Дневникот на Американецот Роберт Луис, еден од пилотите на бомбардерот „Енола Геј“ што ја фрли атомската бомба врз јапонскиот град Хирошима, е понуден на продажба во Калифорнија за 950.000 долари, пишува „Вашингтон пост“ (WP).
Ракописот, со димензии приближно 25 на 20 сантиметри, на корицата го носи натписот „Имот на Роберт А. Луис... Бомбардирање на Хирошима, 6 август 1945 година“, а го содржи и познатиот натпис „Боже мој, што направивме?“, направен откако беше фрлена првата атомска бомба.
Според трговецот со ретки книги од Пасадена, Ден Витмор, кој го продава дневникот во име на неговиот американски сопственик, тој е еден од најважните документи од Втората светска војна.
„Ова е можеби еден од најважните документи од Втората светска војна. Во многу погледи, тоа е пресвртница за целиот свет во 20 век“, изјави Витмор за „Вашингтон пост“.
Детален опис
Луис ги започнал белешките во форма на писмо до своите родители, опишувајќи го моментот на детонацијата, ударниот бран и облакот во форма на печурка кој, како што рекол, се искачил на повеќе од 12.000 метри.
Тој исто така напишал дека облаците под него се разделуваат и дека времето изгледа добро до крајот на летот до Хирошима.
„Сега сме на околу 2 часа од бомбардирањето“, напишал 26-годишниот Луис, додека Б-29 се приближувал кон јапонскиот град што требало да го уништи.
Кога започнал нападот, Луис напишал: „Ќе има пауза додека ја бомбардираме нашата цел“.
Луис наведува дека голем дел од неговото пишување го напишал во речиси целосен мрак за време на ноќен лет. Во еден момент, му снемало мастило и продолжил, како што вели, да пишува со молив.
Луис го напишал својот извештај на барање на Вилијам Л. Лоренс, новинар за Њујорк Тајмс, кој подоцна додал некои мали измени.
Лоренс требало да лета на мисијата Хирошима, но пристигнал предоцна во базата на бомбардери на островот Тиниан, во Тихиот Океан, според наводите во записите во тетратката.
Тој успеал да оди на мисија за бомбардирање на Нагасаки три дена подоцна.
Луис мислел дека задачата може да му донесе „неколку долари“, наведуваат историчарите Гордон Томас и Макс Морган-Витс.
Вселенското летало „Енола Геј“ моментално е изложено во Националниот музеј за воздухопловство и вселена во Шантили, Вирџинија, надвор од Вашингтон.
Петти пат на аукција
Ова е петти пат предметот да биде понуден на продажба.
Првпат бил понуден на аукција во 1971 година за 37.000 долари. Луис, кој бил присутен на продажбата (починал во 1983 година), рекол дека „не знаел што друго да прави со него“, се сеќава американскиот весник.
Дневникот последен пат бил продаден во 2022 година за 543.000 долари.
На 6 август 1945 година, американските воздухопловни сили ја фрлија ураниумската бомба „Мало момче“ врз Хирошима.
Три дена подоцна, плутониумската бомба „Дебељко“ беше фрлена врз Нагасаки.
Според историчарите, во нападот, Хирошима беше речиси целосно уништена, а помеѓу 70.000 и 80.000 луѓе загинаа. Помеѓу 90.000 и 166.000 луѓе загинаа до крајот на 1945 година, вклучително и од труење со зрачење.
Втората експлозија зафати површина од приближно 110 квадратни километри, при што загинаа 70.000 жители. Јапонија формално ги прифати условите за предавање на 14 август.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
