Нова психоактивна супстанца се појавува на европскиот пазар на дрога приближно еднаш неделно, а официјалните претставници на Европската Унија предупредуваат дека синтетските опиоиди претставуваат толку сериозен ризик што само еден грам може да содржи неколку илјади смртоносни дози, пишува „Еуроњуз“.
Ова предупредување пристигнува од Агенцијата на ЕУ за дроги (EUDA), која во својот најнов извештај за 2026 година наведува дека само во текот на 2025 година низ Европа за првпат биле откриени 50 нови дроги, главно синтетски опиоиди и катинони. Преку својот Систем за рано предупредување, агенцијата во моментов следи повеќе од 1000 нови супстанции, меѓу кои најголема закана се таканаречените „орфински“ опиоиди, кои нагло се шират од 2024 година. Две од овие супстанции, циклорфин и спироклорфин, веќе се појавија во десетина земји, поврзувајќи се со над 30 смртни случаи на континентот, поради што веднаш беа ставени под итна проценка на ризикот на ниво на ЕУ.
Извршната директорка на EUDA, Лорејн Нолан, истакнува дека Европа се соочува со исклучително брз развој на пазарот, каде секоја година се откриваат стотици илегални лаборатории со софистицирана опрема. За да се справи со ова, агенцијата воведе нови брзи алатки, како Европскиот систем за предупредување на дроги за службите на терен и посебна мрежа на форензички и токсиколошки лаборатории. Сепак, податоците покажуваат дека ЕУ сè уште се носи многу подобро со овој проблем во споредба со другите региони. Во 2024 година во Унијата беа забележани 7.600 смртни случаи поврзани со дрога, што е само мал дел во споредба со над 100.000 смртни случаи кои секоја година се пријавуваат во САД. Нолан оваа разлика ја припишува на балансираниот пристап на Европа, кој ги комбинира полициските акции со инвестиции во лекување, при што над 60 отсто од корисниците на опиоиди во ЕУ веќе примаат соодветна терапија, а лекот налоксон за поништување на предозирањето е достапен во 19 земји-членки.
И покрај подобрувањата, во Европа сè уште постојат нерамномерно финансирани системи и празнини во програмите за замена на игли и просториите за надгледувана консумација. Токму затоа, Советот на ЕУ во јуни ја одобри новата Стратегија за дроги за периодот 2026-2030 година, која се заснова на пет столбови: јавно здравје, безбедност, намалување на штетите, партнерства и подготвеност. Оваа стратегија има за цел да стави крај на старите политики со тоа што истовремено и поврзано ќе ги третира понудата и побарувачката. Во улога на технички поддржувач, EUDA веќе ја продлабочува соработката со Европол и Фронтекс во борбата против софистицираните криумчарски мрежи поврзани со организирано насилство, со цел побрзото откривање на ризиците и новите технолошки закани да спречат европската опиоидна криза да излезе од контрола.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
