Цената на барел сурова нафта WTI на американскиот пазар во понеделникот доживеа неверојатен пад и во моментов се продава за минус 36,75 долари за барел, што е првпат во историјата. Причината за ова е недостигот на капацитет за складирање на големи резерви на нафта заради падот на побарувачката, покажуваат податоците на светските берзи и медиумите.

Цената на нафтата WTI (West Texas Intermediate – референтна американска марка на нафта) падна за 30 проценти во еден ден, на ниво од 1999 година, во време на т.н. азиска криза.

Лондон

Џејсон Гамел од инвестициската банка „Jefferies“ за лондонскиот „Фајненшл тајмс“ тврди дека воведувањето на карантин ширум светот, како резултат на пандемијата на коронавирус, го соочи пазарот на нафта со „најлошите перспективи од 1990 година, а можеби и најлошата досега“.

Терминските договори во понеделникот, договорени за мај, беа околу 17 часот, на околу 11 американски долари за барел, а оние за јуни беа на 22 долари за барел. Цената на суровата нафта „Брент“ на лондонскиот пазар падна за шест проценти и се тргуваше на 26,42 $ за барел (Брент е инаку за 10 долари поскап од WTI).

Иако ОПЕК и сојузниците постигнаа договор за намалување на производството пред околу десетина дена, цените на нафтата паднаа нагло минатата недела на глобалните пазари, бидејќи инвеститорите стравуваат од пад на побарувачката, поради коронациската криза на светската економија, а оваа недела падот нагло продолжи во САД

Канада и САД

Сепак, ситуацијата е уште полоша за канадската нафтена индустрија, бидејќи цената на суровата барел нафта на „Канада селектор“ влезе во негативни води, на минус 0,1 американски долари за барел. За разлика од висококвалитетното, лесно масло, како што е WTI, WCS припаѓа на пониско, тешко масло, кое е поевтино затоа што бара повеќе инвестиции во рафинирање, но и заради превоз до рафинерии во САД.

Сепак, цената на таа нафта никогаш не поминала под 5 долари за барел во историјата, а сега производителите плаќаат некој да ја земе својата нафта затоа што нема каде да го складираат. Затоа, поискорисно е да се плати некому да го преземе маслото отколку да го чува сам или да зазема објекти за складирање.

Досега пандемијата на грип ги „сечеше“, пред сè и најзначајно, малите, независни американски производители на нафта кои беа во големи долгови, бидејќи капиталните проекти од овој тип бараат огромни инвестиции и не можат да се сопрат со трепкање на око. Меѓутоа, сега, големите производители се изложени на ризик и во Канада, бидејќи немаат каде да складираат свежи производи.

Договори

Во исто време, стотици танкери веќе бесцелно плутаат во океаните во очекување на повисоки цени на нафтата, а трошоците за изнајмување за нив се зголемија четирипати во изминатите два месеци, со индикации за продолжување на овој тренд.

Аналитичарите велат дека цените на сите видови на нафта во САД и Канада се пониски на место за тргување отколку кај договорени договори, и дека фјучерсите за мај се пониски од оние за август или септември, што укажува дека сме во „пазар на контаго“.

На пример, терминските договори се однесуваат на цените договорени за еден месец, два или три, а самото тргување се однесува на набавка на нафта во „физичка форма“, во реално време.

Ситуација кога цените на пазарот се пониски од иднината се нарекува „пазар на контаго“, а Мајкл Линч за стратегиска енергија и економски истражувања, за „MarketWatch“ изјави дека сме во „историска, супер контанго“ ситуација.

Не е ни чудо што, во понеделникот, цените на најголемите нафтени компании паднаа во САД, при што „Шеврон“ за четири проценти и „Ексон мобиле“ падна за 3,67 проценти.

Цената на нафтата денес падна на најниско ниво во историјата на тргувањето, поради распродажбата на светските пазари поттикната од неизвесноста околу складишните капацитети за нафта, која во моментов не може да се продава.

Имено, побарувачката за сурова нафта драстично опадна како резултат на замрзнувањето на економската активност во голем број земји поради пандемијата на коронавирусот.

Цената на референтната американска марка на нафта Вест Тексас Интермедиет (ВТИ) денес прво падна до 50%, на износ од само 9 американски долари за барел, што е најниска цена од 1998 година и најголем дневен пад од 1982 година, пренесува Бизнис инсајдер.

Но во меѓувреме овој пад продолжи и понатаму и, во еден момент, ВТИ падна под 5 долари, а потоа и под 3 долари за барел. Ова, пак, значеше пад од дури 84%, на најниско ниво од почетокот на тргувањето со т.н. фјучерси, или идни договори за набавка на овој нафтен бренд. Тргувањето почна во 1983 година.

Просечната цена на суровата нафта ВТИ по барел во 2019 година беше 57 долари, а во 2018 година 64 долари.

Цената во еден момент падна под нулата, во моментов е еден цент

Цената, сепак, продолжи незапирливо да паѓа сè додека не стигна до нулата, а во еден момент падна и под нулата, на негативна цена, објави Си-ен-ен.

Во меѓувреме, таа се „опорави“, така што во овој момент изнесува – еден американски цент по барел, како што може да се види на страницата за следење и анализа на пазарот „Дејли ФХ“. Ова претставува пад на цената од надреални 99,95%.

Британскиот референтен бренд нафта Брент круд имаше многу помал пад од 6,6% на 26,23 долари за барел на најниската точка. Во моментов, тој сè уште е стабилен по таа цена.

Сепак, како што пишуваат светските медиуми, драматичното опаѓање на кое сведочевме денес првенствено е резултат на техничките околности на тргувањето. Имено, со нафтата на светските пазари се тргува со веќе споменатите фјучерс-договори, кои истекуваат во вторник. Поради ова, препродавачите се обидуваат да се ослободат од своите договори за да не добијат реално нафта и да мораат да ја складираат, што предизвика уште поголема распродажба.

Цените на нафтата продолжуваат да паѓаат и покрај договорот меѓу ОПЕК, Русија и САД

Но трендот на континуиран пад на цените на нафтата е неоспорен, а е особено загрижувачки бидејќи продолжи и покрај договорот на Организацијата на земјите извознички на нафта (ОПЕК), заедно со група независни производители, меѓу кои и Русија и САД, за рекордно намалување на производството и снабдувањето.

Како што објаснува Бизнис инсајдер, инвеститорите очигледно сè уште не се убедени дека резовите во производството можат да го компензираат силниот пад на побарувачката за „црно злато“ во моментот на најмасовните антиепидемиски мерки во историјата.

Покрај тоа, резовите сè уште не стапија во сила. Производството би требало да се намали за 10 милиони дури во мај и јуни, како и за осум милиони барели од јули до крајот на годината. Од јануари 2021 година до април 2022 година ќе се намалува за шест милиони барели на ден, се вели во соопштението на ОПЕК+.

„Накратко, мечките (мечка е термин за феноменот на пад на пазарот поради масовна продажба на суровини, акции или финансиски производи) бараат крв. Остриот пад на цените е резултат на недоволната побарувачка и недостигот од складиштен простор со оглед на тоа дека резовите на производството не го решија проблемот со презаситеноста во снабдувачката“, коментира Наим Аслам, главен аналитичар на пазарот во брокерската фирма АваТрејд.

Цената на нафтата е правопропорционална со бројот на бушотини

Аслам претходно додаде дека ВТИ може да падне и на 10 долари за барел. Во меѓувреме, како што можеме да видиме, таа прогноза се покажа во најмала рака преблага.

„На крајот на краиштата, нема сомнение дека цените на нафтата се прениски на ова ниво, но со оглед на околностите, веројатно е дека цените ќе продолжат да паѓаат, бидејќи бројот на (активните) бушотини сè уште не го достигнал дното“, додаде овој аналитичар, осврнувајќи се на падот на бројот на активните нафтени извори во Соединетите Американски Држави.

Имено, бројот на активните извори е во корелација со цените на нафтата, бидејќи повисоките цени на нафтата го прават нејзиното црпење попрофитабилно, што поттикнува отворање и продолжување со работа на повеќе извори. Бројот на бушотините во САД во петокот беше за 35% помал од пред еден месец, според реномираниот Бејкер-Хјузов извештај за нафтени извори.