Велигденскиот пост започна денеска и ќе трае 48 дена, односно до Велигден, кој годинава е на 5 мај.
Првиот ден од Велигден или Великиот пост е Чист понеделник, а за православните верници следува чиста недела, што подразбира најстрог пост, како и во последната маченичка недела. Покрај тоа што е најдолг во годината, овој пост се смета и за најстрог бидејќи верниците во најголем дел од своето времетраење се воздржуваат од храна, дури и од онаа подготвена во масло, односно најголемиот дел од постот се прави на вода. Грешка посните денови да се сфатат како воздржување од храна или диета.
Поттебно е да се воздржуваме од лоши мисли и постапки, како и да поминуваме повеќе време во молитва, братска љубов и милосрдие. Верниците кои постат во текот на целиот пост треба да постат на вода, освен во сабота и недела, кога е дозволен пост на масло и консумирање вино.
Исто така, рибата може да се јаде и на празникот Благовештение и Цветници. Познато е дека повеќето постат најмногу во првата и последната недела од постот и тоа на вода.
Од друга страна, од нутриционистички аспект, нутриционистот Ана Тодоровиќ наведува дека е многу важен начинот на кој се пости.
„Често се случува некои да се здебелат. Причината за тоа е главно зголемениот внес на леб, тесто, компири, слатки за време на постот. Доколку се спроведува правилно, постот придонесува за детоксикација, олеснување на дигестивниот тракт, намалување на дигестивни проблеми, намалување на холестеролот, триглицеридите... Оние кои не треба да постат се мали деца, трудници, родилки и луѓе кои пијат силни лекови како и оние кои закрепнуваат“, изјави Тодоровиќ за Магазин.
Внесувањето житарки како главна извор на сложени јаглехидрати
За време на постот се препорачуваат во форма на цело зрно кога хранливите состојки се целосно зачувани. Препорачуваме овес, хељда, просо, интегрална пченица, јачмен, спел, киноа, кои се богати со протеини. Може да се користат како прв утрински оброк кога е пожелно да се додаде мед, цимет, јаткасти плодови и сушено овошје, семки од тиква, сурови семки од сончоглед, па дури и малку маслиново масло или, на пример, ленено масло. Она што инаку не се препорачува, а особено за време на постот, е бел леб, тесто, бисквити, за да не се зголеми телесната тежина.
Растителни извори на калциум
Со оглед на тоа што млечните производи не се користат за време на постот, важно е да се замени калциумот кој е најзастапен во нив и најдобро го апсорбира човековиот организам од млечни извори. На прво место е сусамот, но и сувите смокви, наутот, бел грав, портокалите, бадемите, сардините, туната, лососот, темнозелениот лиснат зеленчук, брокулата, овесната каша, тофу сирењето и млекото од соја.
Важноста на внесот на риба за време на пост
Рибата е многу важна намирница за време на постот бидејќи обезбедува внес на протеини, витамин Б12, цинк и полинезаситени масни киселини кои се многу важни за метаболизмот, имунолошкиот состав, кардиоваскуларниот систем... Важно е да се подготви соодветно, да не се третира пржењето или панирањето, се намалува неговиот квалитет и се зголемува неговата калориска вредност. Најдобро е да купите свежа риба и да ја маринирате со мешавина од маслиново масло, лимон, лук и магдонос и да ја печете во фолија или во огноотпорен сад без додавање маснотии. Филетите од риба може да се користат за правење многу здрави и вкусни намази со додавање на зеленчук, маслиново масло и зачини.
Препорачуваме скуша, пастрмка, ослиќ, лосос наизменично, неколку пати неделно.
Зеленчук - примарна група на храна
Зеленчукот ја претставува најважната група на намирници за време на постот, а посебен акцент ставам на мешункастиот зеленчук како грав, боранија, леќа, боранија, грашок, наут, соја и печурки како главни протеински носители и замени за месото. Неопходно е секојдневно да се консумира еден од наведените видови мешункаст зеленчук за да биде соодветен внесот на протеини, во комбинација со друг зеленчук во свежа или варена форма. Внесот на зеленчук треба да биде разновиден за да се добијат сите потребни хранливи материи и да се држи под контрола апетитот.
Овошје - здрав извор на шеќер и витамини
Овошјето е исто така од големо значење и треба да биде разновидно за да се внесат што повеќе витамини, антиоксиданси и минерали. Не треба да претерувате со суво овошје и јаткасти плодови, кои имаат висока енергетска вредност. Не се препорачуваат џемови, мармалади, захаросани плодови поради високата концентрација на шеќер. Свежо цедените сокови се добар избор, но секогаш се претпочита свежо овошје.
Масти - не изоставувајте извор на енергија и терморегулација
За време на постот треба да се консумираат и масти во форма на ладно цедени масла: маслиново масло, масло од семки од грозје, ленено масло, масло од тиква итн. како прелив за салати или чорби од зеленчук. Мастите се важни поради нивната енергетска вредност, нивниот придонес за терморегулација, особено во зимските месеци, а освен тоа, нивното присуство е неопходно за апсорпција на витамините А, Д, Е, К. Се разбира, умереноста е секогаш важна. Освен маслото, носители на масти се и јаткастите плодови, рибата, маслодајните семиња (ленено, семки од тиква, суров сончоглед...), маслинките, авокадото...
За време на постот, важно е и пиење течности. Оброците треба правилно да се распределуваат и да не се прескокнуваат, за подготовка на храна се препорачуваат билни зачини и умерена употреба на сол.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
