Завчера американскиот F-35C, еден од најмодерните „невидливи“ борбени авиони во светот, се урна во Јужното Кинеско Море. Морнарицата на САД сега се обидува да го извлече од длабочините. Станува збор за исклучително сложена операција, за која аналитичарите велат дека ќе биде под специјален надзор на Кина, пренесува CNN.

Што точно се случи?

Ова е последниот борбен авион што и се придружи на американската морнарица, беше принуден да слета на носачот на авиони USS Carl Vinston за време на рутинска операција спроведена во понеделникот, соопшти морнарицата. За време на принудното слетување, авионот вреден 100 милиони долари се лизнал и паднал во морето, а пилотот избегал катапултирајќи се од седиштето, соопштија поморските власти.

Во инцидентот се повредени пилотот и неколку членови на екипажот на американскиот носач на авиони.

Штетата за Карл Винсон е минимална и носачот на авиони и сите други авиони продолжија да функционираат нормално, при што американската морнарица сега се соочува со огромен предизвик – извлекување на F-35Ц од дното на океанот во водите кои се во центарот на вниманието на Пекинг подолго време.

Американската морнарица засега не објави никакви планови за повлекување на авионот. „Американската морнарица работи на планови за извлекување на авион Ф-35Ц кој учествуваше во падот на палубата на УСС Карл Винсон“, изјави денеска за Си-Ен-Ен поручник Николас Лонго, портпарол на седмата флота на САД.

Кина тврди дека целото Јужно Кинеско Море е нивно

Иако морнарицата не соопшти точно каде се случила несреќата во Јужното Кинеско Море, Пекинг тврди дека целото Јужно Кинеско Море (околу 3,3 милиони квадратни километри) и припаѓа на кинеска територија, а нивните тврдења ги потврдија со изградба на серија воени бази на островите. Покрај тоа, кинеската морнарица и крајбрежната стража неуморно патролираат во водите на Јужното Кинеско Море.

САД  не се согласуваат со тврдењата на Кина за територијалноста на Јужното Кинеско Море и користат маневри и операции како што е она што го вклучува носачот на авиони Карл Винсон за да ја промовира сопствената теза за „слободна и отворена индо-пацифичка област“.

Кинеската влада официјално не ја коментираше несреќата, а државните медиуми јавуваат за неа, повикувајќи се на странски медиуми. Но, аналитичарите интервјуирани од CNN се уверени дека Кинезите ќе сакаат да го погледнат потонатиот F-35.

Што би можела Кина да направи со американскиот авион?

„Кина ќе се обиде да го лоцира и прегледа авионот со помош на подморници кои се специјализирани за длабоки нуркања“, изјави за Си-Ен-Ен, Карл Шустер, поранешен началник на операции во американскиот Команден разузнавачки центар на Пацификот.

Шустер, поранешен капетан на американската морнарица, вели дека е можно Кина да го бара правото да го повлече авионот од дното на океанот, наведувајќи ја тезата дека Јужното Кинеско Море и припаѓа на Кина.

„Повлекувањето авиони со помош на комерцијални средства или средства на крајбрежната стража може да му овозможи на Пекинг едноставно да каже дека ги отстранува потенцијалните еколошки опасности или ја отстранува странската воена опрема од нејзините територијални води“, рече Шустер. Но, други аналитичари веруваат дека таквата операција би претставувала преголем политички ризик за Кина.

„Не верувам дека Пекинг има стомак за тоа, но …

„Со отворено влегување во таква операција, Кина би ризикувала ескалација на тензиите со САД. Не верувам дека Пекинг има стомак за тоа“, рече Колин Кох од Сингапурската школа за меѓународни односи. „Но, можеме да очекуваме Кинезите внимателно да го следат секој обид на Американците да го извадат авионот на површина“, додаде тој.

Со оглед на фактот дека операцијата за извлекување на F35 на површина може да трае со месеци, за очекување е дека американската морнарица ќе задржи неколку бродови во близина на местото на несреќата. Колку време ќе потрае заедно не е познато, бидејќи податоците за длабочината на океанот на местото на несреќата се непознати