Украина изјави дека е подготвена да им помогне на земјите од Блискиот Исток да се одбранат од ирански беспилотни летала - тие често ги таргетираат инфраструктурата и воените објекти во земјите од Персискиот Залив. Според претседателот Володимир Зеленски, неговата земја има големо искуство во одбраната од беспилотни летала и е подготвена да го сподели тоа искуство. Киев веќе спроведува консултации со САД, Европа и земјите околу Иран, објави тој на својот Телеграм канал.
Сепак, овој предлог е предмет на услови.
„Предлагам следново: државните и владините лидери на Блискиот Исток имаат добри односи со Русите. Тие би можеле да побараат од Русите едномесечно примирје“, рече Зеленски во интервју за Блумберг. Откако ќе стапи на сила прекинот на огнот, Украина „би можела да ги испрати најдобрите оператори на системи за одбрана од беспилотни летала во земјите од Блискиот Исток“.
Министерот за надворешни работи Андриј Сибиха подоцна се изрази слично во интервју за Ројтерс. Тој рече дека украинските вооружени сили соборуваат 90 проценти од иранските беспилотни летала „Шахед“, особено со помош на дронови пресретнувачи произведени домашно. „Нема да можеме да ги испратиме сите наши оперативни сили, но сигурно ќе можеме да испратиме дел, ако се гарантира дека руските напади врз нашата земја ќе отсуствуваат“, рече Сибиха.
Што може Украина да им понуди на земјите од Персискиот Залив?
Арапските држави долго време ја игнорираа природата на руско-украинската војна и не признаваа дека Русија е важен сојузник на Иран и дека му помага да ја подобри својата технологија на беспилотни летала, вели Олександр Чара од украинскиот центар за одбранбени стратегии во интервју за Дојче Веле. Тој забележува дека ситуацијата се променила само кога иранските беспилотни летала, засилени со руски компоненти, почнале да таргетираат цели во самиот регион на Персискиот Залив.
Според Чара, Киев може да понуди не само искуство во одбраната од ирански беспилотни летала, туку и добро обучени оперативни сили.
Украина пресретнува стотици беспилотни летала секоја вечер и најдобро знае како и со што да го направи тоа. Тој истакнува дека одбраната од беспилотни летала за богатите земји од регионот е првенствено прашање на економска профитабилност. „Проблемот е што соборувањето на дрон вреден 30.000 долари со ракета што чини најмалку 100.000 долари, а во случајот со системот „Патриот“ дури и десетици милиони, е безнадежен потфат. Со оглед на оваа закана од Иран, логично е да се инвестира во украинските капацитети“, вели овој експерт.
Чара гледа три можни сценарија за соработка меѓу Украина и земјите од Заливот.
Прво: испраќање искусни украински оперативни сили со дронови-пресретнувачи, кои би можеле да започнат со заштита на објектите како итна помош. Второ: обука на пилоти на дронови во арапските земји и Украина, што би ја зајакнало „воената поврзаност“. Трето: инвестиции на арапски капитал во украинската одбранбена индустрија за масовно производство на дронови-пресретнувачи за двете страни.
Размена со САД?
Украина ја разгледува можноста за предавање на сопствените развојни проекти во производството на дронови-пресретнувачи на земјите од Заливот, изјави Зеленски пред новинарите на 3 март. За возврат, Киев се надева дека ќе добие американски противвоздушни ракети PAC-3 за системот „Патриот“, кои се многу потребни за зајакнување на системот за воздушна одбрана на Украина, рече претседателот.
Пентагон и владата на најмалку една држава од Заливот се во преговори за купување дронови-пресретнувачи произведени во Украина, објави „Фајненшл тајмс“ на 5 март, повикувајќи се на неименувани претставници на индустријата во Украина.
Олех Катков, воен експерт и главен уредник на „Дифенс експрес“, нагласува дека државите од Заливот имаат огромни финансиски ресурси и можат да си дозволат секаков вид опрема. Сепак, им недостасува она што го има Украина: реални податоци и алгоритми тестирани во битка. „Вредноста е токму во тоа што, врз основа на нашето сопствено искуство, можеме да помогнеме во изградбата на соодветен систем за воздушна одбрана. Ова е исклучителна количина на информации. Освен Украина, никој нема податоци за тоа колку мобилни противпожарни екипи се потребни, колку муниција е потребна и која опрема навистина функционира, а која не“, изјави Катков за ДВ.
Што сака да добие Украина за возврат?
Претседателот Володимир Зеленски очигледно сака да го искористи военото искуство на Украина и поставува услови за партнерите. Затоа, на Русија повеќе не треба да ѝ се помага да ги заобиколи санкциите, туку на Москва треба да ѝ се изврши притисок да ја заврши војната против Украина.
Олександр Чара зборува за „класична ситуација од која сите добиваат“. Земјите од Блискиот Исток би имале корист од искуството на Украина во борбата против иранските беспилотни летала, а Украина би добила „блискоисточна коалиција“ против Русија. Според еден експерт, Саудиска Арабија би можела драстично да ја намали цената на нафтата за многу краток временски период. „Намалувањето на цената на 20 до 30 долари веднаш би ја поткопало суровинската база на Русија, која и онака ја продава својата нафта со попуст“, објаснува Чара.
Олех Катков, сепак, не верува во брзи придобивки за Украина. Според него, разговорите за помош на земјите од Блискиот Исток да се одбранат од беспилотни летала одат подалеку од чисто техничка дискусија. Доколку тие земји ја прифатат понудата на Украина, тој очекува брзи одлуки за соборување на иранските беспилотни летала. Но, кога станува збор за политички одлуки, тие ретко се донесуваат брзо, вели експертот.
Игор Семиволос од украинскиот тинк-тенк „Здружение за студии за Блискиот Исток“ (AMES) во Киев смета дека понудата на Украина до земјите од Блискиот Исток е повеќе дипломатски потег на Зеленски отколку конкретен план за блиска иднина. „Идејата дека шеиците треба да извршат притисок врз Русија да ја прекине војната во Украина во моментов изгледа малку утописка. Секако дека тие имаат влијание врз Русија, но тие ги следат и своите интереси“, изјави овој експерт за ДВ.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
