Собранието на Македонија минатата недела го изгласа новиот Закон за игрите на среќа, со кој не се воведува целосна забрана за работа на казината, туку се наметнуваат строги ограничувања за нивната локација и рекламирање.
Некои паметни момци и девојки направиле веб страна што визуелно прикажува кој е радиусот од 500 метри околу секое училиште во кој не треба да има казино според новиот закон. Интелигентно е направено: не црта обичен круг туку мери 500м пешачко растојание.
Многу училишта и казина недостигаат на мапата, но одлична е идејата да се види кои казина треба да бидат затворени. Нивната бројка, според овој првичен приказ изнесува 294 казина.
Состојбата е многу полоша од оваа мапираната. Само на прв преглед фалат Песталоци, Никола Карев, Коле Неделковски, Орце Николов, Ѓорѓија Пулевски во Аеродром. Ако се пополнат сите школи, во Скопје ќе може да стават коцкарница или казино можеби кај Момин Поток или под Зајчев рид.
Креаторите на оваа веб страна веројатно ќе треба да овозможат и граѓаните да мапираат казина/кладилници за сликата да биде целосна, како на WAZE.
Веб страната наведува дека податоците за училишта и казина се од Google Places. Позадинска мапа: © OpenStreetMap соработници, © CARTO.
Класификацијата и растојанијата се пресметани автоматски од приближни координати и може да содржат грешки.
Списокот не е официјален државен извор.
Оваа мапа е информативна. Ги прикажува локациите на училиштата (со радиус од 500м) и на казината.
Не утврдува дали некој објект е во или вон зоната, ниту дали прекршува закон или мора да се дислоцира — тоа го утврдуваат единствено надлежните органи. За исправка на локација пиши на Google Maps.
Овој приказ не се однесува на кладилниците, туку само за казина. Кладилници ќе можат и понатаму да работат, само не смеат да имаат електронски автомати. Тоа беше компромисот со тие што протестираа од АСОМ.
Клучни измени во законот
Растојание од училиштата: Сите објекти во кои се приредуваат игри на среќа (казина, автомат клубови и електронски игри) мора да бидат оддалечени најмалку 500 метри од основните и средните училишта.
Построга контрола на апаратите: Се воведува задолжителен GPS-систем за позиционирање на секој автомат и VLT-апарат за поефикасен надзор и сузбивање на сивата економија.
Ограничување на рекламите: Се забранува учество на јавни личности во реклами за коцкање и се воведуваат сериозни рестрикции за маркетинг на овие бизниси во јавниот простор.
Новиот Закон за игрите на среќа се однесува и на спортските обложувалници, но за нив важат специфични правила во споредба со казината и автомат-клубовите.
Според информациите за законот, регулативите за кладилниците се поделени на следниов начин:
Забрана за апарати: Во сите спортски обложувалници кои се наоѓаат во радиус помал од 500 метри од основните и средните училишта, строго се забранува поставување на електронски видеолотариски терминали (VLT) и каква било друга опрема за електронски игри на среќа.
Ограничувања за рекламирање: На кладилниците им се забранува да поставуваат агресивни светлечки реклами, како и да ги брендираат излозите со слогани или пораки кои ветуваат лесна заработка и финансиски успех. На излозите ќе смее да стои само називот на компанијата во точно одредени димензии.
Контрола на терминалите: Доколку обложувалницата поседува електронски апарати, тие мора да бидат поврзани со нов задолжителен GPS-систем за да може Управата за јавни приходи директно да ја контролира нивната точна локација.
Индустријата на игри на среќа во Македонија остварува огромни финансиски обрти, при што вкупните уплати на играчите достигнуваат дури 2,8 милијарди евра годишно.
Сепак, важно е да се разликува вкупниот промет (уплати) од чистата добивка (профит) што ја задржуваат сопствениците по исплатата на добивките на играчите и сите трошоци и даноци.
Финансиски преглед на секторот
Податоците од Управата за јавни приходи и економските анализи ја прикажуваат следнава распределба на парите во овој бизнис:
Каде се уплаќаат најмногу пари?
Од вкупните уплатени средства во државата, најголем дел или околу 2 милијарди евра се оставаат на слот-апарати и видеолотариски терминали (VLT).
Во класичните казина уплатите изнесуваат околу 607 милиони евра, додека во спортските обложувалници околу 220 милиони евра.
Вкупен приход (промет на компаниите):
Кога ќе се одземат исплатените тикети и добивки кои се враќаат кај играчите, вкупниот бруто-приход што го задржуваат фирмите (вкупно околу 58 правни субјекти во земјава) изнесува речиси 800 милиони евра.
Чиста добивка (профит):
По плаќањето на лиценците, платите за околу 10.000 вработени и државните давачки, чистата нето-добивка што ја делат сопствениците на казина и кладилници изнесува околу 70,4 милиони евра годишно.
Колку заработуваат најголемите компании?
Најголемите неколку компании од овој сектор (како лотариите, водечките спортски обложувалници и големите слот-клубови) поединечно прават годишен промет од 50 до преку 90 милиони евра.
Нивниот чист профит се движи од 3 до 6 милиони евра годишно по компанија, што редовно ги рангира меѓу 100-те најуспешни фирми во Македонија.
Државниот буџет исто така собира сериозни суми од овој сектор, бидејќи компаниите плаќаат данок од 15% на добивките на граѓаните (над 5.000 денари), како и посебни давачки кои со новиот закон дополнително се зголемија од 20% на 23% од разликата меѓу уплатените и исплатените пари на апаратите.
Во Македонија досега се блокирани вкупно 358 нелегални странски веб-платформи и интернет-страници за онлајн коцкање и обложување.
Процесот се одвива етапно преку заедничка акција на надлежните институции:
Како се спроведува блокирањето?
Регулаторен механизам: Државната лотарија врши постојана анализа и ги идентификува нелиценцираните веб-страници каде што се регистрираат македонски играчи.
Издавање налози: Министерството за дигитална трансформација периодично потпишува официјални налози со кои ги опфаќа новите откриени домени (процесот започна со првиот бран од 53 најактивни сајтови, по што следуваа дополнителни етапи до сегашната бројка).
Техничко извршување: Налозите се доставуваат до Агенцијата за електронски комуникации (АЕК), која преку телекомуникациските оператори (Телеком, А1 и други) целосно го оневозможува пристапот до овие веб-страници од македонски IP-адреси.
Кои страници се опфатени и што е дозволено?
Под блокада се најдоа некои од најголемите светски и европски платформи за кладење (како на пример Bet365), кои немаат соодветна локална лиценца издадена од македонските власти. Целта на оваа мерка е да се спречи одливот на девизи надвор од земјата и да се заштитат граѓаните. Кога корисник ќе се обиде да пристапи до ваков сајт, се појавува официјално известување за блокиран пристап.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
