Постојат презимиња кои ниту времето ниту политичките превирања не успеваат да ги избришат од фокусот на светската јавност. Дури и кога се чини дека исчезнале, се повлекле во тишина и заборав, еден настан е доволен за повторно да се отвори старата приказна - честопати потрагично од порано.
Враќање од сенка
Со години, речиси ништо не се знаеше за Ајша Гадафи. По падот на режимот на нејзиниот татко, Моамер ел-Гадафи, единствената ќерка на поранешниот либиски лидер се повлече од јавноста и исчезна од медиумите. Дури во октомври 2024 година таа повторно привлече внимание, кога се појави во Москва и отвори изложба на своите уметнички дела.
Овој пат, семејството Гадафи повторно е во центарот на вниманието поради трагедија. Под сè уште нејасни околности, нејзиниот постар брат Сеиф ел Ислам беше убиен.
Како што изјави еден член на семејството, „четири непознати мажи провалиле во неговата резиденција, ги оневозможиле безбедносните камери и го убиле“. Тој додаде дека „Саиф ел Ислам падна како маченик“. Ајша сè уште не даде јавна изјава за ова прашање.
Жената што ја нарекуваа симбол
Адвокат, политичарка и поранешна амбасадорка на Обединетите нации, Ајша Гадафи го наследила својот темперамент, пркос и непопустлив став од својот татко. Западните медиуми еднаш ја нарекувале „Клаудија Шифер на Северна Африка“, но нејзиното влијание не било само естетско.
Таа била една од најобразованите членови на семејството Гадафи, со дипломи од Париз и докторат по право од Сорбона. Покрај тоа, таа имала чин генерал-полковник на либиската армија и се сметала за омилена на нејзиниот татко, личност чие мислење имало тежина.
Годината што сè промени
Во февруари 2011 година, бранот на „Арапската пролет“ ја зафати Либија. По 42 години владеење, земјата се втурна во крвава граѓанска војна. Моамер ел Гадафи беше ѕверски убиен на 20 октомври истата година, а неговото семејство претходно избега во Алжир.
Ајша тогаш беше во егзил и токму во тој период роди ќерка, Сафија, именувана по нејзината баба. Таа имаше 35 години и зад себе имаше само неколку дена бегалски живот, додека вестите од нејзината татковина доаѓаа една полоша по друга.
Семејна трагедија без крај
За краток временски период, Ајша го загуби речиси целото семејство. Денот пред породувањето, нејзиниот помлад брат Хамис беше убиен. Друг брат, Сеиф ал Араб, беше убиен во бомбардирањето на НАТО. Постариот брат Мутасим беше заробен заедно со својот татко и погубен истиот ден.
Пред тоа, во јули 2011 година, таа го загуби и својот сопруг, Ахмед ел-Гадафи ел-Гаши, кој никогаш не го запозна нивното четврто дете. Едно од нивните деца исто така беше убиено за време на бомбардирањето.
Кога станува збор за меѓународниот углед на семејството Гадафи, Ајша и Сеиф ал-Ислам се сметаа за највлијателни наследници. Двајцата образовани, тие беа сметани за потенцијални реформатори и претставници на прозападното, полиберално лице на Либија.
Ајша учествуваше во меѓународни преговори, беше дел од правниот тим што го бранеше Садам Хусеин и се залагаше за правата на жените и човековите права, што ѝ ја донесе позицијата амбасадор на добра волја во Обединетите нации.
Од симбол на надеж до осуда
Со избувнувањето на војната, сликата за семејството Гадафи во очите на светот драстично се промени. По смртта на нејзиниот татко, Ајша даваше остри изјави, повикуваше на одмазда и отворено им се закануваше на екстремистичките групи што ја презедоа власта.
Поради ова, таа подоцна прифати азил во Султанатот Оман, со строг услов засекогаш да се повлече од политиката. Според достапните информации, таа сè уште живее таму, подалеку од јавноста.
Во 2021 година, Европскиот суд ја отстрани Ајша Гадафи од списокот на санкционирани лица, наведувајќи дека таа не претставува закана за меѓународната безбедност. По години молчење, нејзиното враќање во јавноста се случи преку уметност.
Во Москва, таа отвори изложба посветена на нејзиниот татко, Муамер ел Гадафи. Изложбата се отвори симболично на 20 октомври и траеше шест недели. Особено внимание привлече сликата на која се гледаат безживотните тела на нејзиниот татко и брат како лебдат над толпа луѓе кои ги снимаат со мобилни телефони.
„Можам само да кажам дека овие платна не се насликани од мојата рака, туку од моето срце“, рече Ајша Гадафи.
Иако се чинеше дека засекогаш исчезна од очите на јавноста, Ајша Гадафи се врати тивко, симболично и болно искрено. Нејзината приказна останува доказ за тоа како моќта, политиката и семејната лојалност можат да остават рани што времето не може да ги залечи.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
