Масовна чистка на врвот на кинеската армија, апсења на врвни генерали, обвинувања за предавство и протекување на нуклеарни тајни, како и сè погласните шпекулации за обид за соборување на кинескиот претседател Си Џинпинг, укажуваат дека Пекинг не води обична кампања против корупцијата, туку борба за целосна контрола врз државата и вооружените сили пред евентуален конфликт околу Тајван.
Додека официјален Пекинг зборува за „сериозни прекршувања на дисциплината и законот“, паралелно се појавуваат тврдења за вмешаност на САД, тајни брифинзи, протекување на класифицирани информации и длабоки поделби во рамките на Народноослободителната армија на Кина.
Чистка на врвот на армијата: Крај на кариери и концентрација на моќ
Кинескиот претседател Си Џинпинг продолжува со својата длабока чистка на Народноослободителната армија, со темпо што јасно става до знаење дека целта повеќе не е само борба против корупцијата, туку и елиминирање на секој потенцијален центар на отпор.
Во најновата истрага беа вклучени потпретседателот на Централната воена комисија, Џанг Јуксија, и Здружениот генералштаб на вооружените сили Лиу Женли. И двајцата се осомничени за сериозни прекршувања на дисциплината и законот, а Централниот комитет на Комунистичката партија на Кина нареди постапка против нив.
Во кинескиот политички систем, таквата формулација речиси секогаш значи дефинитивен крај на кариерата, но и многу повеќе од тоа. Во официјалните изјави се наведува дека осомничените „предизвикале огромна штета на политичката конструкција на армијата“, нејзината борбена способност и интересите на државата.
Од 20-тиот Конгрес на Комунистичката партија на Кина, во периодот од 2023 до 2025 година, повеќе од 50 високи воени и одбранбени функционери - команданти на армијата, воздухопловните сили, морнарицата, ракетните сили и вооружената полиција, како и раководители на делови од воената индустрија - паднале во немилост.
Поранешниот министер за одбрана Ли Шангфу исто така беше уапсен, додека неговиот наследник, адмиралот Донг Џун, за малку избегна слична судбина.
По најновите апсења, всушност, во Централната воена комисија останаа само две клучни лица: Си Џинпинг и Џанг Шенгмин, потпретседателот на комисијата и шефот на антикорупцискиот апарат, кој оперативно ги води чистките. Така, командата на вооружените сили е практично концентрирана во рацете на еден човек - преседан дури и за кинески околности.
Обвинувања за предавство и приказни за обид за државен удар
Заедно со официјалната верзија на настаните, се појавија и многу посериозни тврдења. Според информациите што циркулираат во одредени аналитички и опозициски кругови, дел од воените елити наводно разгледувале сценарио во кое Си Џинпинг би бил лишен од слобода кон средината на јануари во хотел во Пекинг.
Постојат извештаи дека безбедносниот апарат лојален на претседателот наводно го спречил планот, но нема јавни докази за таква верзија. Сепак, самиот факт што се појавуваат вакви приказни укажува на исклучително напната атмосфера во кинеското раководство.
Дополнителна тежина добиваат информациите дека одредени високи офицери, според западни извори, се осомничени за доставување класифицирани информации до Соединетите Држави, вклучително и технички детали за нуклеарната програма на Кина. Токму овој сегмент од кинеската моќ го следи внимателно Вашингтон, бидејќи Кина брзо го затвора јазот зад САД и Русија во последните години.
Во овој контекст, обвинувањата имаат и психолошка димензија - пораката дека кинеското раководство е компромитирано одвнатре и дека наводно околу претседателот се присутни предавници.
Тајван како клучна причина
Суштината на конфликтот во рамките на кинеската елита се повеќе се поврзува со Тајван. Не се сите генерали и политичари подготвени за сценарио на насилно обединување. Дел од воените структури се плашат од исходот на голема војна, особено во услови кога Кина со децении не водеше директен конфликт од тој обем.
Исто така, постои пресметка дека прифаќањето на дел од американските барања, забавувањето на воениот развој и одредени отстапки би можеле да го одложат или избегнат конфликтот. За Си Џинпинг, таков пристап претставува неприфатливо слабеење на суверенитетот.
Затоа чистките се толкуваат како превентивен потег - отстранување на секој што би можел да блокира одлучувачко дејствување. Си, кој планира повторно да се кандидира во 2028 година, јасно го гледа времето како поволно: Соединетите Американски Држави се политички поделени, регионален сојуз против Кина сè уште не е целосно формиран, а американската економија останува силно поврзана со кинеската.
Подготовка за пресвртницата
Во Пекинг сè уште се зборува формално за мирна интеграција на Тајван, но има сè помалку луѓе кои веруваат дека ова е реално сценарио. Во рамките на партијата, за периодот 2026 година веќе се зборува како за точка на одлучување, кога прашањето за Тајван би можело дефинитивно да се стави на маса.
Во оваа светлина, сегашната чистка во армијата не е инцидент, туку дел од поширока подготовка за момент кога лојалноста, дисциплината и целосната контрола врз вооружените сили ќе бидат клучни.
Дали плановите на Пекинг ќе бидат реализирани или процесот ќе излезе од контрола останува отворено прашање. Сепак, едно е јасно: Кина влегува во фаза каде што повеќе нема простор за внатрешна двосмисленост, а борбата на врвот на државата штотуку започна.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
