Некои деца растат со чувство дека смеат да згрешат, да прашаат, да бидат гласни, ранливи и свои. Други многу рано учат да молчат, да ги ослушнуваат расположенијата на возрасните и внимателно да го мерат секој збор за да не предизвикаат проблем. Токму тука, во тие речиси незабележливи моменти од детството, како што верувал Зигмунд Фројд, почнува да се формира човекот каков што еден ден ќе стане.
Не станува збор само за воспитување, правила или дисциплина. Станува збор за атмосферата во која детето расте. За начинот на кој го гледате додека зборува. За тоа дали го прекинувате или го слушате. Дали се чувствува безбедно или постојано се обидува да ги заслужи љубовта и одобрувањето.
Фројд уште одамна тврдел дека чувството на саканост во детството станува внатрешен катар (ослонец) кој човекот го носи низ целиот живот. Токму затоа некои деца подоцна низ животот чекорат со верба дека можат да се изборат со проблемите, додека други растат со постојано чувство на страв, вина или недоволност.
Детето не ги памети сите зборови, но памети како се чувствувало покрај вас
Детството не е низа од големи настани. Тоа се гради од ситници кои возрасните често и не ги забележуваат. Од тонот на гласот, погледот, реакциите и начинот на кој детето го доживува сопствениот дом.
Ако детето расте со чувство на сигурност, учи да им верува на луѓето и на себе. Ако добива поддршка и одобрување, развива чувство на сопствена вредност. Ако се чувствува прифатено, подоцна полесно гради здрави односи.
Познатата педагогинка Марија Монтесори велела дека детето кое расте опкружено со пријателство и поддршка учи како да пронајде љубов во светот. Токму затоа родителското внимание не е само емоционална потреба, туку темел на психолошката стабилност.
Од друга страна, децата кои растат со потсмев, постојани критики или емоционална студенило, често несвесно учат да ги кријат емоциите, да се срамат од себе или да се бранат со агресија.
Последиците често се гледаат дури со години подоцна
Најголемиот проблем е токму тоа што последиците од лошиот однос кон детето ретко стануваат видливи веднаш. Тие испливуваат многу подоцна, кога возрасниот човек веќе не умее да им верува на луѓето, постојано бара потврда или се плаши од отфрлање.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
