Премиерот на Унгарија Виктор Орбан остро реагираше по вчерашниот текст на бриселскиот весник „Политико“, во кој се наведува дека Украина би можела да влезе во ЕУ по принципот на „обратно проширување“.
„Официјалниот весник на бриселската елита, „Политико“, го објави најновиот воен план на Брисел и Киев, планот од пет точки на Зеленски. Тие одлучија дека Украина ќе биде примена во Европската Унија веќе во 2027 година“, изјави Орбан на платформата X.
Тој додаде дека таков нов план претставува отворена објава на војна против Унгарија.
„Тие ја игнорираат одлуката на унгарскиот народ и се решени да ја отстранат унгарската влада со сите потребни средства. Тие сакаат партијата Тиса да дојде на власт, бидејќи тогаш нема да има повеќе вета, нема отпор и нема да се држи настрана од нивниот конфликт“, напиша Орбан и конечно додаде:
„Овој април, на гласачките места, Унгарците мора да ги спречат. Фидес е единствената сила што стои помеѓу Унгарија и властите во Брисел и единствената гаранција за унгарскиот суверенитет“, рече Орбан.
Невидениот план добива драматичен пресврт; Дали ќе се активира Член 7?
Европската Унија разгледува невиден план што би ѝ овозможил на Украина да стане делумен член на блокот уште следната година, според десет функционери и дипломати интервјуирани од Политико.
Како што оцени порталот од Брисел, оваа идеја, која е сè уште во рана фаза, претставува драматичен пресврт во сегашната политика на проширување.
Планот би ѝ овозможил на Украина да добие место на масата во Брисел пред да ги спроведе сите реформи потребни за полноправно членство, бидејќи според европските функционери, кандидатурата на Киев е итна.
„Европа со повеќе брзини“
Како што нè потсетува Политико, а објавува и Индекс, оваа идеја потсетува на нацртот на францускиот претседател Емануел Макрон „Европа со повеќекратни брзини“, кој тој го предложил неколку пати.
Најновата верзија неформално се нарекува „обратно проширување“, според добро информирани извори, бидејќи всушност ги внесува земјите во блокот на почетокот на процесот на подобност, а не на крајот.
Официјалните претставници на ЕУ велат дека идејата е привлечна бидејќи би му дала време на Киев да ги заврши реформите на демократските институции, судството и политичкиот систем, а воедно би ја намалила веројатноста да се откаже од надежите за приклучување кон блокот и да му го сврти грбот на Западот.
Но, тој пат не е без пречки, а најголемата е унгарскиот премиер Виктор Орбан, кој се спротивставува на членството на Украина.
Врз основа на интервјуа со пет дипломати од различни земји, тројца претставници на ЕУ и двајца украински претставници, на кои им беше дадена анонимност за да зборуваат за доверливи преговори, Политико идентификуваше пет чекори во овој план:
1. Подготовка на Украина
Унијата веќе ѝ достави на Украина детали за три од шесте преговарачки кластери, а на неформалниот состанок на министрите за европски прашања во Кипар во март, ЕУ има намера да ѝ даде на украинската делегација детали за дополнителни кластери за да можат и тие да почнат да работат на нив.
2. Создавање „лесно“ членство
На состанокот во Брисел во петокот, владите на членки на ЕУ ја прашаа претседателката на Комисијата Урсула фон дер Лајен за напорите за прекин на застојот во прифаќањето нови членови. Според дипломатите кои учествуваа во дискусијата, таа презентирала различни опции и модели што ЕУ ги разгледува, меѓу нив била и идејата за „обратно проширување“.
„Тоа би било еден вид рекалибрација на процесот - прво се приклучувате, а потоа постепено воведувате права и обврски“, објасни еден функционер на ЕУ запознаен со дискусијата. „Значи, би имало преиспитување на начинот на кој го правиме пристапувањето, врз основа на многу поинаква ситуација што ја имаме сега“.
Сепак, Германија е особено загрижена за ова, која не гледа позитивно на создавањето на повеќе нивоа на членство бидејќи се плаши дека на земјите што ќе се приклучат пред да бидат подготвени ќе им биде ветено нешто што Брисел не може да го исполни. Сепак, постои надеж дека Берлин би можел да биде убеден ако клучните играчи како Париз, Рим и Варшава застанат зад планот.
3. Најголемиот предизвик е да се заобиколи Орбан
Најголемиот предизвик за членството на Украина е да се добие согласност од сите 27 земји-членки, бидејќи секоја одлука за проширување бара едногласност. Орбан, е силно против. Но, Комисијата и престолнините на ЕУ внимателно ги следат изборите во Унгарија во април и работат на начини да го заобиколат ветото на Орбан.
Самиот Орбан се соочува со тесна трка и заостанува на анкетите, користејќи го прашањето за членството на Украина како оружје во кампањата.
4. Ас во ракавот - Трамп
Иако опозицијата на Орбан изгледа непопустлива, европските претставници веруваат дека постои еден човек кој би можел да го наговори да се предомисли: Доналд Трамп.
Американскиот претседател, кој е близок до Орбан и го поддржуваше пред унгарските избори, не ја крие својата желба да биде оној што ќе посредува во мировниот договор меѓу Украина и Русија. Со пристапувањето на Украина во ЕУ до 2027 година вклучено во нацрт-предлогот за завршување на војната, постои надеж дека Трамп може да се јави во Будимпешта за да постигне договор.
5. Последната опција
Ако преговарачките вештини на Трамп не успеат, ЕУ има уште една опција - повторно активирање на Член 7 од Договорот за ЕУ против Унгарија, наведуваат двајца дипломати.
Тој член се применува кога се смета дека некоја земја е во опасност од кршење на основните вредности на блокот и е најсериозната политичка санкција што ЕУ може да ја наметне, бидејќи ги суспендира правата на членовите, вклучително и правото на глас за прием на нови земји.
Не, бидејќи тоа значи војна
Унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто го повтори ставот на владата во Будимпешта дека нема да дозволи Украина да стане членка на Европската Унија.
Тој, коментирајќи ја изјавата на украинскиот министер за надворешни работи Андреј Сибиха за „Европска вистина“ дека „Унгарија е единствената пречка за членството на Украина во ЕУ“, потврди дека тоа е „целосно точно“.
„Нема ништо ново за нас во фактот дека Андреј Сибиха не е наш пријател, тој нè мрази и нè напаѓа. Сепак, во интервјуто на министерот имаше една фраза со која целосно се согласуваме: „Унгарија е единствената пречка за членството на Украина во ЕУ“. Ова е сосема точно“, напиша унгарскиот министер на Фејсбук.
Тој додаде дека додека сегашната унгарска влада е на власт, „Украина нема да биде членка на Европската Унија, бидејќи Украинците ќе донесат војна во ЕУ“.
Според него, приемот на Украина во ЕУ би значело дека оваа земја ќе биде финансирана од европските даночни обврзници, а европската економија како резултат на тоа би била во загуба.
„Нашите земјоделци би банкротирале поради украинското жито со низок квалитет, а нашата земја би станала транзитен центар за украинската мафија. Но, сè додека сме на власт, тоа нема да се случи“, рече унгарскиот министер.
Според него, затоа Украина се меша во претстојните унгарски парламентарни избори и е заинтересирана за победа на опозициската партија Тиса.
На изборите на 12 април ќе биде одговорено на прашањето за мир или војна, Унгарија или Украина, рече Сијарто.
Претходно, унгарското Министерство за надворешни работи го повика украинскиот амбасадор во Будимпешта за да му предаде протест поради мешањето на Украина во изборниот процес во Унгарија.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
