Вечер анализа

ФК Барселона: Најсилниот политички промотор на каталонската независност

Политичката криза во Каталонија никако конечно да се реши и сеуште ситуацијата останува недефинирана. Последната криза почна на 1 октомври, кога се одржа референдумот за независност на Каталонија, кој од официјален Мадрид беше прогласен за незаконски, и каде што гласачите избраа независност со 92% од гласовите. Потоа, на 27 октомври Каталонски парламент еднострано прогласи независност на покраината и по неколку часа на шпанскиот Сенат одговори со давање овластувања на премиерот Рахој за распуштање на парламентот и врз Каталонија воведе администрација на Мадрид.

Во последните вонредни Каталонски регионалните избори во декември минатата година три партии кои се залагаат за независност (JuntsxCat, ERC–CatSi i CUP) добија мнозинство во парламентот, односно 70 од 135 места. Додека поединечно најсилна партија Граѓани (Cs) со 36 пратеници е противник на независноста. Во исто време, поранешниот претседател на Каталонија Карлес Пуџдемон е во азил во Белгија, во Брисел, каде што неодамна најави "правна и политичка офанзива на меѓународно ниво" и да се воспостави влада во егзил. Во борбата за каталонските работи голема улога одигра и спортот.

Фудбалскиот тим или спортскиот клуб ФК Барселона со децении е силна политичка алатка и главниот промотор на националната Каталонска агенда. Како еден од најголемите светски фудбалски брендови и како најсилна Каталонска институција, ФК Барселона постигна исклучителен придонес во зачувувањето и негувањето на каталонскиот идентитет од внатре, а во исто време го запозна светот со каталонскиот борба за независност.

Може да се каже дека Каталонија е во телото и душата на Барселона од нејзиното основање. Швајцарецот Јоханес Кампер бил толку фасциниран од каталонската култура, што по посетата на братучед му и по основањето на фудбалскиот клуб во 1899 година во пристанишниот градот, одлучи таму и да живее. И тој се прекрсти во Јоан.

Оваа година и антимадридското чуство букна во Барселона, бидејќи во тоа време, Шпанија ги загуби своите последни колонии на Карибите. Тимот од неговото основање ја распространува идејата дека Каталонскиот идентитетот е различен од Шпанскиот. Првите години на клубот се совпадна со појавата на големиот бран на каталонскиот национализам кој почна да бара поголема автономија.

Од 1919 година, клубот е отворен и секогаш ги поддржува каталонските барања за автономен статус на покраината. Во 1920 гоина, локални жители мавтаа со црвено-синото знаме на клубот за време на протестите против шпанскиот диктатор генерал Примо де Ривера.

За време на Шпанската граѓанска војна про-независниот претставник на каталонскиот парламент, Жозеп Суњол, тогашен претседател на Барселона, бил ликвидиран од воените сили на генерал Франциско Франко, а многу од членовите на клубот биле прогонувани за време на неговата десничарска диктатура.

Каталонскиот идентитет, јазик и култура преживеале речиси половина век на угнетување од страна на Фалангистичкиот про-фашистички диктатор Франко по победата на националистите во граѓанската војна во 1939 година. Барселона во текот на целото свое постоење е репрезент на каталонскиот идентитет. Особено во време на тиранијата на Франко, во кое се потиснати каталонскиот јазик и сите каталонски национални симболи. Ова нераскинлива врска е зајакната со децении, при што Барса од Каталонски фудбалски клуб прерасна во мултинационална спортска корпорација.

Кон крајот на шеесеттите години, моќта на диктаторот почна да избледува, но се забранети каталонските национални симболи, како што е знаме и јазик. Тие за прв пат повторно ја видоа светлината на денот само на стадионот на Барселона - Камп Ноу. По смртта на Франко во 1975 година, Каталонскиот претседател Жозеп Тараделас се врати од егзил и преговараше за омекнување на крутите унитарни односи на државното седиште со северо-источната провинција. Барселонскиот Каталонизам во последните 40 години буи во целост.

Во време на голема имиграција во Каталонија од различни делови на Шпанија за време на 20-тиот век, ФК Барселона на локалните власти им служи како силен адут за асимилација. Успешниот и трофеен градски клуб привлече луѓе од сите страни, но оние тврдокорни доселеници кои одбиле да се каталонизираат, обично му се поклонуваат на про-шпанскиот ориентиран градски ривал Еспањол. Интересно е тоа што со текот на времето Еспањол се обиде да и пријде на каталонската база, а во 1995 година и официјално е преименуван од шпанската верзија на името (Еспањол) во каталонска верзија и шпанската верзија на оригиналналната клубска химна ја преведе на каталонски. Меѓу екстремните навивачи на Барселона и понатаму клубот чие име значи " Шпански "се смета за антикаталонски. Екстремните фанови на Еспањол имаат многу подобри односи со екстремните навивачи на Реал Мадрид него на Барселона.

ФК Барселона никогаш немала неутрална позиција за каталонскиот идентитет. Од знамиња, маици, грб, химна на Каталонски и апсолутна двојазичност во секоја клубска статија или документ.

Повеќето директори на клубот доаѓаа од повисоките општествени класи во Каталонија.

Легендарниот тренер на Манчестер Сити денес, но некогашен играч на Барселона, Пеп Гвардиола, е еден од најголемите промотори на Каталонската независност од неговите денови кога играше. Кога во 1992 година, на балконот на градското собрание, беше подигнат првиот европски трофеј,
Гвардиола извика:

"Граѓаните на Каталонија, еве го!"

Тоа беше јасна алузија на историските зборови што пред стотици илјадници ентузијасти Каталонци од истото место ги извика Претседателот Тараделас, по враќањето од егзил во 1977 година:

"Граѓаните на Каталонија, еве ме!"

"Ние немаме друг избор освен да гласаме", рече Гвардиола на изборите во Каталонија во јуни 2017 година, пред 40.000 насобрани луѓе.

Каталонската традиција го нагласува мотото на клубот: "Més que un club" значи "повеќе од еден клуб". ФК Барселона не е само спортски, туку и политички, социјален и културен феномен.

Всушност, Барса стана толку моќен националистички симбол што многу Каталонци некако го поддржуваат како еден вид емоционална замена за земјата што ја немаат. Ова помага да се објасни огромната страст што клубот ја предизвикува кај навивачите.

На пр. навивачите повикуваат на независност за време на секој натпревар во 17 минута и 14 секунди од првото и второто полувреме, со што ја симболизираат годината 1714 кога Каталонија ја изгуби својата независност во однос на Шпанија.

Есеистот Мануел Васкез Монталбан ја нарече Барса "невооружената армија на Каталонија".

Барселона игра во вториот по големина шпански град и беше европски шампион и победник на Лигата на шампионите, само еднаш во 2006 година, откога тргнаа низа наслови, па сега Барса има пет. Ноу Камп е исполнет со децении до максималниот капацитет од 99.354 гледачи.

Магазинот Forbes и компанија која ги следи спонзорските вредности во дигитални и социјални медиуми, проценија во 2016 година дека клубот има 145 милиони следбеници на сајтовите за социјално онлајн вмрежување, што е повеќе од било кој друг спортски клуб во светот, а повеќе од сите клубови заедно во Лигата на американскиот фудбал НФЛ.

Националистичката и сецесионистичка димензија на клубот помогнаа да се претвори натпреварот на Барселона против Реал Мадрид во најголемото ривалско натпреварување на светот.

За времето на Франко, многу фанови на Барселона го сметаа тимот на Реал Мадрид за емисари на Мадрискиот централен авторитет. Некои жешки глави сѐ уште сметаат така. Многу Каталонци го искажуваат својот национализам за време на натпревар во Камп Ноу, бидејќи тие не можат да го изразат на кој било друг начин во својата национална држава.

Но, ова не мора да значи дека сите Каталонци нужно сакаат независност на Каталонија.

Историски гледано, анкетите за јавното мислење во покраината ретко ја покажаа поддршката за независност на мнозинството. За некои, очигледно е дека е доволен издувен вентил навивањето за Барса. Но, од година во година, поддржувачите на независноста уживаат поголема јавна поддршка, особено по насилните обиди на Мадрид да ги надмине сецесионистичките намери во последниве месеци и години.

Поради светската популарност на ФК Барселона, светот за независноста и суверенитетот на Каталонија, е најмногу загрижен за тоа каде ќе игра нивниот омилен клуб. Ова е навистина најинтригантното прашање. Меѓународната јавност е многу повеќе заинтересирана за играње на Ел Класико од многуте потешки минати и идни прашања што ги комплицираат односите Барселона и Мадрид.

Ќе остане ли FCB во шпанската лига, дали ќе игра во каталонскиот шампионат или ќе ја следи третата опција? Прашањето е дали Барселона има морално право да продолжи да игра на шпанскиот шампионат по сето она што го стори за каталонскте работи?

Најдобриот стрелец во историјата на Барселона, Лео Меси, во ноември потпиша нов договор, со кој се врзува со Каталонците до 2021 година, а откупната клаузула изнесува неверојатни 700 милиони евра. Сепак, ако Каталонија треба да се отцепи од Шпанија, можно е да се активира клаузулата во договорот со Меси, што ќе му овозможи да ја напушти Барселона без надоместок.

Дополнителен услов е тоа што клубот не игра Ла Лига или која било од првите пет европски лиги.

Претседателот на Ла Лига, Хавиер Тебас претходно изјави дека Барселона, како и другите каталонски клубови, ќе биде исфрлена од шпанската лига ако има независност.

Тешко е да се верува дека Барселона ќе биде среќна кога спектакуларно "Ел Класико" би требало да го замени со "Ел Дерби Барселона" против Espanol, и натпревари со Севиља, Валенсија и Атлетико Мадрид, на стадиони во Жирона, Тарагона и Леида. Управата на клубот се убедени дека Шпанската Фудбалската федерација ќе им ја отвори вратата на Ла Лига, а ако тоа не се случи со играње на Барселона на каталонското првенство за нивната среќа може да се најде во друга европска лига.

Дополнително, ако Каталонија се отцепи, клубот ќе стане најсилното политичко средство за промовирање на новата нација.

Барселона стана симбол на Каталонија, и ќе остане во годините и децениите што доаѓаат.

 

 

Поврзани

Најнови вести

Коментари