Со години, Дубаи гради имиџ на оаза на стабилност во нестабилниот регион на Блискиот Исток. Вториот најбогат емират на Обединетите Арапски Емирати се позиционираше како безбеден финансиски центар каде што високо рангирани поединци можеа да инвестираат капитал, да водат бизниси и да планираат долгорочно со чувство на безбедност, пишува Дојче Веле.
Но, таа внимателно изградена слика беше потресена од војната со Иран. Иранските ракетни и беспилотни летала напади врз цели во Заливот предизвикаа силен економски шок - берзите во Дубаи и соседниот Абу Даби изгубија околу 120 милијарди долари вредност за краток временски период.
Во исто време, туризмот потона: пополнетоста на хотелите падна на околу 20 проценти, во споредба со вообичаените 70 до 80 проценти, додека воздушниот сообраќај до и од аеродромот во Дубаи се намали за речиси две третини, според податоците на аналитичката фирма „Капитал економикс“ со седиште во Лондон.
Иако воздушниот сообраќај, туризмот и пристигнувањата на бизнисмени почнаа да се опоравуваат по (привременото) примирје, новиот напад со беспилотни летала на Иран врз нафтениот комплекс Фуџаира беше потсетник дека продолжениот конфликт меѓу Вашингтон и Техеран претставува растечка закана за угледот на Дубаи како глобален бизнис центар.
Статусот на безбедно засолниште е доведен во прашање
Дел од богатите поединци кои го прифатија Дубаи како „игралиште“ на богатите и славните сега се прашуваат дали емиратот е навистина безбедно засолниште како што се претставува. Многумина веќе пренасочија дел од своите средства кон другите два водечки финансиски центри - Сингапур и Швајцарија.
Советниците за управување со средства во двете земји известуваат за нагло зголемување на барањата од клиенти со седиште во Дубаи, додека швајцарските приватни банкари очекуваат прилив од десетици милијарди долари од Заливот. Сепак, овие центри не се нужно конкуренти, објаснува Рајан Лин, адвокат и директор на сингапурската адвокатска фирма Bayfront Law.
„Швајцарија привлекува повеќе европски и глобални клиенти, додека Сингапур првенствено служи на азискиот капитал“, изјави Лин за DW.
Сингапур веќе разви модел што Дубаи подоцна го следеше - софистициран екосистем за таканаречените семејни канцеларии, приватни структури за управување со инвестиции, даноци и наследство. Овие решенија се особено привлечни за семејствата од Кина, Индија и Индонезија.
Од друга страна, Швајцарија се потпира на долга традиција на приватно банкарство и репутација за политичка неутралност. Според Тил Кристијан Буделман, главен инвестициски директор на швајцарската приватна банка Бергос, одлуката за прераспределба на средствата честопати се сведува на „избор помеѓу раст и зачувување“.
„Сингапур е одличен за профитирање од азискиот раст, но Швајцарија останува водечко сидро во светот за зачувување на капиталот“, рече Буделман, додавајќи дека алпската земја нуди „ниво на растојание од геополитичките жаришта што Сингапур не може секогаш да го гарантира“.
Ладење на пазарот на недвижности
Надвор од непосредниот пад, конфликтот, исто така, ја загрозува долгорочната привлечност на Дубаи за иселениците и бизнисите. Космополитскиот начин на живот беше клучен за процутот на пазарот на недвижности - цените на луксузните вили речиси се удвоија помеѓу пандемијата на коронавирус и крајот на 2024 година.
Сега загриженоста расте. Вкупната вредност на трансакциите со домување во март се намали за речиси 20 проценти во споредба со претходниот месец, на околу 10,1 милијарди долари, објави Блумберг. Прогнозите на „Сити рисрч“ и консултантската фирма „Најт Френк“ укажуваат на можна корекција на цените од 7 до 15 проценти.
И покрај иранските напади, повеќето од најбогатите поединци не го напуштаат Дубаи целосно, туку се одлучуваат за диверзификација. Буделман го опишува ова како „стратешка хибридност“: клиентите ги задржуваат оперативните бизниси и дел од нивниот животен стил во ОАЕ, но ги преместуваат долгорочните средства во Сингапур или Швајцарија, честопати со воспоставување втора „база“.
Економскиот моментум е во исчекување
Околу една петтина од клиентите на Лин со седиште во Дубаи планираат да останат, сметајќи ја нестабилноста како привремена додека напорите за повторно отворање на Ормутскиот теснец продолжуваат. За многу други, престојот во друга земја станува еден вид (и неопходна) полиса за осигурување.
Пред почетокот на војната, економијата на Дубаи забележа силен раст - во првите девет месеци од 2025 година беше забележан раст на БДП од околу 4,7 проценти. Минатата година, рекордни 9.800 милионери се преселија во Дубаи, носејќи со себе околу 63 милијарди долари ново богатство, според податоците од консултантската фирма „Хенли и партнерс“.
Емиратот нуди нулта стапка на данок на доход, без данок на капитална добивка или данок на наследство, додека данокот на добивка е само 9 проценти за профит над 100 илјади долари. Компаниите во слободните зони воопшто не плаќаат данок на квалификуван приход.
Популарен со причина
Од скромна пустинска населба, Дубаи ги помести границите на иновациите и инженерството во последните 50 години. Аналитичарите веруваат дека ако примирјето трае и довербата брзо се врати, градот би можел брзо да се опорави. Тие предупредуваат против предвремено отпишување на домот на највисоката зграда во светот, Бурџ Калифа, и голем број други проекти што станаа глобални симболи.
Владетелот на Дубаи, шеикот Мохамед бин Рашид Ал Мактум, уште пред војната иницираше планови за претворање на новиот аеродром во Дубаи во најголем воздухопловен центар во светот и за удвојување на економскиот обем до 2033 година. Меѓу најавените мегапроекти се и климатски контролираната пешачка патека „The Loop“, долга 93 километри, најголемиот систем на вештачки корални гребени во светот со повеќе од милијарда корали, и футуристичкото одморалиште „Artificial Moon“.
Иако многу богати инвеститори денес инвестираат со претпазливост, целосното заминување од Дубаи за многумина би значело откажување од возбудлив, космополитски живот среде пустина, пишува Дојче Веле.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
