Намалувањето на залихите на гориво и зголемувањето на цените ги поттикнуваат земјите ширум светот повторно да воведат јаглен, да рационализираат гориво, да ја скратат работната недела и да ги повикаат граѓаните да останат дома.
Залихите на фосилни горива нагло паднаа откако војната со Иран го затвори Ормутскиот теснец, клучен транспортен пат за нафта и гас, а недостигот предизвика итни мерки од страна на владите кои се обидуваат да ги спречат растечките трошоци што ги фрлија економиите во хаос, објавува „Гардијан“.
Меѓународната агенција за енергија (ИЕА), чии членови се обидоа да ги смират пазарите минатиот месец со ослободување на 400 милиони барели нафта од стратешките резерви, повика на мерки како што се помалку летање и побавно возење. Подолу е преглед на реакциите низ целиот свет на продлабочувањето на нафтената криза предизвикана од војната во Иран.
Соединети Американски Држави
Соединетите Американски Држави, кои му се придружија на Израел во бомбардирањето на Иран кон крајот на февруари, се заканија со понатамошни напади врз нафтената инфраструктура на Иран, што би можело да ја продолжи војната и дополнително да ги зголеми цените на горивата.
Во вторник, Доналд Трамп ги нападна сојузниците кои не се приклучија на кампањата, вклучувајќи ги Обединетото Кралство и Франција, велејќи им прво да купуваат од САД, а потоа „одете да си набавите нафта“ во Заливот.
Федералната влада не презеде никакви чекори за зголемување на субвенциите или поддршка на домаќинствата во криза, наместо тоа продолжувајќи ја својата политика „само дупчење“, проширувајќи го производството на фосилни горива, а истовремено блокирајќи ги проектите за обновлива енергија.
Минатата недела, администрацијата на Трамп објави дека ќе ѝ плати на француската компанија TotalEnergies една милијарда долари пари од даночните обврзници за да се откаже од плановите за изградба на ветерни фарми долж источниот брег на САД и наместо тоа да ги фокусира своите инвестиции на нафта и гас.
Велика Британија, Австралија, Нов Зеланд и Канада
Британија ги повика граѓаните да останат смирени поради растечките цени на горивата, избегнувајќи повици за намалување на побарувачката. Ги ограничи мерките на финансиска поддршка за домаќинствата што користат нафта за греење. Министерката за финансии, Рејчел Ривс, разгледува планови за дополнително финансирање за фонд управуван од локалните власти за да им помогне на најранливите, но ја отфрли универзалната поддршка како што беше понудена за време на последната енергетска криза.
Меѓународната агенција за енергија (IEA) ги предупреди владите да не прибегнуваат кон целокупни субвенции како одговор на кризата, советувајќи ги да ја фокусираат поддршката на оние на кои им е најпотребна. Нов Зеланд објави неделни плаќања во готово на речиси 150.000 семејства со проблематични семејни буџети како дел од пакетот за олеснување на потрошувачката на гориво.
Австралија ја преполови акцизата за гориво за три месеци, намалувајќи ги цените на бензинските пумпи за околу 26 центи по литар и објави национален план за безбедност на горивото. На сегашното ниво на опасност, возачите се охрабруваат да купуваат само горивото што им е потребно, истакнувајќи дека доброволните избори ќе помогнат да се избегнат последиците од повисоките цени. Канада, од друга страна, се воздржа од интервенција за ублажување на зголемувањето на цените.
Европска Унија
ЕУ повика на забрзана транзиција кон чиста економија, потпирајќи се во голема мера на домашни обновливи извори на енергија, иако некои земји-членки го забавуваат процесот.
Минатата недела, Италија го одложи својот план за постепено укинување на јагленот за повеќе од една деценија, додека германскиот канцелар Фридрих Мерц размислува да го продолжи животниот век на електраните на јаглен и повикува на побрза изградба на електрани на гас. Неколку влади на ЕУ објавија субвенции за гориво и даночни олеснувања за да ги заштитат потрошувачите од скокови на цените.
Европската комисија во среда предложи да ја олабави својата клучна политика за цени на јаглерод со напуштање на автоматското откажување на вишокот дозволи за емисии во резерва. Исто така, вети дека ќе ја оданочи електричната енергија помалку од фосилните горива, што би ја намалило зависноста од увоз со забрзување на преминот од бензински автомобили и гасни котли.
Комесарот за енергија на ЕУ, Ден Јергенсен, во вторник ги повика земјите-членки да штедат енергија во согласност со препораките на ИЕА. Повеќето земји се двоумат да воведат строги мерки за намалување на побарувачката, но Словенија почна да рационализира гориво на пумпите, а Литванија ја преполови цената на домашните билети за воз за два месеци.
Азија
Јагленот се враќа низ Азија, која е најтешко погодена од енергетската криза. Индија им нареди на електраните на јаглен да работат со полн капацитет и ги одложи планираните исклучувања, додека Јапонија им дозволува на помалку ефикасните електрани на јаглен да се вратат на пазарот на електрична енергија.
Јужна Кореја ги укина ограничувањата за енергијата на јаглен и најави одложување на планираното постепено укинување. Бангладеш, Тајланд и Филипините, исто така, го зголемуваат производството на електрична енергија од најзагадените области.
Кина, втората најголема економија во светот, беше помалку изложена на кризата од своите соседи. Во последниве години, значително го зголеми своето производство на енергија од фосилни, нуклеарни и обновливи извори и изгради огромни стратешки резерви на нафта. Нејзините државни рафинерии избегнуваа увоз на иранска сурова нафта од страв да не бидат исклучени од меѓународните пазари, но независните таканаречени рафинерии „чајник“ продолжија да ја преработуваат за домашна потрошувачка.
Земјите од Јужна и Југоисточна Азија презедоа најзначајни чекори за намалување на побарувачката на енергија. Шри Ланка воведе рационализација на горивото и четиридневна работна недела. Виетнам ги охрабри работодавците да дозволат работа од дома.
Телевизиските водители во Тајланд почнаа да емитуваат вести без јакни, додека владата ги повика граѓаните да користат помалку клима уреди и им кажа на државните службеници да носат кошули со кратки ракави без вратоврски. Температурите во владините канцеларии се спуштија на 26-27 степени Целзиусови, а Тајланд им се придружи на другите земји во регионот во повикувањето за помалку возење, поголема употреба на јавен превоз и споделување автомобили.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
