Некогаш масивни глечери, кои со векови обликуваа пејзажи и обезбедуваа клучни ресурси за цели заедници, сега се едвај препознатливи.
Исчезнуваат дрвените маркери
Меѓу нив, се издвојува глечерот Мортератш во Швајцарија, или поточно Источните Алпи - бидејќи во последните неколку години исчезнува со неверојатна брзина!
Порано оваа година, истражувачот Лео Хесли постави седум дрвени маркери во пештерите под глечерот за да ги следи сезонските промени во ледената покривка. До август, остана само еден, додека другите исчезнаа заедно со мразот што ги опкружуваше.
Пештерите, кои беа доволно стабилни за да се проучат само пред неколку месеци, сега се толку оштетени од топењето што повеќе не е безбедно да се влезе во нив, објавува Yahoo.com.
„Едноставно е премногу топло за овој глечер да преживее“, рече Хесли.
Алармантни податоци
Алармантните слики од Швајцарија не се изолирани. Извештаите низ Европа сè повеќе известуваат за брзото повлекување на ледените маси. Сепак, само неодамнешните научни анализи дадоа поширока и многу посериозна слика за овој феномен.
Студија објавена во списанието „Природа“ открива дека европските глечери, вклучувајќи ги и оние во Алпите и Пиринеите, изгубиле околу 40% од нивниот вкупен волумен од 2000 година.
Особено драматични загуби се забележани во текот на 2022 и 2023 година - најтоплите години во историјата на мерењата на глобалната температура досега. Објавените бројки јасно укажуваат дека Стариот континент се соочува со најбрзата стапка на топење на глечерите во светот.
Висок ризик
Покрај губењето на импресивните природни пејзажи, последиците се многу подлабоки и подалекусежни. Исчезнувањето на глечерите го дестабилизира планинскиот терен, го зголемува ризикот од лизгање на земјиштето и лавини, придонесува за глобално зголемување на нивото на морето и ги загрозува изворите на свежа вода за пиење кои се клучни за локалните заедници и земјоделството.
Во меѓувреме, слични процеси се регистрираат и во други делови од светот. Глечер во Аргентина, долг речиси 30 километри, се повлекува многу побрзо од предвиденото, додека клучен глечер во Гренланд покажува загрижувачки знаци дека се топи побрзо отколку што може да се движи по падината - значително забавувајќи го својот природен тек.
Експертите проценуваат дека дури една третина од глечерите во Австрија би можеле целосно да исчезнат до крајот на оваа деценија!
Потребна е итна акција
Андреа Фишер, заменик-директор на Институтот за интердисциплинарни планински истражувања при Австриската академија на науките, предупредува дека претстојат децении сериозни промени.
„Следните 20 до 50 години ќе донесат екстремни промени за нас кои живееме во планините, но и за сите луѓе во светот. Треба сериозно да размислиме за последиците“, рече Фишер.
Решенија постојат, но тие бараат итна и решителна акција - и на меѓународно и на локално ниво. Експертите истакнуваат дека индивидуалните промени, како што се намалувањето на употребата на пластика и ограничувањето на употребата на автомобили, можат да играат улога во пошироките напори за забавување на климатските промени.
„Нема начин да ги спасиме глечерите без да ја спасиме климата“, заклучи Фишер.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
