Затворениот Хормушки Теснец продолжува да предизвикува сериозни нарушувања на светскиот пазар, предизвикувајќи панична трка меѓу европските и азиските рафинерии за набавка на сурова нафта од Северното Море. Според извештаите на Financial Times, цената на нафтата од типот „Forties Blend“, подготвена за итна испорака, во четвртокот се искачи на речиси 147 долари по барел. Ова е ниво кое не е видено уште од предвечерието на големата финансиска криза во 2008 година. Дека на глобалниот пазар владее страв од сериозен дефицит потврдува и фактот што пратките од Северното Море се продаваат по цени далеку над референтната „Brent“ нафта за јуни, која се движи околу 97 долари.
Екстремната побарувачка целосно ги наруши клучните механизми на тргување на берзите. Трговците известуваат дека инструментите за заштита од раст на цените, познати како CFD договори, практично престанале да функционираат бидејќи разликата меѓу моменталните и идните цени го пробила прагот на берзата ICE во Лондон. Ваквата ситуација, во која официјалното тргување запира поради екстремна волатилност, не е забележана со децении, принудувајќи дел од трансакциите да се одвиваат надвор од формалните берзански канали.
И покрај оптимистичките пораки на американскиот претседател Доналд Трамп дека Иран наскоро ќе го отвори стратешкиот премин и дека „нафтата многу брзо повторно ќе протече“, состојбата на теренот е алармантна. Проценките на „Goldman Sachs“ покажуваат дека сообраќајот низ теснецот, низ кој вообичаено поминува 20 проценти од светската нафта, моментално е на едвај 8 отсто од вообичаеното ниво. Азија е особено ранлива во овој контекст, со оглед на тоа што дури 80 проценти од нејзините потреби за енергенти поминуваат токму преку оваа рута.
Дополнителен притисок врз пазарот создаваат и вестите од Саудиска Арабија, каде производствениот капацитет е намален за 600.000 барели дневно поради напади врз енергетската инфраструктура. Оштетувањата на клучните нафтени полиња и нафтоводите кои служат како алтернатива на Хормуз дополнително ја комплицираат логистиката. Енергетските експерти предупредуваат дека ако блокадата потрае, пазарот ќе се соочи не само со неконтролиран раст на цените, туку и со реални физички несташици. Додека Вашингтон испраќа делегации за смирување на кризата, физичкиот пазар на нафта останува во состојба на висок напон кој се заканува да ја дестабилизира глобалната економија.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
