Низ Европа се шири нова инфекција: Болест од коњи и говеда почна да се пренесува меѓу луѓето!

Здравствените експерти предупредуваат дека низ Европа се шири нова инфекција која ја промени досегашната динамика и почна да се пренесува од човек на човек, пред сè преку сексуален и близок физички контакт.

Европскиот центар за спречување и контрола на болести (ECDC) издаде брза проценка на ризикот по повод појавата на дерматофилоза кај луѓето, болест која во народот е позната како „каллива треска“. Станува збор за бактериска инфекција која предизвикува лушпести кожни лезии, испакнатини и гнојни плускавци (пустули) на различни делови од телото.

Досега оваа болест се јавуваше исклучиво кај животните, пред сè кај коњите и говедата, додека инфекциите кај луѓето беа пријавувани само спорадично и тоа по близок контакт со инфицирани животни, на пример при јавање.

Што е дерматофилоза („каллива треска“)

Дерматофилозата е бактериско кожно заболување предизвикано од Dermatophilus congolensis, микроорганизам кој примарно го напаѓа добитокот – најчесто говедата, коњите, овците и козите, а поретко дивите животни. Кај животните оваа инфекција традиционално се нарекува „коњска каллива треска“ бидејќи се поврзува со влажна средина и кал кои ја иритираат кожата.

Кога ќе премине на луѓето, оваа бактерија го напаѓа површинскиот слој на кожата (епидермисот) предизвикувајќи локални воспалителни процеси, но во оваа фаза кај оболените не предизвикува системски симптоми ниту потешки внатрешни компликации.

Лекарите нагласуваат дека дерматофилозата не е класична сексуално пренослива болест. Во прашање е примарно кожна инфекција која се пренесува со близок контакт кожа на кожа, а бидејќи сексуалниот однос е најинтензивниот облик на таков контакт, бактеријата моментално најбрзо се шири во рамките на тие мрежи.

Како болеста го промени начинот на ширење

Според официјалниот извештај на ECDC од 17 јуни, епидемиолошката ситуација е променета бидејќи во изминатите шест месеци се откриени кластери на случаи кои укажуваат на тоа за пренесувањето од човек на човек преку близок физички контакт станало најверојатниот пат на ширење.

До средината на јуни, четири земји од Европската Унија (Франција, Германија, Шпанија и Шведска) официјално пријавија 70 случаи на кожни инфекции предизвикани од бактеријата Dermatophilus congolensis. Инфекциите главно се појавиле кај геј, бисексуални и други мажи кои имаат сексуални односи со мажи, а кои посетиле комерцијални објекти за возрасни, како геј сауни и спа-центри, каде што доаѓа до директен контакт кожа на кожа за време на сексуалните активности.

Како што наведува ECDC, овие места може да се дефинираат како комерцијални објекти каде што мажите можат да се дружат и да стапуваат во консензуални сексуални активности со други мажи доколку тоа го сакаат. Повеќето случаи се дијагностицирани меѓу декември минатата година и јуни оваа година.

Покрај овие случаи, болеста е регистрирана и надвор од сексуалните мрежи. Норвешка пријави десет дополнителни случаи меѓу лица кои се занимаваат со боречки вештини, каде што до пренос дошло поради близок физички контакт за време на борбите. Исто така, лабораториите во Виена идентификуваа вкупно 17 случаи во Австрија во текот на 2025 и првата половина на 2026 година, главно кај мажи.

Симптоми: Како изгледа дерматофилозата кај луѓето

Клиничката слика на оваа болест кај луѓето ги опфаќа следните симптоми:

• Папуларни и пустуларни промени: Појава на јазли и гнојни плускавци на кожата.
• Лушпести лезии: Кожата на местото на инфекцијата станува сува, се лупи и предизвикува интензивен чешаж.
• Локализација: Промените најчесто се јавуваат во гениталниот и фацијалниот предел (во зависност од местото на контактот).
• Отсуство на системски симптоми: Заразените главно немаат покачена температура, малаксаност ниту други општи симптоми на болест.

Лекарите нагласуваат дека индиректниот пренос преку контаминирани површини и предмети во објектите (како пешкири или лежалки) и понатаму не може целосно да се исклучи.

Официјална проценка на ризикот од ECDC: Има ли причина за паника?

Во оваа фаза нема причина за паника бидејќи жариштата на болеста се локализирани, а општиот ризик за населението е исклучително низок, наведува ECDC. Болеста има благ клинички тек, не предизвикува тешки компликации и сите пациенти успешно и брзо закрепнале по примената на стандардни орални или локални антибиотици.

• За општата популација: Ризикот е проценет како многу низок поради минималната веројатност за инфицирање.
• За геј и бисексуални мажи со повеќе партнери: Ризикот е проценет како низок, но веројатноста расте на умерена доколку редовно посетуваат места и објекти наменети за сексуални активности, каде што изложеноста на директен контакт е поголема.

Клучни препораки на здравствените власти

Европскиот центар за спречување и контрола на болести издаде препораки до државите членки со цел да се спречи понатамошното ширење на бактеријата:

1. Продолжување на истражувањата: Земјите мора да ги продолжат епидемиолошките и микробиолошките истражувања и да спроведат секвенционирање на целиот геном (WGS) на сите примероци за прецизно да се идентификува оригиналниот извор и патиштата на пренос.
2. Подигнување на свеста кај лекарите: Потребно е да се информираат клиничарите и лабораториите навреме да ги препознаат симптомите на дерматофилоза, да спроведат тестирање и да овозможат ран пристап до лекување.
3. Целна комуникација без стигма: Здравствените власти треба да соработуваат со организациите во заедницата за ефикасно да ги пренесат информациите за ризикот и превенцијата до целните групи, особено за време на претстојните сезони на Прајд-манифестациите, но строго водејќи сметка да не се создава општествена стигма.
4. Засилена хигиена во објектите: Сопствениците и операторите на спа-центри, сауни и места наменети за сексуални активности мора драстично да ги засилат хигиенските мерки и дезинфекцијата на површините.