Недели пред значајната посета на јапонскиот премиер Јасухиро Накасоне на Белата куќа во пролетта 1987 година, американскиот претседател Роналд Реган се обрати до јавноста за да ја објасни својата неодамнешна одлука за воведување царини на одредени јапонски производи - потег што предизвика меѓународно внимание и загриженост.
Во центарот на конфликтот беше електронската индустрија, поточно полупроводниците. Администрацијата на Реган ја обвини Јапонија дека не го спроведува претходно договорениот трговски договор и дека дозволува дампинг - продажба на производи под пазарната цена - што ги става американските производители во нееднаква положба.
„Имавме јасни докази дека јапонските компании се занимаваат со нефер трговски практики што го кршат договорот меѓу Јапонија и САД“, рече Реган. „Очекуваме нашите трговски партнери да ги почитуваат договорите“.
Но, Реган, исто така, јасно стави до знаење дека не е за широко распространети царини и дека овој потег е исклучок, а не правило.
„Наметнувањето такви царини или трговски бариери и ограничувања од каков било вид се чекори што не сакам да ги преземам... бидејќи на долг рок ваквите трговски бариери му штетат на секој американски работник и потрошувач“.
„Тарифите изгледаат како патриотски чин, но тие функционираат само кратко време“
Во централниот дел од говорот, Реган ја истакнува својата филозофија за слободна трговија и предупредува на опасностите од протекционизмот. Тоа потсетува на историски пример од 1930-тите, кога законот за високи царини - познат како Тарифа Смут-Холи - наводно ја влошил Големата депресија.
„Гледате, кога некој ќе каже: „Ајде да воведеме царини на странски увоз“, на почетокот изгледа како да го прават патриотското нешто, заштитувајќи ги американските производи и работни места. А понекогаш тоа функционира на краток рок, но само за кратко време.“
Реган објаснува дека царините на долг рок водат до зависност на домашната индустрија од владина заштита, наместо да ја охрабрат да иновира и да се натпреварува. Уште полошо, вели тој, тоа води до трговски војни.
„Високите царини неизбежно водат до одмазда од странски земји и започнување на жестоки трговски војни... Резултатот е сè повеќе царини, сè повеќе пречки и сè помалку конкуренција.“
Како последица на тоа, Реган ги наведува поскапите производи, падот на потрошувачката, колапсот на индустриите и губењето на милиони работни места. Затоа, нагласува тој, не е склонен кон популистички закони кои нудат брзи одговори, но штетат на економијата на долг рок.
И додека признава дека има случаи каде што е потребна акција - како што се јапонските полупроводници - Реган го повтори својот фундаментален став во корист на слободната трговија.
„Во одредени одредени случаи, презедовме чекори за да ги запреме нефер практиките против американските производи, но сепак ја одржуваме нашата фундаментална долгорочна посветеност на слободната трговија и економскиот раст.“
Зборувајќи пред самитот во Венеција и средбата со јапонскиот премиер, Реган заврши со тоа што му кажа на Конгресот да не ги ограничува овластувањата на претседателот во надворешната трговија и предупреди на опасни законски предлози што би можеле да ја ограничат неговата флексибилност.
Кој беше Реган?
Роналд Реган беше претседател на Соединетите Американски Држави во текот на 1980-тите. Пред да влезе во политиката, работеше како актер во Холивуд и беше добро познато лице во американското кино. Тој беше гувернер на Калифорнија пред да стане претседател. Тој беше член на Републиканската партија и се залагаше за конзервативни вредности. Во надворешната политика се истакна со својот решителен став кон Советскиот Сојуз и значително влијаеше врз крајот на Студената војна.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
