Во време на криза, многумина инвестираат во злато. И централните банки и владите чуваат злато како резерви. Германија, на пример, има втора најголема резерва на злато во светот, со вкупно околу 3.550 тони. Ова се податоците на Германската централна банка (Дојче Бундесбанк) за крајот на 2024 година.
Од тоа, 1.710 тони се складирани во Франкфурт. Остатокот се наоѓа во странство. Поточно: 405 тони во Банката на Англија во Лондон и 1.236 тони во Федералната резервна банка (ФЕД) во Њујорк. Ова значи дека повеќе од една третина од златните резерви на Германија, поточно 37 проценти, се наоѓаат во САД.
Притисокот на Трамп врз централната банка
Таму, златото со години се сметаше за безбедно, меѓу другото, бидејќи централните банки се генерално независни и меѓу нив постои голема меѓусебна доверба. Но, американскиот претседател Доналд Трамп се обидува да го промени тоа.
Во последните месеци, тој сè повеќе презема напади насочени кон поткопување на независноста на ФЕД, т.е. на американската централна банка. Тој неодамна му се закани на гувернерот на централната банка, Џером Пауел, со импичмент во врска со реновирањето на зградите на Федералните резерви. Самиот Пауел го гледа тоа само како изговор за вршење притисок.
Пред тоа, Трамп веќе се обиде да ја отстрани гувернерката на Федералните резерви, Лиза Кук. Случајот моментално е пред Врховниот суд. Со месеци, Трамп врши притисок врз претседателот на Федералните резерви, Пауел, побрзо и пошироко да ги намали клучните каматни стапки. Сето ова често е придружено со навредливи објави на нивната платформа Truth Social.
„Колку повеќе централните банки се изложени на политички притисок - а тоа го доживуваме токму сега во САД - толку е потешко да се одржи оваа основа на доверба“, вели експертот за злато Волфганг Вржесниок-Росбах од Фраголд во Франкфурт.
„Треба внимателно да следиме како Трамп ќе продолжи да се однесува кон Федералните резерви и колку ќе биде независен во иднина“, додава овој експерт.
„Америка повеќе не е предвидлива“
Складирањето злато во САД би можело да стане можен проблем за Германија. Па, дали треба да се плашиме за безбедноста на тие златни резерви?
„Резервите на злато во моментов се безбедни во САД. Но, уште утре може да се случи американската влада одеднаш да каже: „Ги чуваме резервите на злато како колатерал“, вели Вжесниок-Росбах.
Факторот на ризик на Доналд Трамп е висок.
„Во моментов, САД не се сигурен партнер на ЕУ“, рече Ахим Вамбах, претседател на Центарот за европски економски истражувања (ZEW), за новинската агенција Ројтерс.
Под владата на Трамп, германското злато во САД повеќе не е безбедно, наведува Стефан Рисе, стратег за пазарот на капитал во ACATIS Investment.
„Под Доналд Трамп, Америка повеќе не е предвидлива. Едноставно гледаме дека Европа, а особено Германија, е на својот врв.“ Нема сигурност, вели Рисе: „Ако погледнеме што се случува во Гренланд, мора да се запрашаме дали некои од старите правила сè уште важат за владата на Трамп.“
Дали златото треба да се врати во Германија?
Затоа, сè повеќе експерти се залагаат златото од Њујорк да се врати во Германија. Тоа би било понезависно и пофлексибилно.
„Односот на шансите и ризиците секако зборува во прилог на преместување на златните резерви во Германија“, вели Рисе. Доколку златото беше во Германија, всушност немаше да има повеќе ризик.
Додека е во САД, постои ризик. Досега, тој ризик се сметаше за толку мал што напорот за враќање на златото во Германија изгледаше преголем. Според многу експерти, важно е да се почека и вистинскиот момент.
Сепак, претседателот на Институтот Ифо, Клеменс Фуест, предупредува во сегашната ситуација за брзата акција за враќање на германските златни резерви од Соединетите Американски Држави.
„Во сегашната ситуација, тоа само би додало масло на огнот, тоа треба да се избегнува“, рече Фуест. „Треба да се пристапи кон тоа во ситуација каде што нема акутна конфликтна ситуација“.
Зошто златото воопшто е во странство?
Постојат првенствено историски причини за наоѓањето злато во странство.
„Резервите не беа однесени во странство. Често се мисли за ова, а потоа се вели дека треба да се вратат. Всушност, тие никогаш не биле тука“, рече експертот за злато Вжесњок-Росбах.
По Втората светска војна, Германија брзо постигна големи суфицити во трговскиот биланс, а со тоа и во девизниот биланс, првенствено во долари.
„Тие странски валути, со помош на таканаречениот Бретон Вудс систем, беа заменети за злато“, вели Вжесњок-Росбах. На конференцијата во Бретон Вудс во 1944 година, доларот беше прогласен за светска резервна валута и неговата вредност беше поврзана со цената на златото.
Постоеја и безбедносно-политички причини.
„Во тоа време, тие не сакаа да складираат злато во Германија. Бидејќи постоеше закана дека во случај на евентуална војна, златото може да падне во рацете на непријателот“. Со текот на годините, дел од златото беше вратено во Германија.
Помеѓу 2013 и 2017 година, Федералните резерви ги намалија своите девизни резерви. Вкупно 300 тони беа преместени од Њујорк во Германија. 374 тони претходно складирани во Париз беа целосно префрлени во Германија.
Бундесбанк не планира преместување
Федералната банка на Германија во моментов не гледа смисла во планирањето за враќање на златото. Како што е објавено, трансферот на германските златни резерви од САД, за донесување одлука за резервите на злато, целите на безбедноста и можностите за тргување се клучни, така што златото може да се продаде или замени за странски валути доколку е потребно.
„Врз основа на овие критериуми, Федералната банка редовно ги оценува локациите за складирање на своите резерви на злато. Федералната банка на Њујорк е и останува во тие рамки важна локација за складирање на нашето злато“, изјавија од Дојче Бундесбанк за финансиската редакција на јавниот сервис ARD.
Затоа, Германската Федерална банка нема сомнение дека златото е безбедно складирано во американската Федерална банка.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
