Ова е опишано како најспектакуларен грабеж на банка во Германија во последните години.
Во еден мирен викенд веднаш по Божиќ, група крадци провалија во банка на главната улица во западниот град Гелзенкирхен, пробивајќи го ѕидот со индустриска дупчалка.
Ограбиле повеќе од 3.000 сефови и избегале со милиони евра.
Повеќе од еден месец подоцна, полицијата сè уште не уапсила никого.
Клиентите на банката, од кои многумина велат дека ги изгубиле своите животни заштеди и вреден семеен накит и вредни предмети, се полни со гнев, збунети и во шок.
Довербата во институциите на системот е разнишана.
Случајот покрена голем број тешки прашања, од кои некои ги постави Херберт Ројл, министерот за внатрешни работи во западната покраина Северна Рајна-Вестфалија.
Зошто никој не забележал што се случува?
Дали е вмешан некој од банката?
Зошто никој не ја слушнал дупчалката и како крадците знаеле точно каде е трезорот?
Дали безбедносните системи на банката биле премногу слаби?
Полицијата во Гелзенкирхен апелира до сведоците да се јават.
Истражителите проценуваат дека крадците веројатно провалиле во штедилницата „Шпаркасе“ преку соседната повеќекатница.
Крадците веројатно ја оштетиле вратата кон скалите за евакуација помеѓу паркингот и банката, велат првите резултати од истрагата.
Вратата вообичаено не може да се отвори однадвор, но крадците ја оштетиле за да не може да се затвори, што им овозможило „непречен пристап од паркингот до зградата „Шпаркасе“.
Полицијата верува дека оттаму срушиле неколку безбедносни системи и влегле во архивата веднаш до трезорот, во подрумот на банката.
Поставиле дупчалка и направиле дупка широка 40 сантиметри во ѕидот што води до трезорот каде што се сефовите.
Кражбата веројатно се случила помеѓу саботата, 27 и понеделникот, 29 декември, велат официјални лица кои веруваат дека крадците можеби биле фатени непосредно пред да стигнат до трезорот.
Веднаш по 6 часот попладне на 27 декември, противпожарната бригада во Гелзенкирхен и приватна компанија за обезбедување добиле предупредување од банката за противпожарен аларм, кој можеби го активирале крадци.
Полицијата и 20 пожарникари пристигнаа во банката во 6:15 часот наутро „но не пронајдоа ништо што укажува на штета“, се вели во соопштението на полицијата.
Херберт Ројл објави дека противпожарниот аларм е активиран од трезорот.
Сепак, пожарникарите не можеле да влезат бидејќи беил заклучен, а железниот капак на влезот беше спуштен.
Тие не видоа „чад и штета и не почувствуваа мирис на оган“, па затоа „заклучија дека станува збор за лажна тревога“, што, рече Ројл, не е невообичаено.
- Полицијата немаше право да ја претресе банката во тоа време, бидејќи тоа беше прашање за противпожарната бригада. Ќе им требаше налог, рече тој во обраќањето пред парламентарниот комитет.
Откако влегле во трезорот, крадците ги отвориле речиси сите 3.250 сефови, побегнувајќи со готовина, злато и накит.
- Компјутерските системи во банката покажуваат дека првиот сеф бил провален на 27 декември во 10:45 часот наутро, а последниот во 14:44 часот, рече Ројл.
Не е утврдено дали успеале да ги отворат повеќето сефови за четири часа или успеале да ги сопрат безбедносните камери.
Сведоци подоцна ѝ кажале на полицијата дека виделе неколку мажи на скалите на паркингот како носат големи торби во текот на ноќта на 28 декември.
Властите велат дека не знаат точно колку е украдено, но германските медиуми проценуваат дека крадците зеле дури 100 милиони евра.
Потоа полицијата објави фотографии и видеа од безбедносните камери на паркингот, на кои се гледаат лицата на мажите покриени со маски.
Се гледаат и два автомобила, црн Audi RS 6 и бел Mercedes Sitan, и двата со лажни регистарски таблички.
Кражбата е откриена дури на 29 декември, кога се огласил друг противпожарен аларм во 03:58 часот во понеделник.
Пожарникарите се вратиле во банката за да пронајдат хаос.
Херберт Ројл рече дека трезорот изгледал како „депонија за ѓубре“, со повеќе од 500.000 предмети расфрлани по подот - содржината на сефовите што ги оставиле крадците.
Полицијата соопшти дека многу предмети биле оштетени откако крадците фрлиле вода и хемикалии врз нив.
Оттогаш, тие макотрпно пребаруваат низ остатоците, обидувајќи се да утврдат што му припаѓа на кого.
Додека беа објавени деталите за грабежот, околу 200 клиенти се собраа пред Шпаркасе, барајќи да бидат пуштени внатре.
Полицијата пристигна со неколку патролни возила и го обезбеди влезот.
Јоаким Алфред Вагнер рече дека изгубил не само злато вредно десетици илјади евра, туку и накит што им припаѓал на неговиот татко и баба му и дедо му.
Тој изнајмил сеф по неколку провали во неговиот стан, мислејќи дека вредните предмети ќе бидат безбедни таму.
„Плачев од лутина“, рече 63-годишникот.
Банката објави дека содржината на сефовите била осигурана за 10.300 евра по парче.
Вагнер е еден од првите клиенти што поднесе тужба против банката, барајќи отштета за она што неговиот адвокат, Даниел Кулман, го нарече лабаво обезбедување.
Друг клиент депонирал 400.000 евра во готово од продажба на стан. Парите биле наменети за пензионерски денови.
Банката изјави дека самата била жртва на злосторството и дека просториите биле „обезбедени во согласност со призната најсовремена технологија“.
Додека некои клиенти имале официјални потврди за содржината на сефовите, други немале.
„Дури и Шпаркасе не знае што има во [сефовите] бидејќи секој клиент може да стави што сака во нив“, рече Ројл.
Тој нагласи дека психолошката штета не треба да се потценува.
„Мораме да им помогнеме на жртвите“.
„За многумина, ова е повеќе од само губење на имот, ова може да влијае и на нивната доверба во сопственото чувство на безбедност и... нивната доверба во нашиот поредок“, рече тој.
Началникот на полицијата Тим Фромајер рече дека полицијата се справува со „еден од најголемите злосторства во историјата на покраината Северна Рајна-Вестфалија“.
„Мојот оддел и сите вработени се свесни за обемот на овој случај. Финансиската штета, неизвесноста и фрустрацијата се длабоки“, рече тој.
Кратко откако беше откриена кражбата, германската крајно десничарска партија Алтернатива за Германија (AfD) организираше митинг пред банката, а потоа следеа обвинувања дека се обидува да предизвика проблеми.
Германскиот неделник „Дер Шпигел“ пишува дека грабежот стана политичко прашање и симбол на нешто поголемо од самото злосторство.
„Чувството дека ветувањата за безбедност се празни, дека институциите пропаѓаат, дека на крајот никој не е одговорен“.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
