Реченицата „работи го она што го сакаш и нема да работиш ниту еден ден во животот“ звучи како совет, но во реалноста често станува притисок. Како да постои само еден исправен пат — оној во кој сте вљубени во секоја минута од својата работа. Сè друго изгледа како пораз.
Во вистинскиот живот, повеќето луѓе не ја живеат таа верзија. Помеѓу „работата од соништата“ и „работата што мора да се работи“ постои огромна зона во која всушност функционираме. И токму тука се крие прашањето кое никој не го поставува доволно гласно: дали среќата навистина е поврзана со тоа да го сакате она што го работите, или е поважно тоа што го работите да не ве уништува?
Границата помеѓу „навикнати сме“ и „полека нè троши“
Клиничката психолошка и психотерапевт Кристина Пота Радуловиќ јасно ја повлекува линијата која многумина ја игнорираат.
‒ Ако секојдневно поминуваме голем дел од времето во нешто што не ни е интересно или нè исцрпува, тоа не се гледа само во замор, туку и во чувство на празнина и губење контакт со себе. Не е исто кога работиме работа која не ја сакаме, но не ни пречи, и кога работиме работа која полека нè троши ‒ пренесува „Форбс“.
Тоа е разлика која на почетокот изгледа небитно, а долгорочно прави огромен крш. Не е проблем во тоа што работата не е совршена. Проблем е кога ви зема повеќе отколку што ви дава, а вие тоа почнувате да го нарекувате „нормално“.
Бидејќи телото и психата не прават таков вид компромис засекогаш.
Смислата не мора да доаѓа од работата, но мора да постои некаде
Една од најголемите заблуди на модерното работење е дека работата мора да биде вашиот идентитет. Ако не е, нешто не е во ред со вас. Во праксата, работите стојат поинаку.
‒ Не е прашање само дали нешто сакаме, туку и дали во тоа можеме да бидеме „ние“ и да видиме некаква смисла. Смислата може да постои и надвор од работата. Во односите, во семејството, во работите што ги правите кога ќе ја завршите смената. Проблем настанува кога ја нема никаде. Кога работата не дава ништо, а остатокот од животот нема каде да ве „врати“. Тогаш веќе не е работа на избор, туку на исцрпување.
„Доволно добра работа“ е пореална цел отколку „работа од соништата“
Идејата за совршена работа убаво звучи, но реалноста е многу поприземна. Повеќето луѓе носат одлуки помеѓу сигурноста, парите, времето и личните амбиции. Ретко кога сè оди заедно.
„Добрата работа не мора да нè исполнува во целост, но не би требало ни полека да нè празни.“
Тоа е можеби најчесниот критериум што постои. Не работата да ве дефинира, туку да ви остави доволно енергија за животот надвор од неа. Ако после работниот ден немате сила за ништо друго, тоа веќе не е компромис, тоа е сигнал.
Прегорувањето (burnout) нема врска само со количината на работа
„Прегорувањето“ често се поврзува со премногу работа. Но, суштината е подлабока.
‒ Ако постојано имаме чувство дека само даваме, без простор да се обновиме, тогаш неминовно ќе се јави исцрпеност. Интересно е дека работата што ја сакате може да ве исцрпи повеќе од онаа што не ја сакате, ако нема граници. Љубовта кон работата не штити од согорување. Понекогаш дури и го забрзува.
На крајот, сè се сведува на балансот помеѓу она што го давате и она што го добивате назад.
Новата генерација ги менува правилата на играта
Основачката на платформата за кариерно советување, Андреа Дарабашиќ, забележува дека сликата за „добра работа“ сериозно се променила.
‒ Младите сè почесто одбиваат менаџерски улоги бидејќи гледаат дека носат повеќе стрес отколку корист. Избираат да станат експерти, а не шефови. Ова не е мрзеливост, туку рекалибрација на вредностите. Повеќе не се брка титула по секоја цена, туку чувство на автономија и контрола над сопственото време.
Можете да бидете врвни во работа што не ја сакате
Уште една вистина која ретко се изговара гласно: не мора да ја сакате работата за да бидете добри во неа. Многу експерти работат прецизно и одговорно затоа што имаат дисциплина, а не затоа што чувствуваат страст кон секоја задача.
Тоа, меѓутоа, има цена. Без внатрешна мотивација, долгорочно доаѓа замор. Не нагло, туку тивко. Преку пад на фокусот, енергијата и интересот. Затоа пореално прашање е: не дали ја сакате работата, туку дали во неа постои барем нешто што ве држи.
Кога работата ќе стане „морам“, а не „сакам“
Искуството на младите луѓе тоа можеби најдобро го покажува. Како што вели Никола Чаировиќ: ‒ Оваа работа стана повеќе нешто што морам, отколку нешто што сакам, бидејќи сè се сведе на бројки.
Тоа е моментот кога се губи смислата, дури и ако условите се коректни. И тогаш на сцена стапува она што мнозинството го потценува: колективот, атмосферата и чувството дека ви е пријатно таму каде што го поминувате поголемиот дел од денот. Бидејќи не е сè во описот на работното место. Многу е во тоа како се чувствувате во него.
На крајот, работата е во просторот за живот
Примерот на наставникот Владимир Јовановиќ можеби наједноставно ја заокружува целата приказна: ‒ Платата не е ни просечна, но ми е зачувано менталното здравје.
И тоа е можеби најреалниот критериум што постои. Не совршена работа, не голема страст, туку работа која ви оставува простор да живеете.
Не мора да го сакате секој дел од својата работа. Но, ако таа секојдневно ве оддалечува од самите себе, тоа веќе не е прашање на кариера. Тоа е прашање на живот.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
