Како што се наведува, акцијата на американскиот претседател во Венецуела испраќа силна порака до Европа. САД повеќе не дејствуваат како сигурен партнер, туку како сила што ги следи сопствените интереси.
Повторената желба на Доналд Трамп за анексија на Гренланд, и покрај острите критики од данската влада, дополнително го нагласува неговиот пристап заснован на сила и интереси.
Сè на сè, истакнува „Велт“, вториот мандат на Доналд Трамп ги потврдува најлошите стравови на европските влади.
Царините за стоки од ЕУ, приближувањето кон Русија и кон десничарски партии како АфД, како и размислувањето во сфери на влијание – ја обележуваат новата геополитичка реалност, пишува германскиот весник и додава дека Европа не е подготвена.
Во Венецуела, каде што американската војска го уапси претседателот Николас Мадуро, Белата куќа ја оправдува интервенцијата со борбата против трговијата со дрога, миграцијата и потребата од контрола врз нафтената индустрија. Но, според „Велт“, оваа операција покажува поширока цел: воспоставување американска доминација во Латинска Америка и слабеење на кинеското и руското влијание.
Европските влади сега се соочуваат со прашањето како да одговорат на американската политика која сè повеќе потсетува на сфери на влијание, слично на руските или кинеските стратегии.
Во областа на одбраната, континентот и понатаму зависи од американскиот „безбедносен чадор“ во рамки на НАТО, но администрацијата на Трамп јасно става до знаење дека Европа мора да преземе поголема одговорност за сопствената безбедност.
Националната безбедносна стратегија на САД од декември 2025 година предупредува дека Европа ризикува „цивилизациски колапс“ доколку не го смени правецот, обвинувајќи ја ЕУ за „недемократски практики“ и поддржувајќи „патриотски“ сили како АфД во Германија.
Економски, Европа исто така заостанува во глобалната трка. Додека Кина вложува 4,4 отсто од својот БДП во енергетиката, а САД планираат да ги искористат венецуелските нафтени резерви за зајакнување на својата енергетска независност, Европа се бори со високи цени на енергијата и недостиг од инвестиции во клучни технологии како вештачката интелигенција.
Германија, некогашниот економски мотор на ЕУ, бележи стагнација, додека индустриите се соочуваат со губење работни места и затворање погони.
Политичката кохезија во рамките на ЕУ исто така е загрозена. Подемот на популистички и десничарски партии, делумно поттикнат од поддршката на Трамп, го поларизира европското општество.
Додека Трамп го зајакнува американското влијание во Латинска Америка, Русија и Кина се соочуваат со сопствени проблеми.
Русија, која го поддржуваше Мадуро, губи сојузник во Венецуела, додека нејзината економија трпи последици од падот на цената на нафтата и санкциите поради војната во Украина.
Кина, која вложи милијарди во венецуелската нафта, се соочува со губење на поволниот пристап до суровини, што ја загрозува нејзината енергетска стратегија.
Но, Русија останува закана за Европа. Германската влада предупредува дека руските хибридни напади – од сајбер закани до дезинформации – претставуваат подготовка за можна воена ескалација.
Во исто време, наклонетоста на Трамп кон преговори со Путин, вклучително и можноста за намалување на поддршката за Украина, предизвикува загриженост во Европа.
Според „Велт“, Европа се наоѓа пред клучен избор: или ќе се приспособи на новата геополитичка реалност или ризикува маргинализација.
Она на што Европа особено треба да обрне внимание е зајакнувањето на одбраната.
Имено, Европа мора да ги зголеми инвестициите во одбраната и да развие заедничка безбедносна стратегија во рамките на ЕУ, намалувајќи ја зависноста од НАТО и САД.
Понатаму, потребни се инвестиции во енергетската транзиција, технологијата и инфраструктурата за да се врати конкурентноста во однос на САД и Кина.
Исто така, ЕУ мора да ги надмине внатрешните поделби и да го ограничи влијанието на популистичките сили кои ги поддржува администрацијата на Трамп.
Безбедносниот експерт Нико Ланге предупредува дека европското колебање во критиката на потезите на Трамп, како интервенцијата во Венецуела или заканите кон Гренланд, ја одразува слабоста на ЕУ.
„Никој во Европа не се осмелува отворено да го критикува Трамп затоа што се плашат да не станат мета“, вели Ланге.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
