Шефовите на држави или влади на земјите-членки на ЕУ се собраа во четврток вечерта во Брисел на дводневен самит, каде што, заедно со сите други теми што ја мачат Унијата, главна тема ќе биде повеќегодишната финансиска рамка.
Токму поради повеќегодишниот буџет, самитот овој пат ќе трае два дена, бидејќи петокот ќе биде посветен само на таа тема. Пред тоа, лидерите на ЕУ на агендата ги имаа глобалните економски предизвици, конкурентноста, проширувањето и ситуацијата на Блискиот Исток. Украина и овој пат беше неизбежна тема.
Во пресрет на овој самит на ЕУ, охрабрувачки пораки за Украина пристигнаа од Франција, каде што се одржа самитот на Г7, каде што шефовите на држави или влади на најразвиените земји го поддржаа територијалниот интегритет на Украина со заедничка декларација и зголемениот притисок врз Русија со нови санкции. Интересно е што овој пат таков јазик на декларацијата го поддржа и американскиот претседател Доналд Трамп.
Што се однесува до Украина, покрај повторувањето на поддршката за таа земја, ЕУ го поздрави и отворањето на првиот кластер со поглавја во процесот на пристапните преговори на овој самит. Ова беше можно откако Унгарија ја укина блокадата. Ова беше прв самит за новиот унгарски премиер Петер Маѓар, како и за летонскиот премиер Андрис Кулбергс. „Ново-старите“ учесници на овој самит се словенечкиот премиер Јанез Јанша, кој повторно стана шеф на владата и се враќа во Европскиот совет по четири години, и новиот бугарски премиер Румен Радев, кој претходно учествуваше на самитите како претседател на земјата.
Во новиот состав на Европскиот совет, членот со најдолг континуиран стаж е премиерот на Хрватска, Андреј Пленковиќ, кој учествува на состаноците на Европскиот совет од октомври 2016 година.
Во петок, лидерите на ЕУ ќе се обидат да постигнат консензус за Повеќегодишната финансиска рамка (MFF) за периодот од 2028 до 2034 година. Не е тајна дека ЕУ е многу поделена по ова прашање. Од една страна, постојат држави кои се нето придонесувачи во буџетот и бараат да го намалат тој буџет, а од друга страна, оние кои сакаат да продолжат да го финансираат кохезијата и регионалниот развој и земјоделството, заедно со другите приоритети идентификувани од ЕУ.
Без оглед на ваквите разлики во однос на износот на повеќегодишниот буџет, постои согласност дека договор за ова прашање треба да се постигне до крајот на оваа година, за да можат следната година да донесат придружни одлуки, и сè да биде подготвено за првиот буџет од новата рамка, оној за 2028 година.
Кипар, како земја која претседава со Европската Унија уште десет дена, минатата недела презентираше компромисен предлог за преговори во кој се предлага намалување од два проценти, или 32,8 милијарди евра, во споредба со предлогот на Европската комисија. За некои тоа е преголемо намалување, а за други премалку.
Во декларацијата од овој самит, лидерите на ЕУ ќе побараат од идното ирско претседателство да подготви нов компромисен предлог за VFO пред самитот во октомври. Ова ќе биде највисок приоритет на претстојното ирско претседателство со Советот на Европската Унија, кое започнува на 1 јули, токму на денот кога Хрватска ја слави 13-годишнината од членството во ЕУ.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
