СВЕТОТ СЕ ДВИЖИ КОН „НЕПОВОЛНОТО СЦЕНАРИО“, предупреди ММФ

Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) ги намали своите прогнози за глобалниот економски раст, предупредувајќи дека енергетските шокови предизвикани од војната на Блискиот Исток и постојаните прекини во Хормушкиот Теснец го туркаат светот во опасна зона. На пролетните состаноци во Вашингтон, ММФ презентираше три можни патеки за светската економија: „слаба“, „лоша“ и „тешка“, во зависност од понатамошниот развој на воениот конфликт, пренесува Ројтерс.

Главниот економист на ММФ, Пјер-Оливие Гуринша, призна дека официјалната „референтна прогноза“ е веќе застарена. Иако таа предвидува нафта од 82 долари и нормализација во 2026 година, реалноста на теренот сугерира дека светот веќе се лизга кон „неповолното сценарио“.

• Неповолно сценарио (најверојатно): Предвидува подолг конфликт со нафта околу 100 долари за барел. Во овој случај, глобалниот раст би паднал на 2,5% годинава (од 3,4% во 2025 година).
• Тешко сценарио (најлош случај): Доколку конфликтот дополнително се продлабочи, цената на нафтата би достигнала просечни 110 долари во 2026 и 125 долари во 2027 година. Ова би предизвикало хаос на финансиските пазари и би го соборило глобалниот раст на критичните 2,0%.

Рецесијата е на прагот

Според ММФ, раст од 2,0% би значел де факто глобална рецесија. Од 1980 година наваму, светот бил под ова ниво само четири пати, вклучувајќи ги големата финансиска криза во 2009 година и пандемијата во 2020 година. Гуринша предупредува дека многу земји во ова сценарио би влегле во директен економски пад.

Инфлацијата и „кочницата“ на централните банки

Долготрајните високи цени на енергенсите се закануваат да ја зацврстат инфлацијата, што би ги принудило централните банки повторно силно да згазнат на „кочницата“.

• Опасност: Растот на цените може да предизвика барања за повисоки плати, создавајќи инфлаторна спирала.
• Прогноза: Доколку инфлаторните очекувања останат стабилни, централните банки би можеле да ги задржат каматите во мирување за да не ја задушат дополнително активноста, но доколку инфлацијата се оттргне од контрола, ќе бидат потребни поболни мерки отколку во 2022 година.

Иронично, ММФ истакна дека без блискоисточниот конфликт, економските изгледи би биле оптимистички со раст од 3,4%, благодарение на технолошкиот бум и ниските каматни стапки. Сепак, енергетската неизвесност во Хормушкиот Теснец засега ги поништува сите позитивни фактори.