Европската комисија ги одобри националните планови за одбрана на осум земји-членки на ЕУ.
До Советот на Европската унија е испратен предлог за одобрување на финансиска помош во рамките на иницијативата „Безбедносна акција за Европа“ (SAFE), што, како што се вели, претставува значаен чекор во зајакнувањето на безбедноста на Европа.
Комисијата му испрати на Советот на ЕУ предлог за одобрување на финансиска помош на Белгија, Бугарија, Данска, Шпанија, Хрватска, Кипар, Португалија и Романија во рамките на иницијативата „Безбедносна акција за Европа“ (SAFE), според соопштението на ЕК.
Вкупно околу 38 милијарди евра се наменети за осумте земји-членки, меѓу другото, 1,18 милијарди евра за Кипар и 16,68 милијарди евра за Романија.
Првата исплата на средствата се очекува во март 2026 година, откако Советот на ЕУ ќе ја усвои имплементацијата на одлуката во следните четири недели.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека Европската Унија постигнала поголем напредок во областа на одбраната во текот на изминатата година отколку во претходните децении, наведувајќи дека Белата книга и Планот за подготвеност 2030 овозможија мобилизација на до 800 милијарди евра за одбрана, вклучувајќи 150 милијарди евра за заедничка набавка.
„Го одобривме првиот пакет SAFE планови за осум земји-членки, додека останатите наскоро ќе следат. Сега е итно потребно Советот да ги потврди овие планови за да можат средствата брзо да се исплатат“, рече фон дер Лајен, се нагласува во соопштението.
Одлуката следува по детална проценка на националните планови за инвестиции во одбраната и го отвора патот за првата рунда поволни, долгорочни заеми, што ќе им овозможи на земјите брзо да ја подобрат воената подготвеност и да се здобијат со модерна опрема.
Регулативата SAFE беше усвоена на 27 мај 2025 година, како дел од пакетот „Подготвеност 2030“, и им овозможува на земјите-членки да прават огромни инвестиции во одбраната преку заедничка набавка од европската одбранбена индустрија, а воедно да ги намалат трошоците и да ја зајакнат интероперабилноста, се појаснува во соопштението на Комисијата.
Иницијативата предвидува учество на Украина, земјите од Европската асоцијација за слободна трговија (ЕФТА) и Европската економска зона (ЕЕА), како и земјите кандидати за членство во ЕУ и земјите партнери, во заедничка набавка и зајакнување на целокупната европска индустриска база за одбрана.
Програмата SAFE е финансирана од капацитетот за задолжување на Европската Унија, што значи дека во крајна линија е гарантирана од буџетот на Унијата.
Програмата SAFE е дизајнирана да помогне во развојот на одбранбените капацитети што ѝ се најпотребни на Европа, вклучувајќи беспилотни летала, сајбер одбрана, ракети и европски воздушен штит, бидејќи Унијата се стреми да изгради воена способност доволно силна за да ја одврати Русија.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
