Во реонот на селата Велебит, Трешњевац и Војвода Зимоњиќ во општина Кањижа, утрово се пронајдени сомнителни предмети во непосредна близина на гасоводот, а 140 припадници на војската и полицијата беа ангажирани во пребарувањето на подрачјето.
Претседателот на Србија Александар Вучиќ изјави дека единиците на војската и полицијата, во врска со заканата за критичната гасна инфраструктура, пронашле експлозиви со разорна моќ. Во текот на денот, Вишото јавно обвинителство во Суботица објави дека подрачјето е претресено со нивно одобрение.
Директорот на Агенцијата за воена безбедност (ВБА), Ѓуро Јованиќ, изјави дека припадниците на српските безбедносни служби денес спроведоа успешна операција на територијата на општина Кањижа, каде што е пронајдено големо количество експлозиви недалеку од гасоводот што ги поврзува Србија и Унгарија, и истакна дека претходно имале информации дека лице од група мигранти кое било воено обучено ќе се обиде да ја саботира гасната инфраструктура.
Во обраќање до јавноста, директорот на ВБА рече дека лицето се бара, а пронајдените експлозивни направи се означени како произведени во САД, и дека ВБА продолжува со форензичките испитувања и многу наскоро ќе излезе со нови информации.
„Она со што се соочувавме секој ден беше голема количина дезинформации, најчесто за времето и начинот на извршување на самиот чин, односно обидот за саботажа. Денес, по успешна акција, се соочуваме со дезинформации. Го бараме тоа лице и тоа лице сигурно ќе биде приведено. Единственото прашање е дали ќе бидат потребни три дена или повеќе месеци“, рече Јованиќ.
Тој исто така посочи дека ширењето на дезинформации продолжува, а едно од нив е дека српската армија наводно се обидела да ги обвини Украинците за инцидентот во Кањижа.
„Една од нив е дека српската армија и нејзините припадници ќе работат за друга или трета страна со земање и пронаоѓање украински експлозиви, а со тоа обвинувајќи ги Украинците дека се обидуваат да извршат оваа саботажа. Дозволете ми веднаш да ви кажам, тоа не е вистина и тоа не е точно, бидејќи она што значи е кој ги произвел експлозивите, не значи дека тој е оној што ги нарачал или извршил“, објасни Јованиќ.
Директорот на ВБА рече дека пребарувањето на теренот е успешно извршено и дека се пронајдени следниве предмети:
„Тука можете да ги видите експлозивите, специјално спакувани, херметички затворени. Можете да ги видите капачињата на детонатор, специјално подготвени и спакувани за транспорт, како и детонирачкиот фитил и соодветни алатки и опрема за подготовка на овој експлозив и за извршување на саботажата“, рече Јованиќ, кој покажа и фотографии од теренот.
Тој рече дека според ознаките на експлозивите, недвосмислено се гледа дека се произведени во Соединетите Американски Држави.
„Дали сега ќе кажат дека нешто вакво им одговара на САД во овој момент? Ве молиме да ја информирате јавноста - Српската армија е сериозна институција и Српската армија ќе изврши секоја задача. Српската армија не се меша во политичките процеси во Република Србија, а камоли во друга земја“, нагласи Јованиќ.
Тој истакна дека српските безбедносни служби спроведоа успешна операција на територијата на Кањижа.
„На таа оперативна операција ѝ претходеше вонредно долго време. Со месеци му укажувавме на Врховниот командант и претседателот Александар Вучиќ, како и на државното раководство, дека нешто вакво може да се случи денес. Морам да бидам искрен, најмногу наидовме на скептицизам, неодобрување, несогласување, како и во случајот кога моравме да презентираме релевантни индикатори дека компресорските станици и гасната инфраструктура може да бидат загрозени“, рече Јованиќ.
Тој додаде дека државното раководство, кое е внимателно и одговорно располага со идните средства, рече дека тоа е исклучително скапо и бара дополнителни напори од припадниците на војската.
Тој нагласи дека ВБА и другите служби ќе продолжат да работат на случајот и доследно ќе ја извршуваат својата задача.
Орбан: Спречена е саботажа, работата на овој гасовод е од витално значење за Унгарија
Унгарскиот премиер Виктор Орбан денес, по седницата на Советот за одбрана на земјата, објави дека воените сили што го штитат делот од гасоводот Турски тек што се наоѓа во Унгарија ќе бидат дополнително зајакнати.
Во видео објавено на својот Фејсбук профил, Орбан му се заблагодари на српскиот претседател Александар Вучиќ за неговиот „брз и ефикасен одговор“ откако српските власти пронајдоа експлозивна направа и средства за нејзино детонирање на критична гасна инфраструктура што ги поврзува Србија и Унгарија, по што Орбан свика итен состанок на Советот за одбрана.
„Врз основа на информациите што ни беа достапни, беше планирана саботажа на делницата Војводина од гасоводот Турски тек, кој ја снабдува Унгарија. Се консултирав со српскиот претседател. Му се заблагодарив на претседателот Вучиќ за работата на српските власти, Србите ја засилија заштитата на гасоводот“, рече Орбан.
Унгарскиот премиер додаде дека никој не е повреден во инцидентот и дека е спречен „акт на саботажа“.
Орбан додаде дека гасоводот работи нормално и без прекин.
„Работата на овој гасовод е од витално значење за Унгарија. Шеесет проценти од потрошувачката на гас во Унгарија се снабдува преку него. Поради оваа причина, наредивме зголемен воен надзор и заштита на унгарскиот дел од гасоводот. Српските власти истражуваат, а унгарските власти се во постојан контакт со нив“, рече унгарскиот премиер.
Според него, „невидена енергетска криза“ се надвиснува над Европа.
„На европските земји им е потребна енергија од Русија сега, а ќе им биде потребна уште повеќе во иднина. Со години Украина работи на тоа да ја исклучи Европа од руската енергија. Тие го дигнаа во воздух гасоводот „Северен поток“ и го затворија гасоводот што води до Унгарија“, рече Орбан, истакнувајќи дека со затворањето на гасоводот „Дружба“, Унгарија е ставена под нафтена блокада.
Тој нагласи дека Унгарија ќе го брани својот енергетски систем.
„Напорите на Украина претставуваат смртна закана за Унгарија. Енергетската безбедност на Унгарија не е игра. Ќе го браниме нашиот енергетски систем, безбедноста на снабдувањето на нашите семејства, а исто така и нашите национални интереси“, рече тој.
Лидер на Француската патриотска партија: Обидот за саботажа на Турскиот тек е како Северен тек
Лидерот на Француската патриотска партија, Флоријан Филипо, денес оцени дека обидот за саботажа на српскиот дел од гасоводот Турски тек потсетува на нападите врз Северен тек во 2022 година.
„Дали е откриена нова саботажна операција на НАТО и Украина против критична енергетска инфраструктура?“, праша Филипо во објава на социјалната мрежа X.
Ѓедовиќ и Сијарто за обидот за закана на гасната инфраструктура во Кањижа и проектите
Унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто денес изјави дека суверенитетот на Унгарија е под закана откако беа пронајдени експлозиви во близина на гасоводот Турски тек во Србија и рече дека земјата ќе ја заштити безбедноста на снабдувањето со енергија заедно со Србија.
Министерката за рударство и енергетика Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ денес разговараше со унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто, кој им се заблагодари на војската и полицијата за ефикасната и брза акција, кои ја спречија заканата за критичната гасна инфраструктура важна за енергетската безбедност и на Србија и на Унгарија.
„Разговаравме и за снабдувањето на нашите пазари со нафтени деривати и нафта, како и за мерките што ги преземаме за одржување на сигурно и стабилно снабдување. Потребно е што поскоро да се заврши нафтоводот Србија-Унгарија, што ќе ни обезбеди алтернативен пат за снабдување и можност да не зависиме само од еден пат за снабдување со сурова нафта. Се согласивме дека сите потребни чекори треба да се спроведат поефикасно од двете страни за да може овој инфраструктурен проект да се заврши што е можно поскоро“, напиша министерката на Инстаграм.
Таа истакна дека светот се соочува со невидена енергетска криза поради војната во Иран.
„Важно е да се зајакне соработката со долгогодишни и сигурни партнери, со што ќе се зајакне регионалната енергетска безбедност, а Унгарија, како наш стратешки партнер, е една од земјите со кои имаме најинтензивна соработка во енергетскиот сектор“, напиша Ѓедовиќ Хандановиќ.
Министерство: Безбедносните сили продолжуваат со работа во Кањижа, целта е идентификување на лица
Министерството за одбрана денес објави дека припадниците на безбедносните сили продолжуваат со работата на терен во општина Кањижа, каде што во непосредна близина на гасовод е пронајдено големо количество експлозив, како и предмети и алатки потребни за нивна подготовка и употреба, со цел пронаоѓање дополнителни траги, како и идентификување и гонење на лица кои може да се поврзани со настанот.
Како што е наведено во соопштението на министерството, во врска со денешните настани на територијата на општина Кањижа, во подрачјата на селата Велебит, Трешњевац и Војвода Зимоњиќ, врз основа на наредба на Вишото јавно обвинителство во Суботица, извршена е блокада и пребарување на теренот на наведените локации.
Во акцијата учествувале членови на Управата за криминалистичка полиција, Групата за криминалистичка истрага на Воената полиција, членови на 72-та бригада за специјални операции, Агенцијата за безбедност и информации и Агенцијата за воена безбедност.
Во таа прилика, пронајдена е голема количина експлозив, како и предмети и алатки потребни за нивна подготовка и употреба, а сомнителни предмети се лоцирани во непосредна близина на гасоводот, односно гасната инфраструктура што ги поврзува Србија и Унгарија, се наведува во соопштението.
Надлежното Вишо јавно обвинителство спроведе истрага и горенаведеното дело беше правно квалификувано како кривично дело согласно член 348 од Кривичниот законик - неовластено производство, поседување, носење и тргување со оружје и експлозиви, став 3 во врска со став 2, имајќи предвид дека станува збор за поголема количина средства со голема разорна моќ, во врска со кривичното дело согласно член 313 од Кривичниот законик - саботажа и обид за саботажа.
Министерството за одбрана, како што се додава, ќе продолжи, во соработка со другите надлежни органи, да презема сите мерки со цел да се зачува безбедноста на граѓаните и да се заштити виталната инфраструктура на Србија, се додава во соопштението.
ВЈТ: Во Кањижа, кривично дело производство на експлозивни материи со саботажа
Обвинителката Младенка Манојловиќ од Вишото јавно обвинителство во Суботица денес изјави дека обвинителството го квалификувало случајот во Кањижа во кој се пронајдени експлозиви како кривично дело неовластено производство, носење и тргување со оружје и експлозивни материи во врска со кривичното дело саботажа.
Манојловиќ изјави за медиумите дека за време на истрагата помеѓу населбите Горњи Брег и Војвода Зимоњиќ, во близина на патот биле пронајдени два црни ранци со околу четири килограми од супстанцата.
„Претпоставуваме дека станува збор за пластичен експлозив, како и материјал што укажува дека може да се направи експлозивна направа“, додаде Манојловиќ.
Како што прецизираше, обвинителството го окарактеризира случајот како кривично дело неовластено производство, носење и трговија со оружје и експлозиви согласно член 348, став 3, во врска со став 2, и во врска со кривичното дело саботажа согласно член 313 во врска со член 30 од Кривичниот законик.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
