Кревкиот прекин на огнот меѓу САД и Иран не успеа да ја врати довербата во клучниот поморски коридор, каде новите тензии и американската блокада на иранските пристаништа ги држат бродовите во место, а синџирите на снабдување под голем притисок. Хормушкиот Теснец, преку кој поминува огромен дел од светската енергија и земјоделски ресурси, е во застој од почетокот на воените дејствија на 28 февруари. Ова веќе го ограничува протокот на нафта, гас и вештачки ѓубрива, со последици кои се чувствуваат далеку надвор од Блискиот Исток, предупредува ОН.
Максимо Тореро, главен економист во Организацијата за храна и земјоделство (ФАО), предупредува дека во моментов не се движат околу 35% од суровата нафта, 20% од природниот гас и помеѓу 20 и 30% од вештачките ѓубрива. Иако примирјето накратко ги подгреа надежите за нормализација, разговорите меѓу Вашингтон и Техеран минатиот викенд, со посредство на Пакистан, не донесоа напредок. Сопствениците на бродови и осигурителните компании се воздржуваат од ризик, а експертите најавуваат дека вистинскиот прекин во снабдувањето допрва ќе стане видлив на светските пазари.
Иако светските цени на храната за март покажаа само умерен раст благодарение на добрите резерви од минатата година, економистите на ФАО нагласуваат дека оваа стабилност е привремена. Доколку земјоделците во наредните недели не добијат пристап до вештачки ѓубрива во критичниот период на сеидба, тоа ќе резултира со помали приноси и нов скок на цените на храната подоцна во годината. Проблемот е глобален – од големите извозници како САД, Канада и Австралија, до земјите во Африка кои се зависни од увоз.
Дополнителен ризик претставува и зголемената цена на нафтата, која ги поттикнува производителите да ги пренасочуваат културите како пченката и шеќерот кон производство на биогорива наместо за храна. Оваа меѓузависност на енергијата и земјоделството создава опасен баланс – со помалку ресурси за производство и зголемена побарувачка за горива, светот се соочува со неизбежен раст на цената на животот.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
