Европа ги одложува тешките одбранбени одлуки во корист на погодност и политичка популарност, додека во позадина се создава нова воена доктрина базирана на роботи и вештачка интелигенција, изјави поранешниот врховен командант на вооружените сили на Украина, генерал Валериј Залужни.
Залужни, кој беше еден од најмоќните украински генерали, беше разрешен од украинскиот претседател Володимир Зеленски на почетокот на минатата година и заменет од Олександр Сирски.
Залужни, кој сега е амбасадор на Украина во Велика Британија, рече дека во рамките на НАТО нема ист апетит за нова трка во вооружување како што покажува Русија - „амбиција која, преку воено искуство, ќе ја наследат и Кина, Иран и Северна Кореја“.
Во статија за Институтот „Ист Винг“, Залужни наведува дека во моментов се развива фундаментално нова воена доктрина, која треба да биде завршена до 2030 година.
„Тоа ќе биде вооружена сила од роботи, автономни системи и вештачка интелигенција, комбинирана со искуство и постојни доктрини. Најважно е што ќе може да ги прошири своите нови капацитети на потребното ниво“, рече Залужни, пренесува Index.hr.
Генералот истакнува дека еден од главните недостатоци во подготовките за војната било одложувањето на непопуларните одлуки заради краткорочна популарност и исполнување на популистички ветувања. Истиот проблем, тврди тој, сега е видлив кај европските лидери. Тој додава дека забрзувањето на одбранбената подготвеност во демократско општество бара отворен дијалог со јавноста.
„Кој прв ќе го започне овој дијалог - европските влади или руската армија - зависи од нас и нашите партнери“, рече Залужни, додавајќи дека „засега, Украинците, борејќи се за сопствен опстанок, купуваат време за своите европски соседи“.
Дали Европа навистина гради нова безбедносна архитектура?
Залужни е критичен кон досегашните напори.
„И покрај безбројните дискусии спроведени на разни форуми во Украина и Европа, како и одложувањето на новите пакети санкции, во моментов имаме само еден програмски документ развиен на европска основа“, истакнува тој.
Тоа е документот „Заедничка бела книга за европска одбрана - Подготвеност до 2030 година“, кој за прв пат ја нагласува потребата од стратешка автономија на Европа од Соединетите Американски Држави.
„Сепак, анализирајќи го овој документ од наша и европска перспектива, мора да заклучиме дека декларираната распределба на финансиски средства дефинитивно нема да биде доволна за да се постигне нејзината главна цел“, смета Залужни.
„Европа не е подготвена да се откаже од зависноста од Вашингтон“
Исто така, се поставува прашањето дали граѓаните и политичките елити на земјите-членки на ЕУ се подготвени да дадат приоритет на одбраната ако тоа значи намалување на економската благосостојба.
Во моментов, повеќе од 60% од купувањата на европска одбранбена опрема се вршат во Соединетите Американски Држави. Залужни нагласува дека ЕУ е создадена со желба за мир и стабилност, со целосни безбедносни гаранции од САД и НАТО, поради што самата Унија сè уште нема јасни механизми на посветеност или основи за спроведување на политичката волја.
„Затоа, спроведувањето на предлозите презентирани во овој документ (Бела книга) ќе се базира на „мотивација“ и „охрабрување“, без воспоставување обврзувачки механизми“, вели Залужни. Тој заклучува дека, и покрај големите очекувања, европската безбедност во пракса ќе остане зависна од САД.
Белата книга не предвидува клучна цел до 2030 година - создавање заеднички воени структури во рамките на ЕУ, како и тела способни да командуваат со нив.
Залужни наведува дека вистинските воени способности можат да се постигнат само преку уникатен систем на трансформација во неколку области: развој на нови технологии, реформа на одбранбената индустрија, прилагодена логистика, управување со процеси, структура на вооружените сили и доктрини за обука.
Поради недостатокот на јасен механизам за одговорност, „разговорите за стратешка автономија на Европа од САД се исклучително прерани“, тврди Залужни. Затоа, надворешната политика на ЕУ ќе остане фокусирана на одржување на постојната безбедносна формула, со САД во центарот.
Сепак, заедничката работа со ЕУ ќе ѝ овозможи на Украина „да ги сподели не само своите страдања, туку и своето уникатно воено искуство, што може да им помогне на земјите-членки да го забрзаат подобрувањето на нивните одбранбени стратегии“, заклучува Залужни.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
