Арапскиот свет и во услови на мир се соочува со акутна, интензивирачка криза со водата, при што 19 од 22 земји се под прагот на недостиг на вода, а 13 се соочуваат со апсолутен недостиг. Воден од сушните клими, брзиот раст на населението и високата потрошувачка, регионот се потпира на прекумерно експлоатирани подземни води и голема зависност од десалинизација.
Регионот содржи само 2% од обновливата слатка вода во светот. Над 100 милиони луѓе се потпираат на десалинизација за дневна вода, прочистување на морската солена вода.
Зависност од десалинизација: Арапскиот Полуостров е домаќин на огромен дел од глобалната десалинизација, со 10 од најголемите постројки во светот по должината на Заливот/Црвеното Море. Иако е од суштинско значење, ова создава ранливост на напади во инфраструктурата и штети врз животната средина.
Војната на Блискиот Исток влегува во својата најопасна фаза, каде што водата и енергијата стануваат директно оружје.
Како одговор на 48-часовниот ултиматум на американскиот претседател Доналд Трамп за уништување на иранските електрани, Техеран возврати со застрашувачка закана: доколку САД удрат по нивната инфраструктура, иранската војска ќе ги нападне сите постројки за десалинизација и информатички системи во Заливот.
Оваа „стратегија на жед“ се заканува да остави над 100 милиони луѓе без вода за пиење, претворајќи го хуманитарниот аспект во примарен воен инструмент.
Хатам ал-Анбија, портпаролот на оперативната команда на иранската војска, беше дециден дека иранскиот одговор нема да биде ограничен само на воени цели. „Доколку непријателот ја нападне енергетската инфраструктура на Иран, целта ќе биде целата енергетска и десалинизациона мрежа што им припаѓа на САД и нивните сојузници во регионот“, изјави тој. Оваа ескалација доаѓа само ден по жестоките ирански ракетни напади врз градот Арад и областа Димона во Израел, каде беа повредени над 100 лица, а штетата врз цивилните објекти е огромна.
Персискиот Залив: Регион кој зависи од секоја капка
Земјите од Персискиот Залив, како Обединетите Арапски Емирати, Кувајт, Бахреин и Оман, се наоѓаат во исклучително ранлива позиција. Овие држави поседуваат многу малку природни слатководни ресурси и речиси целосно се потпираат на десалинизацијата – комплексен и скап процес на претворање на солената морска вода во вода за пиење.
Стотици вакви постројки долж брегот се „животна линија“ за милиони жители. Директен напад врз овие објекти не би значел само материјална штета, туку и моментална хуманитарна катастрофа со незамисливи размери.
Историјата нè учи дека водата често се користела како средство за притисок. За време на Заливската војна во 1991 година, Ирак намерно испушти милиони барели нафта за да го загади морето и да ја оневозможи работата на десалинизационите центри во Кувајт.
Но, денешната закана од Иран оди чекор понатаму – директно воено уништување на постројките. Експертите од Центарот за стратешки студии предупредуваат дека ова претставува „ера на ерозија на меѓународните норми“, каде цивилната инфраструктура за преживување станува прва на нишанот.
Водата како „оружје за масовно уништување“
Уште во 2010 година, ЦИА во своите анализи заклучи дека прекинот на процесот на десалинизација би имал посериозни последици од падот на која било друга индустрија во регионот. Постројките за вода често се наоѓаат веднаш до електраните и големите пристаништа, што ги прави лесни цели за координиран ракетен напад. Доколку иранските ракети го погодат срцето на водоводниот систем на Заливот, притисокот врз САД да се повлечат или да преговараат ќе стане неподнослив, но по цена на милиони човечки животи кои ќе останат без основното право на вода.
На овој 22 март 2026 година, додека ултиматумот на Трамп одбројува, светот со загриженост ги следи движењата во Персискиот Залив. Ова не е само битка за нафта; ова е битка за жед. Доколку дипломатијата не успее во наредните 24 часа, Блискиот Исток може да се соочи со сценарио каде воената победа ќе биде ирелевантна пред лицето на тоталниот колапс на системите за одржување на животот.
„Војната за вода“, за која теоретичарите предупредуваа со децении, токму сега се одвива пред нашите очи.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
