НА ГРЕНЛАНД не му е потребна насочена здравствена иницијатива и пристапот до здравствена заштита таму е универзален, нагласија денеска данските власти по најавата на американскиот претседател Доналд Трамп за испраќање болнички брод на автономната данска територија, која тој ја посакува.
„Населението на Гренланд ја добива здравствената грижа што му е потребна. Ја добива на Гренланд, а доколку постои потреба од специјализирано лекување, ја добива во Данска. Значи, нема потреба од посебна здравствена иницијатива на Гренланд“, изјави за данската телевизија DR министерот за одбрана Троелс Лунд Поулсен.
Без директно да го цитира американскиот предлог, данската премиерка Мете Фредериксен изјави дека е „среќна што живее во земја каде пристапот до здравството е бесплатен и еднаков за сите. Каде осигурувањето или богатството не одредуваат дали некој ќе добие достоинствен третман.“
„Тоа е истиот пристап како и на Гренланд“, напиша таа на Фејсбук.
Двата американски болнички брода се на ремонт, ниту еден не е на пат кон Гренланд
Американската морнарица располага со два болнички брода: USNS Mercy и USNS Comfort. Според податоците на сервисот Marine Traffic, USNS Mercy моментално се наоѓа во бродоградилиште во американскиот град Мобил. Според „Веселфајндер“, и USNS Comfort пред 17 дена бил сместен во истиот град.
Бродоградилиштето „Алабама Шипард“ во Мобил на 23 јануари објави фотографија на која се гледаат двата брода еден покрај друг, каде што треба да бидат реновирани. И според „Марин Трафик“, двата брода се наоѓаат во бродоградилиштето во Мобил.
Здравството на Гренланд е бесплатно
Како и во Данска, пристапот до здравствена заштита е бесплатен на Гренланд, кој сам управува со својот здравствен систем, но во голема мера соработува со Данска. На тој огромен арктички остров има пет регионални болници, а онаа во Нуку прима пациенти од целата територија.
Гренландската влада на почетокот на февруари потпиша договор со Копенхаген за подобрување на лекувањето на гренландските пациенти во данските болници.
Што објави Трамп?
Во саботата, Доналд Трамп напиша на својата платформа „Truth Social“ дека „испраќа голем болнички брод на Гренланд за да се погрижи за бројните луѓе кои се болни и таму не се лекуваат“, без да наведе бројки или да прецизира кој би имал корист од тоа. Кон објавата приложи и AI-слика од бродот USNS Mercy.
Американскиот претседател наведе дека операцијата се спроведува во координација со Џеф Ландри, кој во декември беше именуван за специјален пратеник на САД за тој арктички остров.
На прашање на DR, Лунд Поулсен изјави дека не е информиран за евентуално пристигнување на болнички брод на Гренланд. „Трамп постојано твита за Гренланд (...). Тоа веројатно е израз на новата нормалност што се воспостави во меѓународната политика“, рече тој.
Објава неколку часа по евакуација на американски морнар
Објавата на Трамп пристигна неколку часа откако данската арктичка команда соопшти дека бил евакуиран член на екипаж на американска подморница кој побарал итна медицинска помош, седум наутички милји од главниот град Нуку.
Членот на екипажот бил предаден на гренландските здравствени власти и во болницата во Нуку, соопшти Данската арктичка команда. Евакуацијата била извршена со хеликоптер „Сихок“ на данската одбрана.
Какво е здравството на Гренланд, а какво во Америка?
Ако се гледаат основните здравствени показатели, САД имаат предност во очекуваниот животен век и пониската смртност кај доенчињата. Просечен Американец денес може да очекува да живее околу 79 години, додека на Гренланд просекот е околу 74 години.
Разликата е видлива и кај смртноста на доенчињата: во САД станува збор за околу 5,6 смртни случаи на 1.000 живородени, додека на Гренланд стапката е околу 9 на 1.000.
Од друга страна, структурата на системот и финансискиот товар за граѓаните значително се разликуваат. Гренланд има јавно финансиран модел во кој основните здравствени услуги се достапни без класични премии и партиципации, додека во САД системот во голема мера се потпира на комбинација од приватно и јавно осигурување, со чести премии и други форми на кофинансирање.
Интересно е и тоа што Гренланд има значително повеќе болнички кревети по глава на жител – околу 14 на 1.000 луѓе, наспроти околу 2,7 во САД – што ја одразува поинаквата организација на болничката мрежа во мала и географски расфрлана заедница.
Накратко, САД постигнуваат подобри здравствени исходи во просек, но со значително поголем финансиски товар за поединецот, додека гренландскиот систем е финансиски подостапен, но послаб во клучните показатели за здравјето на населението.
Што прави Трамп со Гренланд?
Американскиот претседател Доналд Трамп во последните месеци повеќепати јавно повтори дека сака САД да го преземат Гренланд, автономна данска територија. „Мислам дека ќе го добиеме. На овој или оној начин, ќе го добиеме“, изјави Трамп на почетокот на јануари, пренесе Ројтерс. Додаде дека Гренланд е „од клучно значење за националната безбедност на САД“.
Во истиот период Трамп одби да ја исклучи можноста за економски или политички притисок врз Данска. Подоцна, на Светскиот економски форум во Давос изјави дека нема да користи сила, но продолжи со притисокот.
Неговиот советник Стивен Милер во интервју за Си-ен-ен изјави дека „Гренланд треба да биде дел од САД“, додавајќи дека „никој нема да војува со нас околу иднината на Гренланд“. Таа изјава предизвика остри реакции во Данска.
Како реагираа Данска и ЕУ?
Данска повеќепати одлучно ги отфрли ваквите предлози. Данската премиерка Мете Фредериксен порача дека „Гренланд не е на продажба и нема да биде“. „Иднината на Гренланд ја одлучуваат неговите жители“, истакна таа.
Гренландскиот премиер Јенс-Фредерик Нилсен исто така нагласи дека територијата „не сака да биде ни данска ни американска пион“.
Европската унија застана зад Данска. Претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен порача дека ЕУ „целосно го поддржува суверенитетот и територијалниот интегритет на Данска“.
НАТО се обиде да ги смири тензиите. Генералниот секретар Марк Руте изјави дека „Арктикот е подрачје на соработка, а не на конфронтација“, но нагласи дека сојузниците мора да го почитуваат меѓународното право и меѓусебниот суверенитет.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
