Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека САД ќе ја задржат поморската блокада на иранските бродови во стратешки важниот Хормушки Теснец сè додека не биде официјално потпишан мировниот договор. Преку својата социјална мрежа „Truth Social“, Трамп нагласи дека блокадата ќе остане во полна сила сè додека спогодбата не биде постигната, заверена и потпишана, додавајќи дека двете страни мора да си земат доволно време за да ја завршат работата како што треба. Од високи претставници на неговата администрација доаѓаат информации дека на преговарачите ќе им биде даден рок од 60 дена за постигнување на конечниот договор.
Од иранската влада немаше итен официјален одговор, но новинската агенција „Тасним“, која е блиска до иранската Револуционерна гарда, објави дека Вашингтон и понатаму опструира делови од потенцијалниот договор. Според нив, главна пречка е барањето на Техеран за итно ослободување на замрзнатите финансиски средства во странските банки. Претходно, Трамп изјави дека двете земји во голема мера го усогласиле меморандумот за разбирање, кој треба да послужи како темел за мировен договор и повторно отворање на Хормушкиот Теснец, кој е од критично значење за глобалните испораки на нафта и течен гас.
Начелен договор и следните чекори во преговорите
Висок претставник на американската администрација, кој зборувал под услов на анонимност, ги откри најновите контури на преговорите. Тој појасни дека Иран начелно се согласил да го отвори теснецот во замена за укинување на американската поморска блокада и дека е подготвен да се ослободи од залихите на високо збогатен ураниум. Вашингтон верува дека иранскиот врховен водач, ајатолахот Моџтаба Хамнеи, веќе го одобрил поширокиот рамковен договор. Првичниот план на САД предвидува прво да се отвори теснецот и да се укине блокадата, додека преговорите за конкретните нуклеарни мерки би траеле подолго. Ирански извори за „Ројтерс“ потврдија дека во идните фази би можело да се применат изводливи формули, како што е разредување на ураниумот под надзор на нуклеарната агенција на ОН.
Иако од почетокот на април на сила е кревко примирриe, двете страни сè уште имаат сериозни разидувања околу неколку клучни прашања. Тоа се пред сè иранските нуклеарни амбиции, израелската војна во Либан против проиранската милиција Хезболах, како и категоричното барање на Техеран за укинување на санкциите и одмрзнување на десетици милијарди долари ирански приходи од нафта.
Рубио со предупредување: САД имаат и други опции ако преговорите пропаднат
Американскиот државен секретар Марко Рубио, за време на својата посета на Индија, испрати јасно предупредување до официјален Техеран. Тој порача дека Вашингтон сака брз, стабилен и цврст договор, но нагласи дека постојат и други опции доколку разговорите пропаднат. Според неговите зборови, САД или ќе постигнат квалитетен договор, или ќе мора да се соочат со овој проблем на сосема поинаков начин. Рубио потврди дека на Иран му е претставен сериозен предлог со кој се нуди повторно отворање на теснецот и влез во временски ограничени преговори, додека прашањето за постоечките залихи на ураниум би се решавало во подоцнежна фаза од разговорите.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
