За оние кои најмногу уживаат во сонцето и морето, есента и зимата често претставуваат период на сезонска депресија – позната и како сезонско нарушување на расположението, зимска депресија или сезонско афективно нарушување (САД). Тоа е форма на депресија што се јавува во зависност од времето од годината, најчесто во текот на есента и зимата, иако, поретко, постои и летна сезонска депресија.
Околу пет проценти од населението на развиените земји генерално страда од сезонска депресија, а овој процент е поголем во северните области каде што зимите се подолги и поизразени.
Зошто се јавува сезонска депресија?
Експертите веруваат дека главната причина е намалената количина на дневна светлина во текот на есента и зимата. Промените што доаѓаат со пократките денови влијаат на нашиот циркадијален ритам, а студот и помалата физичка активност поради лошите временски услови дополнително можат да влијаат на нашето расположение.
Сезонската депресија ги погодува жените почесто од мажите и е најчеста кај помладите возрасни лица. Луѓето кои веќе имаат дијагностицирана депресија или биполарно нарушување се поподложни на развој на оваа состојба. Ризикот може да биде поголем кај оние кои имаат историја на ментални болести во семејството, бидејќи сезонската депресија е докажано наследна во некои случаи.
Како и секоја форма на депресија, сезонското афективно растројство влијае не само на расположението, туку и на други аспекти од животот. Може да предизвика чувство на безнадежност, безвредност, раздразливост и вина, придружено со замор, недостаток на енергија и губење на интерес за активности што претходно носеле задоволство. Покрај емоционалните промени, чести се и физички симптоми како што се главоболки, грчеви или проблеми со варењето.
Суптилни симптоми на сезонска депресија
Во повеќето случаи, депресијата не е гласна или очигледна – симптомите на ова нарушување често се суптилни и тешко се препознаваат. Со сезонска депресија, тие можат да траат со месеци и значително да го намалат квалитетот на животот. Оваа листа од пет суптилни знаци може да ви помогне да препознаете дали можеби страдате од сезонска депресија:
Не можете да се фокусирате
Тешкотиите со концентрирање се чест симптом на сезонска депресија. Сè што е нормално лесно за вас – како купување намирници или работа – одеднаш бара повеќе напор и енергија.
Избегнувате дружење и друштвени настани
Ако сè повеќе избирате да останете дома наместо да се дружите, ова може да биде знак на сезонска депресија. Повлекувањето од општеството и чувството на „зимски одмор“ укажуваат дека расположението се менува.
Вашиот биоритам се променил
Сезонската депресија може да го наруши дневниот ритам – некои луѓе спијат и јадат повеќе од вообичаено, додека други го губат апетитот и имаат тешкотии да заспијат. Секоја ненадејна промена во рутината заслужува внимание.
Избегнувате секс и интимност
Намалено либидо или повлекување од интимност може да биде знак дека се борите со лошо расположение. Луѓето со сезонска депресија честопати се затвораат емоционално и избегнуваат блиски контакти.
Не го оставате телефонот
Прекумерното „скролање“ може да биде начин за бегство од реалноста. Ако постојано го проверувате телефонот наместо да разговарате со луѓето околу вас, можеби се обидувате да ги потиснете непријатните чувства поврзани со сезонската депресија.
Како да се третира сезонската депресија
За среќа, постојат неколку начини да се држи сезонската депресија под контрола. Помага ако останете социјално активни, редовно излегувате надвор и вклучите мали, пријатни рутини во вашиот ден – како што се одење, водење дневник или хоби што ве опушта. Ако, и покрај ова, се чувствувате сè полошо и ви е тешко да ги извршувате секојдневните задачи, важно е да побарате помош од лекар или терапевт. Професионалната поддршка може да вклучува терапија за разговор, антидепресиви или светлосна терапија, што помага да се компензира недостатокот на сончева светлина. Додатоците на витамин Д исто така можат да бидат корисни, особено во текот на зимските месеци.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
