Затворањето на Ормускиот Теснец, кое трае повеќе од два месеци, го доведе економскиот мотор на Катар во состојба на целосен застој, откако иранските проектили сериозно го оштетија и клучниот индустриски центар Рас Лафан. Иако земјата располага со суверен фонд од моќни 600 милијарди долари, долгорочната штета врз имиџот на Доха како глобален деловен центар и реалната закана од масовен егзодус на странската работна сила будат сериозна загриженост кај светските аналитичари.
Гасниот гигант на колена: Извозот е целосно запрен
Катар остварува повеќе од 60 отсто од своите приходи од извоз на природен гас, кој го трансформираше некогашното рибарско место во една од најбогатите нации во светот. Меѓутоа, затворањето на Ормускиот Теснец значи дека веќе повеќе од два месеци ниту еден танкер со гас ги нема напуштено катарските брегови.
Ситуацијата стана критична откако ирански проектили и дронови го погодија построението Рас Лафан, клучен индустриски центар, оштетувајќи ја виталната опрема и намалувајќи го производствениот капацитет за 17 отсто. Дури и ако теснецот се отвори утре, ќе бидат потребни години за производството да се врати на нивото од пред конфликтот.
ММФ предвидува драматичен пад на БДП
Економските загуби се енормни. Државниот енергетски гигант „Катар енерџи“ (Qatar Energy) веќе изгуби милијарди долари, додека секојдневните трошоци од изгубената продажба и закуп на бродови изнесуваат стотици милиони долари. Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) предвидува дека катарската економија оваа година ќе се намали за дури 8,6 отсто.
Покрај енергетската криза, земјата е отсечена и од увозните рути. Катар увезува околу 90 отсто од храната, а блокадата на морето ги принуди властите на екстремно скапи алтернативи. Свежата храна од Европа и житарките од Америка сега се допремуваат со скап авио-транспорт или со камиони преку Саудиска Арабија.
За да спречи галопирачка инфлација, владата агресивно ги субвенционира цените на намирниците, па цените во супермаркетите засега се зголемени само за 5 до 10 отсто.
Празни луксузни трговски центри и заминување на странците
Амбицијата на Катар да стане глобален туристички и деловен центар, во што беа вложени стотици милијарди долари преку Светското првенство и проекти како градот Лусаил, е сериозно уздрмана. Бројот на меѓународни посетители стрмоглаво опадна, а многу мултинационални компании го повлекуваат својот кадар од земјата поради страв од нестабилност.
„Ако дојде до масовен егзодус на странската работна сила, која сочинува 90 отсто од населението, ситуацијата ќе стане застрашувачка“, предупредуваат аналитичарите. Иако Катар поседува суверен фонд од 600 милијарди долари, кој му овозможува да исплаќа плати и да ги одржува основните услуги, долгорочната штета врз имиџот на стабилна инвестициска дестинација би можела да биде непоправлива.
Дали длабоките џебови можат да ја спасат Доха?
И покрај кризата, рејтинг агенцијата S&P Global го задржа кредитниот рејтинг на Катар, надевајќи се на огромниот акумулиран фискален имот на земјата.
Властите во Доха прават сè за да проектираат смиреност и да спречат колапс на приватниот сектор, но експертите се социјално согласни: судбината на најбогатата пустинска метропола сега исклучиво зависи од тоа уште колку долго Ормускиот Теснец ќе остане затворен.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
