СЀ ПОБЛИСКУ ОПАСНОТО СЦЕНАРИО од кое предупредуваа експертите со години

Експертите предупредуваат дека конфликтот во Иран го предизвикува најголемиот шок во снабдувањето со нафта во историјата. Затворањето на Ормутскиот Теснец блокираше проток од 14 милиони барели дневно. Иако цената на нафтата веќе скокна над 125 долари, пазарот на термински договори (futures) оптимистички предвидува пад на цените до крајот на 2026 година. Овој оптимизам се заснова на три ризични претпоставки: брз мировен договор меѓу САД и Иран, итно отворање на теснецот и брза стабилизација на залихите на гориво, пишува „Економист“.

Зошто оптимизмот е опасен?

1. Исцрпени залихи: Сите танкери кои го поминале теснецот пред војната веќе го истовариле својот терет. Залихите се на најниско ниво од 2018 година, а недостигот на дизел и авионско гориво е неизбежен, особено со доаѓањето на летната сезона во САД.
2. Реалната економија наспроти берзите: Додека берзите може да се водат од психологија, цената на нафтата е врзана за физичката реалност. Во Азија и Европа цените на дизелот веќе се двојно зголемени, а некои барели се продаваат и за нереални 600 долари.
3. Геополитички пресметки: Трговците веруваат дека Трамп ќе попушти за да ги спаси цените пред изборите, но тој е непредвидлив. Од друга страна, иранскиот режим не е демократија и може да издржи долготрајни санкции и воени притисоци во надеж дека ќе извлече подобра преговарачка позиција.

Дури и со договор, проблемите остануваат

Дури и ако се постигне формален мир, нормализацијата нема да биде моментална:

• Минирање на теснецот: Разминувањето на Ормут може да трае со месеци.
• Логистички хаос: Многу танкери веќе се пренасочени, а трошоците за осигурување ќе останат екстремно високи.
• Оштетени капацитети: Прекинот на производството може трајно да ги оштети нафтените полиња и рафинериите.

Нов инфлациски удар

Светот се соочува со втор голем инфлациски шок во оваа деценија. Додека Азија веќе воведува драстични мерки како скратена работна недела, европските влади ќе мора да се префрлат од поттикнување на потрошувачката кон заштита на клучните услуги и дистрибуцијата на храна.

Заклучок: Илузијата дека работите „секогаш на крајот се средуваат“ овојпат може да пропадне. Сценариото од кое нафтените аналитичари стравуваат со децении е пред врата. Подгответе се.