ПОВЕЌЕ ОД ЗЛАТО: Приказната за најпосакуваниот трофеј во фудбалот

Постојат многу спортски трофеи, но само еден има моќ да запре цел свет. Само еден предизвикува солзи, создава легенди и ја претвора една генерација фудбалери во бесмртни. Тоа е трофејот на Светското првенство – симболот на најголемиот сон што може да го има еден фудбалер. На секои четири години, милијарди луѓе ги вперуваат погледите кон него. За едни тој е парче злато, за други врв на кариерата, а за навивачите – момент што се памети цел живот.

Роден по една ера

Денешниот трофеј не е истиот што го кревале Пеле, Гаринча или Боби Мур. До 1970 година победниците го добивале легендарниот трофеј „Жил Риме“, именуван по човекот кој го основал Светското првенство. Но, кога Бразил ја освоил третата светска титула, според тогашните правила трофејот засекогаш им припаднал на „кариоките“. По ова, ФИФА морала да создаде нов симбол.

По меѓународен конкурс, од повеќе од 50 предложени решенија бил избран дизајнот на италијанскиот скулптор Силвио Газанига. Неговата идеја била едноставна, но моќна – две човечки фигури кои со подигнати раце ја држат Земјината топка, претставувајќи ја победата, единството и универзалноста на фудбалот. Од 1974 година токму овој трофеј е најголемата награда во светскиот спорт.

Трофејот е висок 36,8 сантиметри и тежи 6,175 килограми. Изработен е од 18-каратно злато и има основа од два прстена од полускапоцениот камен малахит. Само според вредноста на материјалите од кои е изработен, вреди стотици илјади евра. Но, неговата вистинска вредност е невозможно да се пресмета. Тоа е предмет кој не може да се купи.

Победниците не го задржуваат

За разлика од оригиналниот трофеј „Жил Риме“, денешниот трофеј никогаш не станува трајна сопственост на светскиот шампион. По завршувањето на церемонијата и славењето, оригиналот повторно се враќа во ФИФА. Светските шампиони добиваат идентична реплика, изработена од позлатен бронзен материјал, која останува во нивна сопственост. На тој начин оригиналниот трофеј останува единствен и се чува под највисоки безбедносни мерки.

Постојат строги правила околу трофејот. Него смеат да го допрат само светските шампиони, актуелниот претседател на ФИФА и неколку строго овластени лица задолжени за неговото чување и транспорт. За сите останати, едно од најголемите правила во фудбалот е едноставно – може да го гледаат, но не и да го допрат.

Повеќе од трофеј

Во историјата на Светските првенства многу фудбалери освоиле Лига на шампиони, домашни титули, Златни топки и бројни индивидуални признанија. Но, токму подигањето на овој трофеј останува моментот што ја дефинира кариерата на најголемите.

Пеле го направи тоа трипати. Марадона еднаш и засекогаш го обележа Мексико 1986. Зидан ја крена Франција во 1998 година. Меси во Катар 2022 го заокружи својот фудбалски пат, а секоја нова генерација сонува дека токму таа ќе биде следната што ќе го подигне најпосакуваниот пехар во светот. Затоа трофејот на Светското првенство никогаш не бил само награда. Тој е симбол на детскиот сон, на години жртва и работа, на национална гордост и на моментот кога една репрезентација станува дел од вечноста. Само една селекција има право да го подигне на крајот од турнирот, а токму затоа секое негово појавување предизвикува исто чувство – восхит.