Анализата на Фајненшл тајмс го истакнува падот на поддршката на САД за Израел, каде што младите луѓе и демократите се сè повеќе критични кон политиките на Бенјамин Нетанјаху и сочувствуваат со Палестинците. Се вели дека постои многу реален ризик Израел да се скара со Доналд Трамп.
Кој во Америка сè уште се сеќава на Јицак Рабин? Едвард Лус, уредник на Фајненшл тајмс, го поставува ова прашање со доста цинизам, убеден дека речиси никој под 40 години не се сеќава на храбриот израелски премиер кој се залагаше за мир со Палестинците.
Неговото убиство во 1995 година, од страна на еврејски екстремист, го турна Израел надесно и ја означи зората на ерата на Бенјамин Нетанјаху, без крај на повидок. Лус тврди дека не треба да биде мистерија зошто помладите Американци денес се толку пропалестински настроени како што некогаш биле нивните предци. Рабинот го ризикувал својот живот за мир. Што ќе каже историјата за Нетанјаху? прашува Лус.
Промената во расположението на американската јавност, според Лус, е зачудувачка. Дури 60 проценти од Американците сега имаат негативен став кон Израел, според Pew Research. Колку се помлади испитаниците, толку е поголем процентот.
Според анкетата на NBC, три четвртини од лицата на возраст од 18 до 29 години сочувствуваат повеќе со Палестинците отколку со Израелците. Лус предупредува: Како што бумерите полека ја напуштаат сцената, антиизраелскиот тренд на Америка веројатно само ќе се засилува.
Помалку Американци го гледаат Израел како Давид кој се соочува со арапскиот Голијат; тие сè повеќе ја поврзуваат таа земја со брутален милитаризам.
Може ли Трамп да му сврти грб на Нетанјаху?
Лус оди чекор понатаму и тврди дека постои многу реален ризик Израел да се скара дури и со Доналд Трамп. Во одреден момент, Трамп ќе мора да склучи договор со иранскиот режим за да се стави крај на операцијата „Епски бес“. Какви и да се деталите од тој договор, Израел речиси сигурно ќе се спротивстави на него.
Американците забележаа колку влијателен бил Нетанјаху во убедувањето на Трамп дека нападот врз Иран е добра идеја на прво место, пишува Лус. Произраелските групи, додава тој, го уништија поголемиот дел од својот углед обвинувајќи го секој што укажува на влијанието на Нетанјаху за ширење антисемитска пропаганда. Таквата реторика ги претвора милиони ционистички Американци во „антисемити“.
Секако, Лус нагласува дека Трамп е единствено одговорен за влечењето на Америка во оваа војна што започна од каприц. Но, како што објави „Њујорк тајмс“, најгласниот поддржувач на тој напад беше Нетанјаху. Дури и најблиските советници на Трамп - од државните секретари Марко Рубио и Џ.Д. Венс до директорот на ЦИА, Џон Ратклиф - покажаа различен степен на скептицизам. Нетанјаху не беше креаторот што влечеше конци, но неговите вештини за убедување со Трамп беа клучни, забележува Лус.
Демократите повеќе не сакаат „валкани пари“
Уште еден драматичен антиизраелски тренд се појавува меѓу демократите. Лус истакнува дека минатата недела, 40 од 47 демократски сенатори гласаа за блокирање на продажбата на американско оружје на Израел. Само пред неколку години, демократите се бореа за пари од AIPAC, најмоќното произраелско лоби во земјата. Денес, пишува Лус, демократите ветуваат дека нема да ги прифатат овие, според нив, валкани пари.
Дури и потенцијалните кандидати за Белата куќа се натпреваруваат за дополнително дистанцирање од Израел. Темпото го поставува Рам Емануел, поранешниот градоначалник на Чикаго, кој вети дека ќе ја прекине годишната субвенција од 3,8 милијарди долари од САД за Израел.
Нетанјаху си ископа дупка
Емануел вели дека Израел може да купува оружје по пазарни цени како и секој друг сојузник, а ако ги прекрши правилата на војување, Америка треба да му стави ембарго. Лус нè потсетува дека средното име на Емануел е „Израел“ и дека некогаш бил цивилен волонтер во израелската армија, што само дополнително нагласува колку ситуацијата се променила.
Лус верува дека Нетанјаху си ископал дупка. Кога Емануел беше началник на кабинетот на Барак Обама во 2009 година, Нетанјаху наводно го нарекол „самомразлив Евреин“ само затоа што Емануел се спротивставил на изградбата на нови еврејски населби на Западниот Брег. Ваквите тактики на ниско ниво ги поставија темелите за денешниот отпор кон Израел.
Излезот на Трамп од иранскиот хаос
Следниот чин ќе бидат напорите на Трамп да најде излез од операцијата „Епски бес“. Лус се сомнева дека Трамп ќе добие подобар договор со Иран од оној што Обама го договори во 2015 година. Нетанјаху потоа го прекрши целиот протокол држејќи говор пред Конгресот против договорот, а во 2018 година го убеди Трамп да се повлече од него. Резултатот? Иран оттогаш збогати доволно ураниум за десетина нуклеарни бомби.
Доколку новата рамка на Трамп не успее да ја ограничи балистичката програма на Иран и да ги прекине врските на Техеран со неговите регионални сојузници, Нетанјаху ќе ја мрази исто колку и договорот на Обама, предвидува Лус.
Двете земји се соочуваат со избори подоцна оваа година. Нетанјаху е премногу лукав за да ризикува кампања без поддршката на Трамп, пишува уредникот на „Фајненшл тајмс“. Но, стремежот на Трамп за самоодржување веројатно ќе го запре пред да ризикува огромни американски жртви со испраќање копнени сили во Иран.
Нетанјаху е во ќорсокак: единственото нешто за кое може да биде сигурен е дека кој и да дојде по Трамп ќе биде многу помалку пријателски расположен, заклучува Едвард Лус.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
