Половина од германските автопати се оштетени, мостовите се во лоша состојба, а сообраќајните метежи достигнаа рекордни нивоа. Познатите „автобани“, симболи на слободното возење, се во сериозна неволја.
На крајот од летото во Берлин, по 12 години изградба, беше отворена делницата од градскиот автопат А100, долга 3,2 километри, која ги поврзува раскрсницата Нојкелн со раскрсницата Трептов. Тоа е најскапата делница од автопатот во Германија бидејќи чинеше над 720 милиони евра, или 225 милиони евра по километар.
Целта на изградбата беше да се подобрат сообраќајните врски со источниот дел на Берлин и да се намалат сообраќајните застои во центарот на градот. Отворањето на оваа делница, сепак, ја стави состојбата на познатите германски „автобани“ во фокусот на германската јавност.
Германија, позната по својата мрежа од 13.200 километри автопати без општо ограничување на брзината на многу делници, се соочува со сериозни проблеми.
Според податоците од Сојузното министерство за транспорт и автоклубот ADAC, ситуацијата е критична: половина од патиштата се оштетени, мостовите се во лоша состојба, а сообраќајните метежи достигнаа рекордни нивоа.
Ова е резултат на години недоволни инвестиции, густ сообраќај и патни работи.
Состојбата со мостовите е најалармантна бидејќи повеќето од нив се градени до средината на осумдесеттите години од минатиот век, а сега се преоптоварени и дури 5.000 од нив мора итно да се реновираат или обноват.
Други проблеми се недостатокот на пари за одржување и рационализација на трошоците.
Влијанието на временските услови исто така стана проблем бидејќи зголемувањето на температурата води, особено во постарите бетонски сегменти, до пукнатини. Густиот сообраќај, многу поголем од она за што првично беа дизајнирани автопатите, дополнително го забрзува абењето.
Огромна буџетска дупка
И покрај владиниот план за инфраструктурни фондови од 500 милијарди евра, Германија се соочува со огромен дефицит од 15 милијарди евра во буџетот за автопати од 2026 до 2029 година, наведува порталот за автопати Глобал Хајвејс.
Ова има сериозни импликации, а бројните делови од автопатите што чекаат реконструкција веројатно ќе се соочат со големи одложувања.
Иако многу проекти се планирани и ги имаат потребните одобренија, тие сега ќе бидат одложени. Недостатокот ќе влијае на новата изградба, како и на одржувањето и поправките на клучните федерални патишта и автопати.
Во Германија има 74 големи автопатски проекти кои ќе бидат погодени од проблемите со финансирањето. Една од клучните рути што бараат надградба е автопатот А8 што ги поврзува Штутгарт со Минхен во јужна Германија.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц, зборувајќи за буџетот за следната година, објави дека нема да може да издвои пари за автопатите колку што треба, бидејќи „само јавните инвестиции не можат да го покријат она што ѝ е потребно на Германија и не можат да го компензираат сето она што го пропуштивме во последните години“.
Затоа тој рече дека се разгледуваат приватни инвеститори во инфраструктурата.
„Планираме да иницираме јавно-приватни партнерства заедно со Министерството за транспорт во поголема мера“, рече германскиот канцелар.
Возењето е сè уште бесплатно
И покрај недостатокот на пари, автопатите сè уште ќе останат бесплатни за обични патнички автомобили и мотоцикли.
Владата на Ангела Меркел имаше план да воведе патарини кои реално би ги плаќале само странски возачи, но Европскиот суд на правдата во 2019 година пресуди дека таков предлог, во кој Германците би добиле отпис на данок за да се компензира патарината, дискриминира возачи од други земји од ЕУ.
Германија мораше да го напушти тој модел бидејќи ги крши правата на слобода на движење и услуги во ЕУ.
Германија веќе наплаќа патарина за камиони над 7,5 тони на автопатите и некои федерални патишта.
Од 1 декември 2023 година, беше воведена дополнителна такса за CO2 за товарни возила, што ги зголемува приходите за финансирање на инфраструктурата.
Оваа такса беше проширена на 1 јули минатата година за камиони над 3,5 тони, а според податоците од Autobahn GmbH, приходите од ова достигнуваат околу 8,1 милијарди евра годишно. Значајни, но не доволни за трошоците.
ADAC предлага, во период од десет години, да се воведе наплата за сите, по изминат километар и врз основа на емисиите, што би било пофер и усогласено со климатските цели до 2045 година.
Исто така, според ADAC, 60 проценти од граѓаните се против патарината за патнички возила, додека 30 проценти ја поддржуваат доколку се применува исклучиво на автопатите.
Критики кон опозицијата и аналитичарите
Германската опозиција остро го критикува канцеларот Мерц и неговата влада за недоволни и неефикасни инвестиции во автопатите.
Главните обвинувања се дека посебниот фонд од 500 милијарди евра наменет за реконструкција и изградба на инфраструктура се злоупотребува за пополнување на дупките во редовниот буџет наместо на нови инвестиции, и дека приоритетите се ставаат на рехабилитација, а не на нова градба.
Германските аналитичари велат дека „претпазливиот“ модел на претходниот премиер Олаф Шолц, ограничен со буџетски правила и компромиси на коалицијата, не бил добар, но ниту моделот на Мерц, фокусиран на масовни инвестиции и реформа на правилата за задолжување за покривање на недостатокот на пари.
Од DIW, германски институт за економски истражувања го поздравува фондот од 500 милијарди евра за инфраструктура како „храбар чекор“ за конкурентноста на Германија.
Сепак, тие предупредуваат на ризикот од инфлација и долгови ако автопатите се работат како порано, бавно и неефикасно. Во овој институт веруваат дека во следните 10 години ќе се покаже дека воведувањето патарини за патнички возила е неизбежно.
Институтот Оеко, посветен на заштитата на животната средина, предупредува дека само 20 проценти од парите на тој фонд се наменети за зелени проекти.
Реконструкцијата и изградбата ќе продолжат, но проблемите ќе останат, предупредува ADAC. Според нивното истражување, до 2030 година се очекува раст од 7-10 проценти во сообраќајот на патнички автомобили и раст од 12-15 проценти во товарниот сообраќај.
Постојните автопати едноставно нема да можат да се справат со тоа.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
