Поранешната германска канцеларка Ангела Меркел повторно е во центарот на политичкото внимание. По повеќегодишно повлекување од јавноста, таа во последните месеци сè почесто ги коментира меѓународните односи и состојбите во Германија, притоа не избегнувајќи ниту самокритика, ниту проценки за политичките лидери кои со години ги среќаваше на светската сцена, пренесува DW.
Во интервју за неделното издание на „Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung“ (FAS), долгогодишната лидерка на ЦДУ отворено зборуваше за американскиот претседател Доналд Трамп, подемот на десницата во Германија, миграциската политика и безбедносните предизвици на Европа.
Профилот на Трамп: Во политиката нема само еден победник
Говорејќи за политичкиот пристап на Трамп, Меркел смета дека неговото деловно искуство силно го обликува начинот на кој тој гледа на меѓународните односи. Според нејзиното толкување, станува збор за логика која произлегува од пазарот на недвижности, каде што постои само еден победник.
„Парцелата може да ѝ припадне само на една личност. А ако ја добие некој друг, јас сум изгубил. Трамп не може да замисли дека во политиката не мора да победи само едната страна, туку можат да профитираат и двете страни одеднаш“, го опишува Меркел неговиот начин на размислување, додавајќи дека ваквиот поглед го отежнува разбирањето на политичките процеси.
Таа потсети дека директно соработувала со Трамп за време на неговиот прв претседателски мандат (2017–2021), но се осврна и на актуелната негова администрација во Вашингтон, забележувајќи дека денес таа „многу подиректно и појасно ги зема предвид интересите на технолошката индустрија“.
Признание за мигрантската криза и подемот на АфД
Една од клучните теми во интервјуто беше миграциската политика од 2015 година – одлука која го обележа нејзиниот мандат, но и остави длабоки последици врз германската политичка сцена. Како што пренесува Дојче Веле, Меркел не бега од одговорноста кога станува збор за зајакнувањето на крајно десничарската Алтернатива за Германија (АфД).
На прашањето дали тогашната политика на „отворени врати“ придонесе за растот на АфД, таа одговара без задршка:
„Секако дека мојата одлука придонесе рејтингот на АфД повторно да порасне.“
Истовремено, таа ги брани тогашните постапки на германските власти, потсетувајќи на хуманитарната криза со бранот бегалци од Сирија и Авганистан. За својата тогашна позната порака „Ние го можеме тоа“, денес вели: „Тогашната вонредна хуманитарна ситуација успеавме да ја совладаме со помош на навистина многу луѓе, со цел да им се помогне на тие луѓе. А дека и понатаму имаме проблеми со илегалната миграција – тоа воопшто не е спорно.“
Грешките со НАТО и воениот рок
Поранешната канцеларка отворено призна и дека европските членки на НАТО не реагирале доволно брзо на променетите геополитички околности по 2014 година и руската анексија на Крим. Потсетувајќи на обврската за зголемување на буџетите за одбрана договорена на самитот во Велс, таа оцени: „Гледајќи наназад, не бевме доволно брзи. Тоа уште тогаш го налути претседателот Трамп. Таму ја имавме нашата слаба точка.“
На внатрешнополитички план, Меркел останува резервирана кон идејата за враќање на задолжителниот воен рок, кој беше укинат токму за време на нејзиното владеење. Таа предупредува дека прашањето за праведноста на тој систем сè уште не е решено, потсетувајќи дека пред укинувањето, војска не служеа 85% од мажите во една генерација, туку едвај 20%.
Посебно загрижувачки за неа е растот на националистичките политики и затворањето на државите: „Со тоа одеднаш разликите во однос на другите почнуваат да се сметаат за пресудни за сопствената благосостојба. Тоа не смееме да го дозволиме. Тоа го знаеме од историјата – и никогаш не завршува добро.“
Заштитнички тон за Мерц: „Никој не нè тераше да ја работиме оваа работа“
Во однос на актуелниот германски канцелар Фридрих Мерц, на кого анкетите во последните месеци не му се наклонети, Меркел зазеде заштитнички тон. Таа смета дека е неправедно да се очекуваат брзи решенија во време на огромни глобални промени.
„Како можат да се решат сите проблеми во ера во која САД водат целосно нова политика кон Европа, кога имаме војна меѓу Украина и Русија и кога технолошките промени, пред сè вештачката интелигенција, навлегуваат во животите на сите нас?“, прашува Меркел, додавајќи дека АфД едноставно го користи тоа незадоволство за да го подели народот на „вистински бран“ и „елита“.
Иако нејзиниот однос со Мерц низ годините беше полн со ривалство, Меркел верува дека тој може да успее на функцијата и на тоа прашање одговара со кратко и јасно: „Да“.
Сепак, на крајот му испрати и една важна лекција за политичка издржливост. Откако Мерц неодамна се пожали дека ниту еден германски канцелар пред него не бил изложен на толкав притисок на социјалните мрежи, Меркел го потсети на зборовите на нејзиниот некогашен ментор:
„Јас секогаш се водев по Хелмут Кол. Тој велеше: Никој не нè присилил да ја работиме оваа работа.“
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
