Од хаос до јасност: Како да откриете што навистина сакате

Во современата култура, идејата за „наоѓање на својата цел“ се прикажува како задолжителен дел од успешниот живот. Се чини дека без тоа, човек не може да биде среќен, исполнет и во мир со себе. Истражувањата навистина покажуваат дека чувството на цел е поврзано со подобро психолошко и физичко здравје, па дури и со намален ризик од предвремена смрт.

Но, оваа идеја има и своја темна страна. Притисокот од очекувањата ‒ и самонаметнатите и општествените ‒ често води кон стрес, кој психологот го нарекуваат анксиозност поврзана со целта.

Што е анксиозност поврзана со целта

Анксиозноста поврзана со целта е комплекс на негативни емоции што произлегуваат од размислување за животната цел. Тие вклучуваат:

• страв и загриженост за иднината
• разочарување во себе
• завист кон „успешните“ други
• чувство на изгубеност и неизвесност

За разлика од апстрактното размислување за смислата на животот, целта се перцепира како конкретно дејство и насока: кој да бидете, што да правите, каде да одите. Кога оваа насока ја нема, човек може да доживее анксиозност, па дури и депресивни состојби.

Важно е да се напомене дека анксиозноста се појавува во различни фази:

• за време на потрагата по цел
• за време на обидите да се реализира веќе пронајдената цел

Кога се зголемува анксиозноста

Се чувствуваме особено ранливи во транзициски периоди од животот:

• дипломирање од средно или високо образование
• промена на кариера
• брак или развод
• пензионирање

Во овие моменти, мора да се донесат одлуки кои влијаат на самопочитта и перцепцијата за иднината. Дополнителен притисок создава и информациската средина: социјалните мрежи, филмовите и вестите постојано пренесуваат приказни за успех, поттикнувајќи споредби и сомнежи во сопствената вредност.

Постојат и подлабоки причини:

• живееме подолго и размислуваме како да „не го потрошиме животот залудно“
• културата на индивидуалност нуди слобода на избор, но со тоа доаѓа и стравот од грешки
• работата повеќе не се идентификува со цел, што ги отстранува познатите референтни точки

Како да ја препознаете анксиозноста поврзана со целта

Може да се соочите со неа ако:

• мислите за иднината предизвикуваат страв, лутина, тага или завист
• постојано се сомневате дали сте „на вистинското место“
• животот ви изгледа без цел и насока
• опседнати сте со самокритика и не гледате алтернативи
• успехот на другите предизвикува болно споредување
• не ги забележувате сопствените достигнувања и често ја менувате работата

Како да се намали анксиозноста поврзана со целта

Определете ги своите вредности

Разбирањето што навистина ви е важно обезбедува чувство на стабилност. Вредностите помагаат да се постават реални цели и да се намали анксиозноста. На пример, ако семејството е приоритет, тоа може да го смени вашиот пристап кон работа и очекувања од кариера.

Фокусирајте се на себе, а не на другите

Самоспознавањето и прифаќањето на вашата уникатност, силни страни и желби е клучен чекор кон внатрешен мир. Колку помалку се споредувате со другите, толку потивка станува анксиозноста.

Обидувајте се без обврски

Не морате „за секогаш“ да ја најдете својата цел. Кратки експерименти ‒ нови проекти, вештини, запознавања ‒ помагаат да разберете што навистина ве исполнува и интересира.

Сменете ја перцепцијата за анксиозноста

Обидете се да ја гледате анксиозноста како сигнал за раст, а не како неуспех. Таа може да ве научи:

• да се справувате со неизвесност
• да управувате со стрес
• да носите тешки одлуки

Размислувајте не само за тоа што да добиете, туку и што да дадете

Понекогаш целта се открива преку придонес кон животите на другите. Користењето на вашите силни страни за помош на околината често носи чувство на смисла побрзо отколку следењето на апстрактна цел.

Не се соочувајте со тоа сами

Разговор со близок човек, ментор или психолог може да ви помогне да ја видите ситуацијата од поинаква перспектива. Потрагата по животен пат е сложен процес, и поддршката е особено важна.

Анксиозноста поврзана со целта не е знак на слабост, туку природна реакција на сложениот и мултифасетен свет. Може да биде болна, но со вистински пристап станува точка за раст и чекор кон посвесен живот.