Сè започна со порака од популарниот подкастер Џо Роган до претседателот Доналд Трамп, во која тој ги пофали ефектите на ибогаинот, психоделична супстанца која помага при лекување на зависност од опиоиди.
Одговорот на Трамп беше експресен: „Звучи одлично, ајде да го направиме тоа“. Само една недела подоцна, на 18 април 2026 година, Трамп потпиша извршна уредба која предизвика вистински земјотрес на берзите и нагло зголемување на вредноста на компаниите кои развиваат лекови базирани на психоделици, пишува „The Economist“.
Уредбата предвидува дополнително финансирање на истражувањата и наложува на Агенцијата за храна и лекови (FDA) да издава „приоритетни ваучери“ за забрзување на процесот на одобрување на ваквите терапии. Ова е пресвртен момент за индустријата која со децении се бореше за легитимитет. Иако истражувањата од 1940-тите до 1960-тите покажуваа одлични резултати во лекувањето на ПТСН, алкохолизам и депресија, развојот беше запрен поради моралната паника и контракултурата на 60-тите години.
Сепак, новиот пристап на Трамп отвора прашања за тоа дали политиката и личните влијанија почнуваат да доминираат над научните критериуми. Директорот на FDA, Марти Макари, најави дека одлуките за првите три психоделични лекови би можеле да бидат донесени веќе ова лето. Најблиску до целта е компанијата Compass Pathways со нивната верзија на псилоцибин (супстанца од „магични печурки“), како и Definium со терапија базирана на ЛСД за третман на анксиозност.
Иако ова е надежна вест за милиони луѓе, дел од експертите предупредуваат на внимателност. Ибогаинот, кој го фаворизира Роган, иако помага кај ветераните со зависности, носи сериозни кардиолошки ризици, вклучувајќи и неодамнешен смртен случај во една клиника во Мексико. Дополнителен страв кај научната јавност предизвикува впечатокот дека лековите се одобруваат поради политичка поддршка или лобирање. Сличен пример беше забележан неодамна со лек за слабеење на компанијата Eli Lilly, кој беше одобрен за рекордни 50 дена откако компанијата вети огромни инвестиции во САД и намалување на цените.
Очигледно е дека на американскиот систем му е потребна поголема брзина во одобрувањето лекови, но критичарите се децидни: патот до пациентите треба да го трасира науката, а не политичките симпатии и подкаст препораките.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
