Американските здравствени власти предупредуваат на загрижувачки тренд кој последните месеци сè повеќе зема замав низ земјата. На улиците на голем број градови сè почесто можат да се видат лица со тешки отворени рани кои ги зафаќаат нозете, рацете и другите делови од телото. Иако на почетокот се сомневаше на непознати инфекции или на нова заразна болест, истрагите открија дека причината е нова комбинација на дрога која предизвикува разорни последици за човечкиот организам.
Станува збор за мешавина од фентанил и ветеринарен седатив ксилазин, позната под името „транк“ (tranq). Ксилазинот никогаш не е одобрен за употреба кај луѓе, но последните години сè почесто се додава во фентанилот за да се продолжи неговиот ефект. Проблемот е во тоа што повеќето корисници воопшто не се свесни дека ја консумираат оваа опасна супстанција.
Американската Агенција за борба против дрога (ДЕА) предупредува дека дрогата се проширила речиси низ целите Соединети Американски Држави. Комбинацијата на фентанил и ксилазин е пронајдена во заплени во дури 48 од 50 сојузни држави, а уште во 2022 година речиси една четвртина од запленетиот фентанил во прав содржел и ксилазин. Истовремено расте и бројот на смртни случаи поврзани со оваа комбинација. Во одредени делови на САД, уделот на предозирања во кои е откриен ксилазин се зголемил од помалку од три отсто на речиси 11 отсто, додека во Филаделфија е пронајден во повеќе од една третина од анализираните фатални предозирања. Една од најтешките последици од консумацијата на оваа дрога се таканаречените „транк-рани“. Ксилазинот предизвикува силно стеснување на крвните садови, поради што ткивото останува без доволно количество кислород.
Последица на тоа се болни чиреви, изумирање на ткивото и развој на некроза, при што раните можат да се прошират до таа мера што доаѓа до распаѓање на кожата и поткожното ткиво. Особено загрижува фактот што таквите рани не се појавуваат исклучиво на местото на убодот. Можат да настанат и на други делови од телото, дури и кај лица кои не ја инјектираат дрогата, туку ја пушат или ја шмркаат. Инфекциите се развиваат многу брзо, тешко се лекуваат, а во најтешките случаи единствен начин за спасување на животот станува ампутацијата на зафатениот екстремитет. Експертите предупредуваат дека ксилазинот дополнително го засилува ефектот на фентанилот, кој и онака е еден од најсмртоносните опиоиди на илегалниот пазар.
Комбинацијата на двете супстанции го забавува дишењето и работата на срцето и може да предизвика нагол пад на крвниот притисок, поради што предозирањата се значително поопасни отколку кај самиот фентанил. Дополнителен проблем претставува фактот што налоксон (Наркан), лекот кој се користи за итно поништување на ефектот на опиоидите, делува само на фентанилот. На ксилазинот нема речиси никаков ефект, поради што во случај на предозирање често се потребни повеќекратни дози на налоксон, вештачко дишење и итна медицинска помош.
Здравствените експерти предупредуваат дека ширењето на оваа комбинација дополнително ја влошува опиоидната криза во Соединетите Американски Држави и го зголемува бројот на тешки повреди и смртни случаи. Особено загрижува фактот што голем број корисници не се ни свесни дека покрај фентанил земаат и ксилазин, што ризикот од кобни последици го прави уште поголем.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
