Доверлива анализа на американското разузнавање, која штотуку стигна на бирото на Белата куќа, фрли сенка врз оптимизмот на Доналд Трамп за крајот на војната. Според „Вашингтон пост“, ЦИА заклучила дека Иран може да ја преживее поморската блокада на САД најмалку уште три до четири месеци пред да биде погоден од вистински економски колапс.
Оваа проценка на разузнавачката заедница, чии тајни извештаи за Иран редовно се многу поразбирливи, но и потемни од јавните фалбаџиски говори на Трамп и неговиот народ, исто така открива дека Техеран сè уште има сериозен арсенал од балистички ракети и беспилотни летала, и покрај неделите брутално американско и израелско бомбардирање.
Трамп тврди едно, разузнавачките агенции нешто сосема друго.
Бројките се немилосрдни. Додека Трамп во Овалната соба јавно зборува за тоа како арсеналот на Иран е „збришан од лицето на земјата“ и дека им останале едвај 18 или 19 проценти од нивното оружје, разузнавачките службеници на терен гледаат поинаква слика. Според извори од разузнавачката заедница, Иран успеал да зачува околу 75 проценти од своите мобилни лансери и дури 70 проценти од своите залихи на ракети што ги имал пред војната.
Според анализата, режимот успеал да ги обнови речиси сите свои подземни магацини, да поправи некои од оштетените ракети, па дури и да состави нови што требало да бидат завршени кога започнале првите напади.
Официјално, администрацијата продолжува да го промовира наративот за тотална доминација. Висок разузнавачки службеник, кој сакал да остане анонимен, тврдел дека блокадата на Трамп „сее вистински хаос“ и предизвикува штета што се зголемува од ден на ден. Тој вели дека иранската армија е деградирана, дека нивната морнарица е уништена и дека лидерите се кријат во дупки. „Она што останува е гладот на режимот за страдањето на цивилите - тие го изгладнуваат сопствениот народ за да ја продолжат војната што веќе ја изгубиле“, вели тој.
„Ѕидот од челик“ во Хормуз е нешто што Иран може да го издржи со месеци
Иако Иран продолжува тврдоглаво да ги отфрла сите барања на САД - од запирање на збогатувањето на ураниум до отворањето на Ормутскиот теснец - Трамп и неговиот министер за одбрана Пит Хегсет упорно ја продаваат војната како „неверојатна воена победа“. Трамп вчера ја нарече блокадата „чудесна“, пофалувајќи ја морнарицата за создавање „ѕид од челик“ низ кој никој не може да помине.
Денот претходно, тој тврдеше дека иранската економија „се урива“, дека нивната валута „не вреди ништо“ и дека режимот повеќе нема со што да ги плати своите војници. Неговиот министер за финансии, Скот Бесент, дури и измисли звучно име за режимот на санкции - „Економски бес“ - предвидувајќи дека нафтената инфраструктура на Иран наскоро ќе биде трајно уништена.
Но, извори на „Вашингтон пост“ предупредуваат дека Иран може да биде многу поцврст отколку што предвидува дури и ЦИА. Режимот, велат тие, станал порадикален и поубеден од кога било дека може да ја надживее американската политичка волја. Историјата нè учи дека слични режими можат да преживеат со години под ембарга и воздушни напади.
Падот на „Проектот слобода“
Да се потсетиме дека војната започна на 28 февруари, а Иран веднаш го затвори Ормутскиот теснец, клучен премин за светската трговија со нафта. Иако на 7 април беше постигнато примирје, мировните преговори во Пакистан не успеаја, а Трамп одговори со целосна блокада на иранските пристаништа. „Не ме интересира дали ќе се вратат на преговори. Ако не се вратат, тоа е во ред за мене“, рече тој тогаш ладнокрвно.
Минатата недела, Трамп помпезно ја објави операцијата „Проект слобода“ за да се обезбеди премин на трговски бродови со поморска придружба, но веќе во вторник сè запре, тврдејќи дека преговорите одеднаш „многу напреднале“. Техеран моментално наводно разгледува нов американски предлог што треба да стигне до нив преку пакистански посредници.
Додека Белата куќа тврди дека Иран губи половина милијарда долари дневно поради блокадата, реалноста на терен е посложена. Иранците складираат нафта во танкери кои и онака не можат да пловат никаде поради блокадата, а го намалија производството доволно за да ги одржат бунарите во функција. „Ситуацијата не е ни приближно толку очајна како што тврдат некои“, рече еден од изворите.
Евтините дронови се најголемиот проблем
Разузнавачките служби стравуваат дека Иран би можел да почне да шверцува нафта по железница низ Централна Азија. Иако ова не може да ги замени морските патишта, би можело да му обезбеди на режимот доволно воздух за да преживее во наредните месеци. Во однос на оружјето, Иран сè уште има импозантен арсенал - пред војната имаа 2.500 ракети и илјадници камикази дронови.
Истрагата на „Вашингтон пост“ откри дека нападите на Иран врз американските бази во регионот направиле многу поголема штета отколку што Вашингтон некогаш признал. Засегнати се најмалку 228 згради и делови од опрема, ниво на уништување кое систематски се прикривало.
За контрола на Ормутскиот теснец, ракетите се всушност споредни - евтините дронови се клучни. Тие можат да се склопат во мали, скриени магацини кои речиси е невозможно да се лоцираат. „Доволно е само едно беспилотно летало да удри брод и никој нема да сака да ги обезбедува танкерите што минуваат таму“, објаснува Дени Цитринович, експерт за безбедност од Тел Авив.
На крајот на краиштата, целата оваа „победничка“ операција би можела да заврши како стратешки дебакл.
Наместо да го собори режимот и да ја уништи нивната нуклеарна бомба во изработка, Трамп би можел да го остави Иран посилен од порано - со ублажени санкции, сè уште моќен ракетен арсенал и нуклеарно гориво што тие продолжуваат мирно да го збогатуваат на своја почва, заклучува Вашингтон пост.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
