Американскиот претседател Доналд Трамп во средата во Давос изјави дека е постигнат напредок во разговорите за статусот на Гренланд и најави откажување од претходно планираните тарифи за ЕУ што требаше да стапат во сила на 1 февруари.
Преку неговата платформа „Трутх Социјал“, Трамп изјави дека е формирана рамката за иден договор што се однесува на Гренланд и целиот арктички регион, истакнувајќи дека нема да се користи сила за решавање на проблемот.
Во разговор со новинарите на маргините на Светскиот економски форум, Трамп нагласи дека предложениот договор „им дава на САД сè што им е потребно“ и оцени дека „сите се многу задоволни“ од презентираните решенија.
„Тоа е долгорочен договор. Тоа е врвниот долгорочен договор и мислам дека ги става сите во многу добра позиција, особено кога станува збор за безбедноста, минералите и сè друго“, тврди Трамп.
Одговарајќи на прашањето за времетраењето на договорот, американскиот претседател рече дека „нема временско ограничување“ и дека ќе трае „засекогаш“.
Иако потврди дека разговорите со европските лидери се во тек, тој нагласи дека официјалните документи сè уште не се потпишани и дека нема да има временско ограничување за предложениот договор.
Трамп им задолжи на потпретседателот Џ.Д. Венс, државниот секретар Марко Рубио и специјалниот пратеник Стив Виткоф понатамошни дискусии, најавувајќи објавување на дополнителни информации во зависност од напредокот на преговорите.
НАТО, исто така, објави дека „сојузниците на НАТО ќе работат колективно за да ја обезбедат безбедноста на Арктикот“, изјави портпаролот на НАТО во среда.
„Дискусиите меѓу сојузниците на НАТО за рамката што ја спомена претседателот (Доналд Трамп) ќе се фокусираат на обезбедување на безбедноста на Арктикот преку колективните напори на сојузниците, особено седумте арктички сојузници“, рече портпаролот.
„Преговорите меѓу Данска, Гренланд и САД ќе продолжат со цел да се обезбеди Русија и Кина никогаш да не добијат упориште - економски или воено - во Гренланд.“
Средба меѓу Трамп и Руте
Овие коментари уследија по средбата на Трамп со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во Швајцарија, за време на која Руте директно одговори на сомнежите на Трамп за подготвеноста на сојузниците да им помогнат на САД во случај на напад.
Во таа прилика, генералниот секретар на НАТО нагласи дека европските партнери се целосно посветени на колективната одбрана, наведувајќи ја војната во Авганистан како пример за претходниот придонес на членовите на Алијансата.
Руте рече дека под водство на Трамп Алијансата е посилна од кога било и дека поддршката на сојузниците е апсолутна гаранција, на што американскиот претседател одговори заблагодарувајќи му се за комплиментот.
Најавите за стабилизација на преговорите и одложување на трговските мерки имаа позитивен ефект врз пазарите на капитал, при што индексот S&P 500 забележа раст од повеќе од 1,5 проценти.
Можни измени на договорот од 1951 година
Дел од можната рамка за Гренланд, објавена од американскиот претседател Доналд Трамп, вклучува редефинирање на договорот од 1951 година со кој се формализираше американското воено присуство на островот, изјави извор на CNN запознаен со ова прашање.
Тој договор меѓу САД и Данска им овозможи на американските сили да имаат воено присуство на Гренланд на неопределено време. За време на Студената војна, таму се наоѓаа повеќе од десет американски воени објекти.
По завршувањето на Студената војна, сите освен еден беа затворени.
Но, поради заканите на Трамп дека ќе го преземе Гренланд, Данска изјави дека ќе ги поздрави дополнителните американски воени капацитети. Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, се залагаше за повторно преговарање за тој договор како начин да се одговори на барањата на Трамп.
Сè уште не е јасно како ќе се промени договорот. Но, едно навестување дојде од изјавата на портпаролот на НАТО, кој рече дека идните преговори делумно ќе се фокусираат на „обезбедување Русија и Кина никогаш да не добијат упориште - ниту економски ниту воено - во Гренланд“.
Ова укажува на можноста дека ажурираниот договор би можел да содржи посебни одредби што би им забраниле на Пекинг и Москва да работат на Гренланд.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
