Само неколку месеци пред очекуваниот летен „бум“, авиокомпаниите повторно се наоѓаат во исклучително чувствителен и неизвесен период. Секторот е погоден од нов бран на криза, предизвикан од ненадејниот раст на цените на горивото и сериозниот ризик од нарушено снабдување.
Овој нов удар доаѓа во клучен момент, кога авиопревозниците ги финализираат подготовките за најпрофитабилниот дел од годината. Наместо очекуваниот стабилен раст и профит, тие сега се соочуваат со мрачни прогнози: поскапи авионски билети, драматично намалување на профитните маржи и оправдан страв дека дел од планираната летна понуда може да биде откажан или значително погоден.
Најголемиот притисок доаѓа од авионското гориво, кое во последните недели нагло поскапе. Според податоците што ги цитираат медиумите и индустриските анализи, цената на авионското гориво пораснала од околу 96 на 197 долари за барел во рок од еден месец, додека IATA потсетува дека горивото и понатаму учествува со околу 25 до 30 проценти во оперативните трошоци на авиокомпаниите. За индустрија што веќе работи со високи фиксни трошоци, ваков скок значи директен удар врз профитабилноста.
Тоа веќе се прелева и врз цените на билетите. Во Европа, билетите во првите месеци од 2026 година веќе бележат значителен раст, а аналитичарите предупредуваат дека на популарните летни линии е можно дополнително поскапување. Иако не сите компании засега признаваат силен удар врз продажбата, дел од нив веќе почнуваат да испраќаат пораки дека летната сезона може да стане поскапа и понеизвесна за патниците.
Проблемот не е само во цената, туку и во снабдувањето. Reuters деновиве објави дека Ryanair предупредува дека, ако кризата продолжи, можно е нарушување на испораките на авионско гориво во Европа уште од јуни, што би можело да доведе и до откажување летови во екот на сезоната. Слични сигнали доаѓаат и од други превозници и пазари, што покажува дека нервозата веќе не е само берзанска, туку и оперативна.
Притисокот веќе се гледа и на финансиските пазари. Дваесетте најголеми авиокомпании изгубиле околу 53 милијарди долари пазарна вредност од почетокот на кризата, а дел од превозниците веќе најавуваат кратење на летови или вонредни мерки за штедење. Reuters, пак, пишува дека во САД најранливи се компаниите со потенки маржи и послаб пристап до ликвидност, бидејќи долготрајно скапо гориво може да значи кратење капацитети, одложување инвестиции и нов бран притисоци врз помалите играчи.
За патниците, пораката е прилично јасна: летувањето оваа година може да биде поскапо, а во дел од случаите и понеизвесно од очекуваното. Ако горивото остане скапо, а снабдувањето продолжи да биде ранливо, тогаш авиоиндустријата повторно ќе влезе во лето со стар проблем во нова форма: побарувачката останува силна, но цената на нејзиното одржување станува сè потешка.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
