Преспанскиот регион крие фасцинантни и досега непознати слоеви од историјата, покажаа најновите истражувања во рамки на меѓународниот проект „ACT4PRESPA“. Повлекувањето на нивото на Преспанското Езеро им овозможи на археолозите да извршат сондажни истражувања на копно во близина на селото Наколец, каде е откриен првиот и засега единствен пример на благороднички имот во македонската археологија, датиран меѓу 13. и 14. век.
На локалитетот, кој бил заштитен со дрвена палисада, за првпат кај нас се пронајдени одлично зачувани предмети од органски материјал, како дрвени алатки, рачки и чешли. Како што појаснува раководителот на тимот за подводна археологија, д-р Орданче Петров, езерскиот мил и тиња создале средина без кислород која со векови ги штитела овие ретки објекти од распаѓање. Пронајдените метални и дрвени земјоделски алатки откриваат и еден изненадувачки факт – средновековните жители во Преспа, и покрај близината на езерото, главно се занимавале со земјоделство, а не со риболов. Овие ексклузивни наоди веќе се испратени на анализа во лабораториите на престижниот Центар за археологија „Лајбниц“ во Германија.
Покрај археолошките ископувања, проектот опфаќа и заштита на градителското наследство на Преспа. Координаторката на проектот, д-р Мери Стојанова од НУ Завод и Музеј – Битола, заедно со студенти и професори од Архитектонскиот факултет од Скопје, извршија детално архитектонско документирање на неколку клучни сакрални и традиционални објекти. Меѓу нив се Сливничкиот манастир од 17. век, црквата Св. Ѓорѓи во Ресен, црквата Св. Петар и Павле и автентична стара куќа во селото Љубојно, како и конзервација на фрескоживописот во црквата Св. Петка во Брајчино.
Крајната цел на „ACT4PRESPA“ е целосна дигитализација и изработка на интерактивна 3Д мапа на културното наследство на Преспа. Сите собрани материјали, изложби и истражувања на крајот ќе бидат трајно изложени во реконструираната зграда на старото училиште „Димитар Влахов“ во Љубојно. Проектот се реализира во партнерство меѓу институции и организации од Македонија, Грција и Албанија, позиционирајќи ја Преспа како сериозен ресурс за развој на културниот туризам во европски рамки.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
