Убиствата на родители од страна на нивните деца се меѓу најшокантните и социјално најтешките злосторства за разбирање. Експертите предупредуваат дека на ваквите трагедии речиси секогаш им претходи долг период на семејни проблеми, ментални нарушувања, насилство или сериозни нарушувања во меѓучовечките односи.
Психологот Снежана Репац истакнува дека корените на ваквите злосторства често треба да се бараат во нефункционалните семејни односи, акумулираните трауми и длабоките емоционални конфликти кои остануваат нерешени со години.
- Во ваквите семејства се присутни модели на болка, чувства на отфрлање, недоразбирање и долготрајно емоционално страдање. Честопати она што родителот го доживува како грижа, детето може да го доживува како контрола, критика или отфрлање. Кога ваквите модели се повторуваат со години, последиците можат да бидат многу сериозни - објаснува Репац.
Сепак, кога станува збор за возрасни сторители кои ги убиваат своите родители, психологот нагласува дека често станува збор за сериозна психопатологија која не е препознаена или соодветно третирана на време.
- Најчести фактори на ризик се тешките ментални болести, како што се шизофренија и други психози. Потоа доаѓа до стеснување на свеста, појава на луди идеи и губење на контактот со реалноста. Често се случува лицето да престане со психијатриски третман или терапија, по што состојбата се влошува. Во такви ситуации, најблиските членови на семејството, односно родителите, често се првите што се напаѓаат - наведува таа.
Според неа, предупредувачки сигнали можат да бидат закани, ненадејни изливи на агресија, бизарни идеи, како и изразена желба лицето да се повреди себеси или таквото лице да нема желба за живот. Зборувајќи за природата на овие кривични дела, Репач посочува дека мотивите можат да бидат различни.
- Убиството на таткото почесто се поврзува со конфликти околу авторитет, контрола или финансиски прашања, додека убиството на мајката често се перцепира како напад врз лицето со кое постои најдлабока емоционална врска. Во такви случаи, мајката може да се перцепира како непријател, што зборува за длабока внатрешна дезинтеграција на личноста и сериозни психолошки проблеми на сторителот - вели таа.
Криминологот Дејан Раденковиќ предупредува дека насилството на децата кон нивните родители е загрижувачка појава што експертите ја регистрираат сè почесто.
- Не можеме да зборуваме за масовен феномен, но забележливо е дека случаите на насилство од страна на децата кон нивните родители стануваат сè повидливи и сè почесто допираат до јавноста. Во одреден број случаи, таквото насилство на крајот ескалира и резултира со убиство - истакнува Раденковиќ.
Тој нагласува дека причините треба да се гледаат од неколку агли.
- Дисфункционалните семејни односи се важен фактор, но не треба да се занемарат ниту пошироките општествени околности. Присуството на криминал во семејството, злоупотребата на алкохол и наркотици, како и разните општествени проблеми можат дополнително да го зголемат ризикот од насилно однесување и трагедија, односно убиство на родители - објаснува криминологот.
Улогата на општеството во спречувањето на криминалот
Соговорникот особено ја нагласува важноста на навременото реагирање на околината и институциите.
- Улогата на општеството во препознавањето на насилството е од клучно значење. Секоја закана, агресивно однесување или насилство во семејството мора да се пријави во полицијата, односно во обвинителството и во надлежните центри за социјална работа. Превентивното дејствување може да спречи трагедија и да спаси животи - предупредува Раденковиќ.
Експертите заклучуваат дека убиствата на родителите најчесто не се резултат на еден настан, туку последен чин на долгорочен процес во кој се испреплетени психолошки нарушувања, семејни конфликти, насилство и недостаток на соодветна помош. Токму затоа раното препознавање на проблемите и вклучувањето на професионални услуги е клучен чекор во спречувањето на најтешките исходи.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
