Данокот на доход во Европа значително варира од земја до земја, а нивото на товарот зависи од голем број фактори како што се приходот, брачниот статус и бројот на деца.
Токму затоа работниците со иста бруто плата во различни земји можат да понесат дома сосема различни износи, што покажува колку е важен даночниот систем, пишува Euronews.
Според извештајот „Оданочување на платите 2026“, највисокиот данок на доход меѓу европските земји за самци без деца се плаќа во Данска, каде што стапката достигнува 35,3 проценти. На другиот крај од скалата, најмалку одземање од бруто платата, е Полска со само 6,6 проценти, што покажува големи разлики во оданочувањето на платите.
Просекот за 22-те членки на Европската унија вклучени во анализата е 17,2 проценти, додека просекот на ОЕЦД е малку понизок. Заедно со Данска, Белгија, Финска и Ирска се издвојуваат меѓу земјите со високи даноци, додека Чешка и Словачка се меѓу земјите со пониски стапки, што открива големи разлики во даночниот товар.
Особено е интересно како децата можат да влијаат на износот на даноците.
Во речиси сите земји, семејствата со деца плаќаат помалку од самците без деца, а во некои случаи разликата е исклучително голема. На пример, во Словачка, даночната стапка за семејство со еден вработен и две деца паѓа под нула, што значи дека државата практично враќа дел од парите преку даночни кредити, што поттикнува поддршка за семејствата.
Големи даночни разлики за родителите се видливи и во Германија, Луксембург и Белгија, каде што семејствата имаат значително помал даночен товар од самците. Од друга страна, во земји како Естонија, Шведска и Холандија речиси и да нема разлика во данокот помеѓу самците и семејствата со деца, што покажува различен модел на социјална политика.
Во домаќинствата каде што работат двајцата родители, даночниот товар е генерално нешто помал отколку кај самците без деца, но повисок отколку кај семејствата со еден родител што работи. Економистите објаснуваат дека прогресивните даночни системи почесто ја зголемуваат даночната обврска на домаќинствата со два приходи, што дополнително ја нагласува важноста на прогресивното оданочување како терет са семејствата.
Експертите предупредуваат дека данокот на доход не дава целосна слика за вкупното работно оптоварување. Во многу земји, голем дел од трошоците отпаѓаат на придонесите за социјално осигурување што ги плаќаат и работниците и работодавачите. Така, на пример, Данска има многу висок данок на доход, но релативно ниски придонеси, додека Франција има поумерен данок со значително повисоки социјални придонеси, што влијае на нето-приходот на работниците.
Аналитичарите истакнуваат дека секоја земја има различен пристап кон комбинацијата на даноци и социјални бенефиции.
Некои земји ставаат поголем акцент на ДДВ или данок на капитал, додека други ставаат поголем товар на трудот. Токму затоа споредбата на самите стапки на данок на доход не ја покажува целата слика за реалните трошоци за живот и работа во одредена земја, туку го отвора поширокото прашање за моделот на финансирање на државата.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
