Трамп тврди дека ја прекинал помошта за Украина и со тоа ослободил „скоро неограничени“ залихи за нова војна со Иран. За Киев, ова несомнено е многу лоша вест.
Но, за какви количини зборуваме?
Додека политичката реторика зборува за бесконечни арсенали, бројките од самиот американски систем откриваат нешто друго. Војните во Украина, а сега и на Блискиот Исток, се претвораат во трка за индустрија и магацини.
Првото црвено светло веќе светнува на ниво на обична артилериска граната од 155 милиметри.
На почетокот на војната во Украина, американската индустрија произведувала околу 14 илјади вакви гранати месечно, со забрзано проширување на погоните за да достигне околу 40 илјади и амбициозна цел од 100 илјади парчиња месечно на крајот на 2025 година.
Сепак, самата украинска армија има потреба од околу 200 илјади гранати месечно, што е повеќе отколку што САД и Европа заедно можат да испорачаат, а руската индустрија се проценува на четири до четири и пол милиони гранати годишно (значи, некаде околу 350.000 месечно).
Претходно, Вашингтон мораше да признае дека нивните залихи од 155 милиметарски гранати се „опасно ниски“ и испратија касетна муниција во Киев, што очигледно носи свој политички и морален товар.
На ниво на противвоздушна и противракетна одбрана, сликата е уште подраматична.
Во извештајот на тинк-тенкот Центар за анализа на европски политики (CEPA) се наведува дека производителот на пресретнувачите PAC 3 MSE, клучни ракети за системот Patriot, испорачале околу 500 единици во 2024 година, со планови за 600 годишно во 2025 година и максимум 650 до 2027 година.
Во исто време, Русија произведува стотици балистички и крстосувачки ракети секој квартал, а Украина има шест до осум батерии Patriot кои ги голтаат пресретнувачите со секој голем руски напад. Кога на крајот на јуни 2025 година, дел од тие батерии буквално останаа без ниту една ракета, Вашингтон привремено ги прекина испораките до Киев, објаснувајќи дека мора да ги надополни сопствените резерви.
Војната со Иран отвора нова димензија на тој проблем.
Британскиот „Гардијан“ го опишува сегашниот конфликт како натпревар за тоа кој ќе биде прв исцрпен во дуелот помеѓу масовни салвои со ракети од беспилотни летала и скапи пресретнувачи. Експертите нагласуваат дека залихите од најнапредното американско оружје се многу ограничени и полека се надополнуваат, додека, очигледно, во исто време постои силна побарувачка за истата муниција во Украина и потенцијално во Тајван.
Пресретнувањето на релативно евтин ирански дрон со ракета вреди неколку милиони долари и бара индустриска ротација од неколку месеци, па затоа логиката на исцрпување е на страната на оној кој може да испрати бранови поевтино оружје евтино и долго време.
Во Пацификот, истиот проблем е опишан во анализа објавена во „Азија тајмс“, која се повикува на извештај од конзервативната фондација „Херитиџ“.
Проценката вели дека во сериозен конфликт со Кина, најсофистицираните пресретнувачи како што се SM 3, SM 6, PAC 3 MSE и THAAD би можеле да бидат исцрпени „за само неколку дена“ или по два до три големи кинески напади, а вкупниот американски фонд на поморски ракети во вертикални лансери од околу 17 илјади парчиња не е доволен ниту за едно целосно полнење на флотата (!). Кога на тоа ќе ги додадете ограничувањата на логистиката и времето на испорака, добивате прозорец од 30 до 60 дена по кој системот ризикува системски колапс.
Со други зборови, додека Трамп ѝ објаснува на јавноста дека САД имаат „скоро неограничени“ залихи на муниција, неговите сопствени генерали и федерални тинк-тенкови предупредуваат дека клучните категории на пресретнувачи се токму она што недостасува и дека тие се трошат побрзо отколку што можат да се заменат.
Истото го нагласуваат и голем број западни медиуми кои известуваат дека магацините на пресретнувачи во САД, Израел и монархиите во Заливот се празни со брзина со која индустријата во мирновременскиот организиран, приватизиран систем едноставно не може да го следи.
За Украина, ова значи многу конкретна загуба.
Анализа што циркулира на социјалните медиуми, составена врз основа на јавни податоци за нарачките на „Патриот“, проценува дека од август до декември 2025 година, само на Украина ѝ биле потребни помеѓу 1.575 и 3.250 пресретнувачи PAC 3, додека вкупното годишно производство на САД, сојузниците и Јапонија е само 490 до 585 парчиња.
Со други зборови, дури и пред новата војна со Иран, Западот можеше да задоволи само една петтина до една четвртина од вкупната побарувачка на сите клиенти. Кога истите пресретнувачи сега ги бранат американските бази во Катар, Саудиска Арабија или Обединетите Арапски Емирати, просторот за Украина станува уште потесен.
Киев веќе знае како изгледа кога политичка одлука во Вашингтон или блокада во Конгресот го запира протокот на оружје. Претходното запирање на американскиот пакет помош од 61 милијарда долари во текот на шест месеци доведе до драстичен недостиг на артилериска муниција, што самите Украинци го наведоа како клучна причина за колапсот на одбраната на Авдиевка.
Сега истата логика се проширува и на воздушната одбрана. Програмата PURL, која им овозможува на европските членки на НАТО да купуваат американско оружје за Украина на свој трошок, сè уште е формално оперативна, но нејзината судбина зависи од тоа што американските фабрики всушност можат да испорачаат, а не од листата на желби во Брисел или Киев.
Во исто време, европските арсенали на Патриот и други системи се многу плитки. Украина успеа да добие седум до осум батерии до пролетта 2025 година, додека самата украинска страна процени дека за посериозно затворање на небото би биле потребни најмалку 25.
Секоја нова батерија што Германија, Холандија или Романија ја издвојуваат за Украина го отвора прашањето кој ќе го чува нивното небо во време кога американската политика станува изразено еднострана и непредвидлива.
Во таков контекст, војната во Украина природно се лизга во долготраен, исцрпувачки образец.
Анализи како онаа објавена на порталот Antiwar.com истакнуваат дека војната веќе ги разоткри структурните слабости на американската „неолиберална воена машина“ во однос на руската државна одбранбена индустрија.
Русија ги задржа вертикално интегрираните, државни фабрики за оружје кои можат масовно да произведуваат релативно едноставна, но ефикасна муниција и беспилотни летала, додека Западот го приватизираше производството, го насочи кон мали серии скапи системи и ја потчини логиката на одбраната на логиката на профитот.
Кога се случува повеќегодишна индустриска војна, номинално побогатиот блок се покажува како недоволен во праксата во клучните „евтини“ категории што го одредуваат исцрпувањето.
За Москва, војната меѓу САД и Израел против Иран е двојно корисна од таа перспектива.
Од една страна, секој ден што американските бродови и бази трошат на скапи пресретнувачи и крстосувачки ракети на Блискиот Исток ја намалува способноста на Вашингтон да се заканува на други региони.
Од друга страна, таа војна дополнително ја еродира легитимноста на американската политика, каде што образецот на агресија како империјална практика е сè повидлив.
Не е случајно што врските меѓу Русија и Иран се продлабочуваат во последните години. Заедничкиот проект за производство на ирански беспилотни летала „Шахед“ на руска почва го претвори Иран во клучен технолошки партнер на Москва во доменот на евтини, масовни напади врз украинската инфраструктура.
Сега, пресврт во соработката се наѕира во вестите за испорака на руски преносни системи за воздушна одбрана „Верба“ и други средства на Иран, како и помош во сателитско извидување, радарски системи и заобиколување на санкциите.
Таквата помош останува калибрирана за да не ги ослаби руските напори во Украина, но во исто време го прави Иран поотпорен и ја продолжува американската исцрпеност на Блискиот Исток. Во исто време, пристигнуваат и информации дека Кина интензивно му помага на Иран преку разузнавачки податоци, особено сателитски позиции.
Сите фронтови ќе станат сè понапнати, но некои може да паднат.
Се очекува дека фокусот на Блискиот Исток ќе биде голем во наредните денови, а за Украина, од многу причини, ова би можело да биде многу лоша вест.
Русија, од друга страна, има многу работи што ѝ одговараат, а можеби најмногу од сè фактот дека цената на нафтата скока, што сè уште најмногу ги полни нејзините воени каси.
(Vecer.mk VIA)
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
