logo
logo
logo

Утринска шолја кафе – пријател или непријател на срцето

Vecer | 04.03.2026

Утринска шолја кафе – пријател или непријател на срцето

Кофеинот има стимулирачко дејство врз централниот нервен систем. Кафе со кофеин најчесто пиеме во утринските часови, бидејќи кофеинот влијае на будноста и го зголемува крвниот притисок. Се верува дека по една шолја кафе ќе бидеме помалку поспани и уморни. Доколку, по некоја случајност, не испиеме кафе, можно е да се појават главоболка и раздразливост. Се смета дека избегнувањето на кофеин исто така влијае на притисокот, па затоа на лицата со хипертензија најчесто им се советува воздржување или многу контролирана употреба на кофеин.

Дали притисокот ќе биде висок ако пиеме кафе?

Се верува дека лицата кои престанале редовно да консумираат кофеин имаат повисок крвен притисок. Сепак, стручњаците велат дека ова не е целосно точно, бидејќи резултатите од истражувањата на оваа тема се прилично неусогласени, а самите студии се со послаб квалитет.

Консумирањето кофеин може благо да го зголеми крвниот притисок, но само краткорочно. Стручњаците тврдат дека долгорочното влијание од избегнување на кофеин може да биде сложено, затоа што сите различно реагираме на него. Кај некого вредностите на крвниот притисок се повисоки, а сè зависи и од изворот на кофеин – го има во кафето, одредени видови чај, црната чоколада, суплементите и енергетските пијалаци.

Како кофеинот влијае врз крвниот притисок?

Кофеинот е стимуланс кој може да го зголеми крвниот притисок. Затоа се претпоставува дека со избегнување на кафе (или друг извор на кофеин) ќе се спречи порастот на вредностите на притисокот.

Сепак, стручњаците наведуваат дека можните ефекти се нешто поинакви. Кофеинот обично предизвикува благо и привремено зголемување на крвниот притисок во траење од 1,5 до 9,5 часа по консумацијата. Начинот на кој кофеинот влијае на организмот зависи од индивидуалните карактеристики.

Важно е колку често пиеме кафе и какви ни се природните вредности на притисокот. Значајна е и телесната тежина. Кофеинот различно ќе делува кај пушачи, бремени жени и жени кои користат орална контрацепција. Реакцијата на телото при избегнување на кофеин зависи од наведените индивидуални фактори.

Толеранција на кофеин

Редовната употреба на кафе може да доведе до развој на толеранција на организмот кон кофеин. Тоа значи дека е малку веројатно кафето да го зголеми крвниот притисок кај лица кои се навикнати на кофеин.

Во студија што опфатила 77 здрави возрасни лица не биле забележани значајни промени во крвниот притисок кај редовните консумиенти на кофеин.

Хипертензија и кофеин

Совет е пациентите со хипертензија да избегнуваат или да ја сведат на најмала можна мера консумацијата на кофеин. Голема студија што ги следела навиките на 18.609 лица во период од речиси 19 години утврдила двојно поголем ризик од мозочен или срцев удар кај пациенти со хипертензија од втор и трет степен кои пиеле две или повеќе шолји кафе дневно. Хипертензија од втор степен подразбира вредности на крвниот притисок од 160–179/100–109 mmHg. Хипертензија од трет степен подразбира вредности повисоки од 180/110 mmHg и бара итна медицинска помош.

Со оглед на тоа што мозочниот и срцевиот удар се поврзани со висок крвен притисок, можно е кофеинот кај овие лица да предизвикувал дополнително зголемување на притисокот до опасно ниво.

Сепак, во истата студија консумирањето зелен чај не било поврзано со зголемен ризик од смрт поради кардиоваскуларни заболувања, дури ни кај лица со висок крвен притисок. Зелениот чај содржи кофеин (иако во помала количина од кафето).

Апстиненциски симптоми и крвен притисок

Наглото намалување на внесот на кофеин може да доведе до апстиненциски симптоми, кои обично се јавуваат 12 до 24 часа по последната шолја кафе (или друг извор на кофеин). Симптомите се:

  • Замор
  • Главоболка
  • Раздразливост
  • Недостаток на мотивација
  • Отежната концентрација
  • Промени во расположението
  • Мачнина
  • Болка во мускулите
  • Симптоми слични на грип

Не постои јасен образец на пораст или пад на крвниот притисок за време на апстиненцијата од кофеин. Сепак, ако имате висок крвен притисок, корисно е да се консултирате со вашиот лекар. Некои од наведените симптоми, како главоболка и замор, може да се преклопат со симптомите на хипертензија.

Постепеното намалување на консумацијата на кофеин, наместо нагло прекинување, може да ја намали веројатноста за појава на апстиненциски симптоми. Лекови против болка кои се издаваат без рецепт, одмор и доволен внес на течности исто така можат да помогнат.

© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата

logo

Vecer.mk е прв македонски информативен портал, основан во 2004 година.

2004-2026 © Вечер, сите права задржани

Сите содржини и објави на vecer.mk се авторско право на редакцијата. Делумно или целосно преземање не е дозволено.

Develop & Design MAKSMEDIA LTD Skopje Copyright © 2004-2026. Vecer.mk