Соединетите Американски Држави водат евиденција за членовите на Организацијата на Северноатлантскиот договор (НАТО) кои ја поддржале нејзината и војната на Израел против Исламската Република Иран и оние кои не ги поддржале нивните офанзивни активности. Листите се изготвени пред доаѓањето на генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во Вашингтон во април. Членовите на Алијансата се поделени во класи според тоа колку и како придонеле за неа, објави Политико, повикувајќи се на тројца европски дипломати и еден американски функционер за одбрана кои се запознаени со евиденцијата.
Овој потег е индикација дека американскиот претседател Доналд Трамп планира да ги казни сојузниците кои не го послушаат. НАТО ја изгуби својата кохезија под Трамп, а тој е виновен за неговата моментална слабост, главно поради заканите за анексија на Гренланд и напуштање на Алијансата. Во декември 2025 година, американскиот министер за одбрана Пит Хегсет презентираше концепт според кој примерни сојузници како што се Израел, Јужна Кореја, Полска, балтичките земји и сè повеќе Германија ќе уживаат во наклонетоста на Белата куќа, додека останатите ќе се соочат со последиците. Еден дипломат потврди дека Белата куќа навистина има документ за добри и лоши членови, што ја одразува логиката на Хегсет. Иако администрацијата ги крие деталите додека планира опции, а официјалните лица не беа јасни за конкретните бенефиции или казни, европските дипломати, кои зборуваа под услов да останат анонимни, рекоа дека конкретните идеи за казните се уште се во повој.
Една опција е преместување на трупите, иако критичарите истакнуваат дека ова би можело да им наштети на самите САД. Со оглед на тоа што има малку алтернативи за повлекување на американските трупи од Европа, секој план веројатно би се свел на нивно преместување од една земја во друга, процес што може да биде скап и да одзема многу време. Полска и Романија би можеле да бидат најголемите корисници на таквата политика бидејќи и двете се на милост и немилост на претседателот и сакаат повеќе американски трупи. Полската влада веќе ги плаќа речиси сите трошоци за десет илјади американски војници што остануваат на нејзина територија, додека Романија неодамна ја прошири базата Михаил Когалничеану и им дозволи на Американците да ја користат за воздушна војна против Иран, објави Политико.
Хегсет ја поврза реториката за примерни сојузници со зголемувањето на средствата за одбрана на пет проценти од БДП, што е цел вклучена во новата Национална стратегија за одбрана. Пентагон планира да даде приоритет на соработката со оние кои ги исполнуваат овие критериуми, што отвора простор за откажување на заеднички вежби или суспендирање на продажбата на оружје на членови кои се сметаат за лоши партнери. Записите му овозможуваат на Вашингтон јасно да ги разликува државите кои ја поддржале операцијата „Епски бес“ од оние кои одбиле или одложиле да одговорат на барањата на САД. Додека Шпанија, Обединетото Кралство и Франција ги блокирале барањата за помош, Романија, Бугарија и балтичките држави обезбедиле клучна логистичка поддршка и пристап до базите.
Шпанија дополнително ја критикуваше администрацијата за спротивставување на новите цели за трошење на одбраната, додека Полска и балтичките земји беа пофалени за високите инвестиции во војската. И покрај острите пораки од Пентагон, ваквите потези се без преседан и веќе се соочуваат со отпор во американскиот Конгрес. Сенаторот Роџер Викер предупреди дека исмејувањето на сојузниците не е корисно и потсети на стратешката важност на партнерствата. Затоа, некои поранешни функционери се сомневаат дека тимот на Трамп дури има капацитет да отвори нов непријателски фронт со Европа, додека истовремено е окупиран од војната во Иран, објави Политико.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
